Een zuivelhuis, kruideniers en zelfs een ijsfabriek: het wemelde vroeger van de bedrijfjes en middenstanders in de buurten ten noordwesten van de Leeuwarder binnenstad. Wilma Koole beschrijft ze in haar nieuwe boek Op iedere hoek.

Koole groeide op in de Leeuwerikstraat: ‘Net als andere kinderen werd ik er weleens op uit gestuurd om een boodschap te doen’, schrijft ze hierover: ‘Een halfje zoutloos wit voor mijn oma bij bakker Zijlstra, een lampje bij de winkel van Coree, hoestdrank bij drogisterij Bijl of een klosje garen bij het textielwinkeltje op de hoek van de Stienserstraat.’

Nog altijd zijn er in de Muziek-, Transvaal- en Vogelbuurt (samen de MTV-wijk) winkeliers te vinden, maar wel veel minder dan een halve eeuw geleden. ,,Het was er altijd al hard werken geblazen. In de jaren zeventig en tachtig kregen winkeliers het echt moeilijk’’, zegt Koole. Opboksen tegen moderne supermarkten en schaalvergroting bleek soms ondoenlijk.

Honkvaste bewoners

Koole schreef eerder al een boek over honkvaste bewoners in dit deel van de stad. Aan het huidige boek werkte ze jarenlang ,,in etappes’’. Ze zocht de vroegere winkeliers of hun kinderen op via internet en kreeg tips van mensen die ze sprak. ,,Soms ging het ook van de een op de ander.’’ Veel winkelierszoons en -dochters vertelden graag hun herinneringen.

Zo komt ook Willem de Vries aan het woord over bouwbedrijf De Vries. Zijn gelijknamige opa vestigde zich in 1924 in de Steijnstraat en leefde van opdrachten in de omliggende buurt. Dat begon met klusjes als het ophangen van een closetrolhouder, maar al snel bouwde De Vries ook huizen, bijvoorbeeld in de Transvaalstraat. Nu is het een fors bedrijf.

Ook het IJsbaankwartier, een na de oorlog gesloopte volksbuurt, komt aan bod. Lies Siemensma vertelt ‘met weemoed’ over het kruidenierszaakje annex café van haar ouders aan de Bleekerstraat.

IJsfabriek

Bijzonder is ook het verhaal van ijsfabriek De Friesche Koe: ooit een grote naam in Noord-Nederland. In de topjaren werden er tienduizenden ijsco’s per jaar gefabriceerd in de Kwartelstraat. Vooral de frambozenijsjes, waarvan je hele mond rood kleurde, waren populair.

loading

In 1931 werd in diezelfde Kwartelstraat een bakkerij gebouwd, die negentig jaar later nog altijd bestaat, nu onder de naam Van den Berg. In haar boek belicht Koole de periode dat de familie Feenstra hier het brood bakte: van 1950 tot 1976.

Het pand staat op een hoek, zoals de titel van het boek al suggereert. Bij de aanleg van vooroorlogse straten werden de hoekpercelen namelijk vaak bewust toegewezen aan winkeliers. Zowel de gemeente als de woningcorporaties vonden de middenstanders onmisbaar voor een woonbuurt.

Frisia is nu Primera

Sommige bedrijfsgebouwen werden later verbouwd tot woonhuis. Denk bijvoorbeeld aan fietsenzaak Hoogeveen aan de Mendelssohnstraat. Andere panden kregen een nieuwe functie. De vroegere drogisterij Frisia aan de Troelstraweg is nu bijvoorbeeld bekend als Primera.

In een voormalige fietsenzaak aan de Singelstraat vestigde Sip van der Weide in 1973 zijn slijperij De Eestroom. De zaak is nu vijf jaar dicht, maar nog altijd herkenbaar. In de etalage stelt Van der Weide zijn geliefde oude werktuigen namelijk nog altijd ten toon.

Op iedere hoek, over de bedrijvigheid van weleer in de Leeuwarder muziek-, Transvaal - en Vogelwijk . Wilma Koole, 104 blz, eigen uitgave, 18,50 euro.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Leeuwarden
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct