Willem Brouwer met zijn vrouw Tineke, eind 2018.

'Ken je me nog?', Goutumer schrijft vervolg op boek over partner met diepe dementie

Willem Brouwer met zijn vrouw Tineke, eind 2018. FOTO HOGE NOORDEN/JACOB VAN ESSEN

Willem Brouwer uit Goutum (79) heeft een tweede boek geschreven over zijn diep demente, en inmiddels overleden vrouw Tineke. In het boek Ken je me nog? probeert hij via innerlijke monologen te doorgronden wat er in haar omgaat.

Brouwer presenteerde in december 2018 het boek Gooi me niet weg , dat gaat over zijn vrouw – die zo’n tien jaar geleden Alzheimer had gekregen – en zijn rol als partnerzorger. Zijn partner Tineke was toen al diep dement, een laatste stadium dat getuige zijn nieuwe boek maar één op de zeven patiënten met Alzheimer bereiken. Het overgrote deel overlijdt eerder aan andere oorzaken.

‘Waarom leeft Tineke verder? De zorgzusters zijn het hier wel over eens dat dit komt dankzij de intensieve zorg thuis’, schrijft Brouwer. Vervolgens omschrijft hij hoe het er rond kerst bij hem thuis aan toeging. ‘U denkt toch niet dat ze er in een verpleeginrichting 45 minuten voor uittrekken om iemand het eten aan te reiken?’, zo citeert hij zorgzuster Karin. Zij heeft in verpleeginrichtingen gewerkt en zegt tegen Brouwer precies te weten hoe het daar gaat.

In het hoofdstuk Versterven beschrijft de Goutumer vervolgens in een dialoog hoe het volgens Karin in verpleeghuizen eindigt met een dementerende. ‘Te weinig personeel, te weinig geld. Ik ben daar niet voor niks weggegaan’, zegt Karin. Wat er dan gebeurt als het eten niet meer gaat, als het in de mond blijft zitten als het slikken niet meer lukt (vaak de uiteindelijke doodsoorzaak voor mensen met dementie), wil Brouwer weten: ‘Ze hebben daar toch ook staafmixers en blenders’. Karin: ‘Dan wordt er met de familie gesproken, dat het niet meer gaat en de familie wordt gemanipuleerd, zodat ze het ermee eens zeggen te zijn. En dan krijgt de patiënt dus geen eten meer’. Brouwer noemt dat ‘laten versterven’. Hij kan zich toch niet goed voorstellen dat dat zo gaat.

Thuis verzorgen

Brouwer had van begin af besloten zijn vrouw, conform haar wens, tot het eind van haar leven thuis te verzorgen. Met behulp van een persoonsgebonden budget en extra ingekochte zorgzusters, een voorrecht dat hij zich als gepensioneerd gynaecoloog kan permitteren. In het voorjaar komt Brouwer zelf in het stadium dat het voeden van zijn vrouw niet meer gaat.

‘Haar enige reactie bij het aanbieden van eten is nu nog dat haar mond opengaat. Het is eigenlijk de enige vitale functie die is overgebleven’, schrijft hij in april. In mei voert hij haar lepeltje voor lepeltje. Gaat het ’s ochtends niet, dan probeert hij het ’s avonds. Vanaf 18 mei lukt het nog maar een enkel gepureerd hapje fruit door te slikken.

Zijn vrouw Tineke Brouwer-Zijlstra sterft uiteindelijk thuis, op 31 mei 2020 op 78-jarige leeftijd. Precies 51 jaar nadat een van haar twee zoons, Reinoud, is geboren, schrijft Brouwer.

Wat blijft zijn de herinneringen aan zijn vrouw: een anesthesioloog die hij tijdens zijn studie geneeskunde in Groningen had leren kennen en met wie hij had samengewerkt in Medisch Centrum Leeuwarden, aan hun studententijd, met Tineke achterop de bagagedrager, of voor op de stang.

Lees ook | De vrouw van Goutumer Willem Brouwer heeft diepe dementie - hij schreef er een boek over

loading

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct