De Reuzen waren een van de grootste publiekstrekkers van LF2018

Het was het jaar ná Culturele Hoofdstad

De Reuzen waren een van de grootste publiekstrekkers van LF2018 Foto: Jacob van Essen

Een jaar geleden gingen ze ‘halsoverkop’ van start: Lieuwe Krol en Sjoerd Bootsma werden verantwoordelijk voor de ‘legacy’. De nalatenschap van Culturele Hoofdstad. Want dat mocht geen eenmalig feestje worden.

Waar je in 2018 niet om Culturele Hoofdstad heen kon, werd het in 2019 een stuk stiller in de provincie en Leeuwarden. Een tussenjaar, zo werd het afgelopen jaar bij voorbaat al genoemd. Een jaar om nieuwe initiatieven op poten te zetten en de opbrengst van 2018 te verzilveren. Maar een groot deel van dat werk vindt achter de schermen plaats, is minder zichtbaar.

,,Toch zie je dat het doorwerkt. In het culturele veld is een honger en ambitie om door te zetten. Als kwartiermakers (zoals de rol van Krol en Bootsma wordt genoemd, red.) worden we overvraagd. Er zijn veel meer initiatieven die onze steun vragen dan dat we kunnen ondersteunen”, aldus Lieuwe Krol.

,,Er zijn ook veel nieuwe internationale contacten ontstaan en samenwerkingsverbanden over de grenzen heen. Een Fries boek over kunsteducatie wordt nu vertaald in het Engels en het Lets. New Noardic Wave is met Ierse clubs aan de slag: dat is allemaal ontstaan dankzij Culturele Hoofdstad. Dat netwerk is daar ontstaan.”

Maar niet alleen internationaal gebeurt er wat, betoogt Sjoerd Bootsma. ,,Ook andere gemeenten in Friesland willen door, al is geld wel een probleem. Smallingerland zoekt naar mogelijkheden om de ambities in stand te houden na het succes van de projecten in die gemeente in 2018. En ook de mienskipprojecten die in aanloop naar 2018 zijn opgestart, krijgen voor een deel een vervolg.”

Beeld van Friesland veranderd

Het beeld van Friesland is – zeker internationaal – veranderd, merken Bootsma en Krol. ,,Juist door de verbanden die gelegd zijn, de mienskipsprojecten, is er internationaal veel aandacht voor Friesland. Er komen vanuit het buitenland veel mensen hier naartoe om dat zelf te bekijken en ook worden mensen uit Friesland gevraagd om in het buitenland uit te leggen wat we hier gedaan hebben.”

En die aandacht vertaalt zich volgens de kwartiermakers weer in een groeiende toeristenstroom. ,,Er is nu een aanhoudende bezoekersstroom, een andere groep mensen die naar Friesland toe komt. Friesland is bekend komen te staan als een regio waar je hoogwaardige culturele producties kan bezoeken en op een aangename wijze kan verblijven. Wat ook anders is, is dat we hier nu minder gericht zijn op de randstad. Maar juist meer op Duitsland en Engeland. Dat is een andere strategie dan voor 2018. Friesland richtte zich altijd op watersporttoerisme, daar valt niet veel winst meer te halen. De Wadden zitten aan de grenzen. Door Culturele Hoofdstad hebben we de focus kunnen verleggen naar cultuurtoerisme, en dat is minder gebonden aan seizoenen en levert een hoger economisch rendement per toerist op”, vervolgt Bootsma.

In potentie zou het cultuurtoerisme nog veel meer kunnen opleveren, maar daarvoor is er bij de overheden wel een bepaald bewustzijn nodig, en de bereidheid om te blijven investeren, stellen Bootsma en Krol. Bijvoorbeeld als het gaat om marketing. Voor het Culturele Hoofdstadjaar (en de aanloop daar naartoe) was er 6 miljoen euro beschikbaar. Voor dit jaar nog eens een bedrag van 6 ton, maar voor volgend jaar nog maar 2 ton. ,,Dat zegt wel iets over het ambitieniveau”, stelt Bootsma.

Lonely Planet

,,Het lijkt misschien veel geld, maar het is wel erg belangrijk. Neem nou de plek die Friesland vorig jaar kreeg in Lonely Planet. Die lijst is samengesteld door onder anderen journalisten. Denk je nou dat die journalisten op Friesland zouden hebben gestemd als ze hier niet in het kader van 2018 naartoe waren gehaald? Ander voorbeeld: als we een persreis organiseren voor een journalist van een grote Britse krant, dan kost dat misschien 1500 euro. Veel geld, maar wat denk je dat een paginagroot artikel in een grote Britse krant oplevert?”

,,Met de budgetten die er nu liggen, kunnen we dat soort activiteiten niet organiseren”, zegt Krol. ,,En daarin zit een hiaat bij de provincie.”

In de ogen van Krol en Bootsma is er op cultureel vlak ook in het tussenjaar 2019 veel meer te doen dan pak ’m beet enkele jaren geleden. ,,Festivals als Explore the North en het Oranjewoud Festival, die zijn gestart in aanloop naar 2018, hebben een vervolg gekregen. We hebben bestaande initiatieven op niveau kunnen houden in aanloop naar de nieuwe cultuurnota van de provincie in 2021. Nee, er waren dit jaar geen Reuzen, er was geen groot spektakel in het centrum. De productietijd voor iets vergelijkbaars als de Reuzen kost zomaar drie jaar. De eerste echt grote activiteit is eind januari met Compagnie Carabosse. Dit jaar was er natuurlijk wel Fuerza Bruta, ook een internationaal gezelschap. Zoals bekend willen we toe naar iedere drie jaar een grote productie. Naast alle andere activiteiten.”

En, benadrukken Bootsma en Krol, ook het binnenhalen van de titel ‘Unesco City of Literature’ is een gevolg van Culturele Hoofdstad. ,,En daarmee acteren we met het Fries ook op een ander niveau, niet meer als bedreigde minderheidstaal, maar in een internationaal netwerk.”

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 4,99 per maand. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct