Een 36-jarige man uit Leeuwarden werd onlangs in de kraag gevat toen hij als inbreker op een dak stond. Maar hij was geen inbreker, de man zat in een psychose en had de weken ervoor herhaaldelijk om hulp gevraagd, net als zijn familie. Tevergeefs.

Het was gewoon een politieberichtje, zoals er dagelijks talloze op internet en in de media te lezen zijn: ‘Buurtbewoners in Leeuwarden hebben in de nacht van zondag op maandag een inbreker overmeesterd. De man raakte gewond bij zijn overgave.’ Ook op de site van de Leeuwarder Courant .

Totdat we een mail kregen: ‘Dit was mijn zwager, hij probeerde niet in te breken, hij zat in een psychose. Waardoor hij waanbeelden had en dacht dat hij op het dak veilig zou zijn. Iets waar hij dus geen kwade bedoelingen bij had. Hij was een man in nood op zoek naar veiligheid, maar hij bracht zichzelf en anderen juist in gevaar’, aldus Chaim Korthof.

Hulp gezocht

En het had niet zo ver hoeven te komen, stelt zijn familie, want de 36-jarige man in kwestie had de weken ervoor meerdere malen bij de politie aangeklopt met zijn angsten en waanbeelden. En ook zijn ouders, zus en zwager hebben meermaals hulp gezocht bij Verslavingszorg Noord-Nederland, GGZ en politie, vertellen moeder Dieny (69) en zus Linda (44) in een gesprek met de krant.

Ze willen graag hun verhaal vertellen, omdat ze ervan overtuigd zijn dat meer mensen hiermee te maken hebben. Ook stellen ze dat jarenlange bezuinigingen in de zorg (Wet maatschappelijke ondersteuning, WMO) de situatie van hun zoon en broer verslechterd hebben.

Persoonlijkheidsstoornis

Het ging al langere tijd bergafwaarts met de man, die op jonge leeftijd gediagnosticeerd is met ADHD, PDD-NOS en later een persoonlijkheidsstoornis, en die daarnaast chronische leukemie heeft. Hij woont zelfstandig in Leeuwarden en leeft van een Wajong-uitkering.

Ondanks zijn beperkingen leidde Michel jarenlang, dankzij intensieve thuisbegeleiding, een redelijk stabiel leven, vertellen zijn moeder en zus. ,,Hij had een vaste begeleidster die 24 uur per week bij hem thuis kwam. Ze hielp bij het schoonmaken, boodschappen, zijn dagindeling. Dure zorg, maar altijd nog goedkoper dan wanneer hij in een instelling zou wonen’’, zegt Linda.

'Hij snapt niet hoe hij met mensen moet omgaan'

Dit veranderde toen de indicatiestelling in 2015 van het CIZ (Centrum Indicatiestelling Zorg) naar de gemeente en welzijnsorganisatie Amaryllis ging. Linda: ,,Toen ging hij opeens van 24 naar 10 uur in de week. Ter compensatie van de weggevallen uren kon hij wel meedoen aan een wandelgroep van Amaryllis, maar daar is Michel helemaal niet geschikt voor. Hij snapt niet hoe hij met mensen moet omgaan.’’

De jongeman voelde zich in de steek gelaten door de gemeente, er ontstonden fricties met de begeleidster die uiteindelijk afhaakte. Toen het aantal uren een paar jaar later opnieuw drastisch verminderd werd, ging Michel snel achteruit, zag zijn familie. Linda: ,,Hij ging drugs gebruiken om de werkelijkheid te ontvluchten. Daardoor kreeg hij steeds meer last van waanbeelden en angsten.’’

In deze periode was hij een poosje in behandeling bij de GGZ. ,,Maar dat liep mis, er ontstond ruzie in de groep.’’

Wanen

De laatste maanden ging het heel slecht en vanaf kerst kreeg Michel steeds meer last van wanen. Dieny: ,,Iedereen was corrupt, en ons vertrouwde hij ook niet meer.’’ Volgens zijn familie belde hij verschillende keren in verwarde toestand vanuit huis naar de politie (hij was er van overtuigd dat mensen hem wilden vermoorden) en ging hij minstens vier keer naar het politiebureau voor hulp. Linda: ,,Hij wilde ingesloten worden omdat hij zich thuis niet veilig voelde. Maar ze lieten hem gewoon weer gaan, hij had immers niks strafbaars gedaan.’’

Ook Dieny en haar man Klaas belden een paar keer met de politie, op momenten dat ze hun zoon agressief vonden. ,,Dan kregen we te horen: als er iets is, kunt u altijd bellen.’’

'Hij werd met slaappillen naar huis gestuurd. Die heeft hij niet genomen, waardoor hij nog meer opgefokt raakte'

In de eerste week van januari brachten ze hem zelf een keer in verwarde toestand naar ziekenhuis MCL. Linda: ,,We dachten: nu wordt hij wel opgenomen op de crisisafdeling van de GGZ. Maar we kregen te horen dat hij per 1 oktober was uitgeschreven bij de GGZ en dat ze hem niet konden helpen. Hij was inmiddels ingeschreven bij psychomedisch centrum Synaeda maar daar was de hulpverlening nog niet op gang gekomen. Hij werd met slaappillen naar huis gestuurd. Die heeft hij niet genomen, waardoor hij nog meer opgefokt raakte.’’

In de nacht van 17 op 18 januari escaleerde de situatie toen Michel als ‘inbreker’ werd betrapt op het dak van een huis in de Leeuwarder wijk Camminghaburen, vlakbij de woning van zijn ouders. Linda: ,,Hij was waarschijnlijk op weg naar hen en had last van achtervolgingswaanzin, denkend: als ik over de daken ga zien ze me niet. Bewoners die wat hoorden, hebben hem vastgepakt en de politie gebeld.’’

Jelgerhuis

De politie bracht Michel naar MCL waar hij werd nagekeken en vervolgens - opnieuw - naar huis gestuurd. Toen hij de volgende middag - zwaar psychotisch - alsnog bij zijn ouders aanklopte, waar zijn zus toevallig ook was, belde zij ten einde raad de huisarts van Michel. ,,Ik zei: hij móet nu opgenomen worden, dit kan gewoon niet.’’

De dokter wist niet of er wel ergens plek was, maar hij kwam, het crisisteam GGZ werd gebeld, en uiteindelijk werd Michel opgehaald door een ambulance die hem naar het Jelgerhuis (GGZ Friesland, red.) bracht. En daar is hij nu, tot opluchting van zijn familie.

‘Niet serieus genomen’

Het had niet zover hoeven komen als zowel politie als GGZ en huisarts eerder en adequater hadden gereageerd, vindt de familie. Dieny: ,,We voelen ons gepasseerd en niet serieus genomen; we belden de politie en ze kwamen niet.’’

Daar komt bij: dit had veel erger kunnen aflopen als Michel iemand iets had aangedaan in zijn psychose. Dieny: ,,Daar zijn we vaak bang voor geweest, omdat hij dan echt agressief kan worden. Dat hebben we ook tegen de politie gezegd. Ik wil niet dat hij een onschuldig iemand wat aandoet., dat zou voor alle partijen vreselijk zijn.’’

'Het is toch ook gevaarlijk voor andere mensen dat je zo iemand de straat op stuurt?'

Ze verwijst naar de zaak van de statushouder die in april vorig jaar een achttienjarige jongen doodstak in Oss. De rechtbank oordeelde recent dat de man volledig ontoerekeningsvatbaar was en in een psychose verkeerde. Ook bleek dat instanties die betrokken waren bij de begeleiding van de getraumatiseerde Sudanees fouten hadden gemaakt.

De politie moet beter weten hoe ze met verwarde mensen moet omgaan, stellen de Leeuwarders. ,,Het is toch ook gevaarlijk voor andere mensen dat je zo iemand de straat op stuurt?’’ Om de politie te ontlasten, werd in juni 2019 het Meld- en adviespunt verward gedrag opgericht, waar professionals, naasten of buren een melding kunnen doen als zij zien dat het niet goed gaat met iemand. ,,Nee, daar zijn we nooit op gewezen’’, zegt Linda.

Bezuinigingen

De familie is er verder van overtuigd dat jarenlange bezuinigingen een negatieve invloed hebben gehad op de situatie van hun zoon en broer. ,,Kijk hoeveel hulpverlening wij moesten inschakelen voordat hij eindelijk opgenomen werd, en hoeveel dit kost’’, zegt Linda, die zelf ook in de zorg werkt als maatschappelijk werker.

,,We hebben nu weer te maken met bezuinigingen op de WMO in Leeuwarden. Ik heb cliënten waar ik tot voor kort drie uur in de week kwam, en nu veel minder omdat ze een andere indicatie hebben gekregen. Dus wat met Michel gebeurd is, kan met veel meer mensen gebeuren, als ze minder begeleiding krijgen en daardoor afglijden.’’

De naam Michel is omwille van zijn privacy verzonnen.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Leeuwarden
Medisch / Zorg
Instagram
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct