Ook zonder Deltaplan kan Friesland al vlot tienduizend huizen bouwen. Meer dan de helft van deze nieuwbouw staat gepland op oude boerengrond.

De nijpende huizenkrapte in Friesland leidt tot groeiende kritiek en druk op de provincie. Moet zij niet ruimhartiger woningbouw toestaan? Het provinciebestuur wijst echter op de mogelijkheden die gemeenten al hebben. Zij kunnen bouwen als ze willen.

Om dit cijfermatig te onderbouwen, kregen gemeenten afgelopen winter vanaf het Provinsjehûs een mailtje met de volgende vraag: voor hoeveel huizen hebben jullie de bouwprocedures al rond?

Dertien van de achttien gemeenten gaven tijdig hun ‘harde plancapaciteit’ door. Samen kunnen ze tot 2030 nog probleemloos 10.178 woningen bouwen. Dat is bijna voldoende om onderdak te bieden aan alle huishoudensgroei die volgens de provinciale prognose te verwachten valt in die periode.

loading

De woningbouw staat woensdag op de agenda van Provinciale Staten. Als voorschot hierop schreven de vier coalitiepartijen vorige week een opiniestuk in deze krant. Hierin wezen zij naar de gemeenten. Sijbe Knol (FNP), Durk Pool (VVD), Maaike Prins (CDA) en Anne Zijlstra (PvdA) schreven: ,,De plannen lizze der, de romte om te bouwen is der, gemeenten kinne moarn oan ’e slach. Bouwe blinder.’’

Wie het lijstje bekijkt, ziet al snel dat de bouwtaak vooral bij grotere plaatsen ligt. Zeventig procent van alle aangemelde woningplannen komt op het conto van slechts vijf gemeenten. Dit zijn Leeuwarden (2993 woningen), Súdwest-Fryslân (1238) Heerenveen (1200), Smallingerland (898) en Waadhoeke (608).

Bouwe blinder

Meer dan de helft (5766) van alle woningen is gepland op voormalig boerenland: dit zijn de zogeheten uitlegwijken, waarvoor oude afspraken gelden. In de toekomst wil de provincie alleen nog inbreiden in de bebouwde kom, maar dat geldt dus niet voor de meeste plannen die nu worden aangemoedigd met de kreet Bouwe Blinder .

Wie navraag doet bij gemeenten, stuit op een complexe mozaïek van cijfers en plannen. ,,We hebben alleen woningen meegeteld die gebouwd kunnen worden binnen de huidige bestemmingsplannen’’, zegt Hans Vierstra van de gemeente Leeuwarden.

Van de te bouwen Leeuwarder huizen verrijzen er 751 binnen de bebouwde kom. De overige 2242 woningen komen in de weilanden van uitlegwijken als Middelsee fase 1, Blitsaerd en De Zuidlanden. In dit laatste stadsdeel gaat het om de wijkjes Unia-West en De Klamp, zegt Vierstra. Grut Palma in Wergea tikt ook aan.

loading

Vooral de FNP bekritiseert vaak stedelijke uitlegwijken als De Zuidlanden, maar dit gebied maakt dus wel deel uit van de planruimte. Het omstreden Leeuwarder wijkje De Hem is overigens nog niet meegeteld, zegt Vierstra. Het bestemmingsplan voor deze wijk is namelijk nog niet in procedure.

Ook de honderden nieuwe studentenappartementen die Leeuwarden er de komende jaren bij krijgt, zijn niet opgenomen in de cijfers. Studentenhuisvesting valt namelijk buiten de algemene bouwafspraken tussen provincie en gemeenten.

Voorbereiden

Naast de harde plannen zijn er in Friesland nog eens 8000 huizen in voorbereiding buiten het Deltaplan. Vooral grotere plaatsen moeten doorpakken om te voldoen aan de provinciale prognoses. Een gemeente als Leeuwarden zou nog minstens 500 extra woningen in de pijplijn zetten.

Daarbij moet ook bedacht worden dat lang niet alle geplande huizen daadwerkelijk gebouwd worden, zegt Vierstra: ,,Wij gaan ervan uit dat je 30 procent meer moet voorbereiden dan wat je uiteindelijk nodig hebt.’’

In Noord-Friesland is het andersom: hier is op dit moment meer bouwruimte dan volgens de prognoses noodzakelijk is.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Leeuwarden
Bouw
Woningmarkt
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct