Hij was baas van zijn eigen vastgoedonderneming, raakte door corona in financiële problemen en belandde uiteindelijk op straat: Jeremy van Velzen, in Leeuwarden inmiddels bekend als de ‘violist van de Nieuwestad’.

Menig Leeuwarder zal hem de afgelopen weken gespot en gehoord hebben, terwijl hij viool speelde voor de Hema. In weer en wind stond hij er, ook al was er amper winkelend publiek. Jeremy van Velzen (41) had een concreet doel: 32 euro verdienen, de prijs van een overnachting in ’t Anker, het goedkoopste hotel van de stad. Als hij niet dat bedrag bij elkaar gemusiceerd had, werd het toch weer de straat: een bankje op het station of op het Zaailand.

Ruim een jaar geleden had hij niet kunnen denken dat hij nu in deze situatie zou zitten. Van Velzen woonde toen nog in een huurhuis in Gorredijk van waaruit hij in september 2019 zijn eigen onderneming was begonnen.

,,Steevast Woningfonds BV; met hulp van private investeerders wilde ik een huis aankopen voor mensen met een verstandelijke beperking.’’ Maar de aankoop stagneerde en de verwachte omzet bleef achter.

Naast deze vastgoedhandel hield Van Velzen, geboren in Amsterdam, opgegroeid in Gorredijk, zich bezig met de verkoop van koelingssystemen aan melkveehouderijen. ,,Een techniek om met hulp van een warmtepomp koeienmelk te koelen. Ik had verschillende opdrachten binnengesleept, maar mijn facturen werden niet betaald. Corona was begonnen en ineens werd niets meer betaald. Maar ik dacht: andere bedrijven hebben het nu ook moeilijk en daar zijn regelingen voor.’’

Klagen over overlast

Maar zijn aanvraag voor een ‘tegemoetkoming schade Covid-19’ werd afgewezen; zijn onderneming kwam niet in aanmerking. Omdat er niks meer binnenkwam, slonk Van Velzens bankrekening snel. Hij schrapte zoveel mogelijk bedrijfskosten, hield alleen zijn telefoonabonnement en internetaansluiting.

Om de tijd de doden, ging hij vioolspelen. ,,Mijn bedrijf lag plat en dan ga je wat anders doen.’’ Maar dat leverde problemen op met zijn buren. De onderlinge irritaties liepen dermate hoog op dat buurtgenoten bij de woningcorporatie gingen klagen over ‘overlast’. ,,Ze begonnen te treiteren. Mijn auto werd bekrast, dat soort dingen.’’

Na een paar maanden werd Van Velzens financiële situatie zo penibel dat hij de huur niet meer kon opbrengen. De corporatie toonde volgens hem weinig begrip. ,,Ik heb ze duidelijk gemaakt dat het te maken had met corona, dat het wel weer goed zou komen. Ik heb gemaild om het leven, maar ze waren onverbiddelijk.’’ In april 2020 moest hij zijn huis uit. De ondernemer verkaste naar een caravan op een camping in Tijnje.

Hij was toen nog vol vertrouwen dat het inderdaad goed zou komen. ,,Ik dacht: ik overleef dit. Ik heb mijn laptop, m’n telefoon, op een gegeven moment komt er weer wat binnen, ik heb altijd hard gewerkt. De maatregelen zijn niet oneindig’’, zo sprak hij zich zichzelf moed in. Hij leefde van boodschappen die kennissen voor hem deden. Vanuit de caravan probeerde hij zijn bedrijfsactiviteiten voort te zetten. ,,Klanten benaderen, gesprekken voeren.’’

Verder speelde hij opnieuw urenlang viool. ,,Als kind heb ik pianoles gehad, saxofoon en gitaar gespeeld. Viool heb ik mezelf aangeleerd.’’

Postadres

Maar naarmate de maanden verstreken, zakte de moed hem langzaam in de schoenen. ,,Ik wist het gewoon niet meer.’’ In november, toen het campingseizoen afgelopen was, moest hij de caravan verlaten. Hij ging naar Leeuwarden om een postadres aan te vragen, wat een voorwaarde is voor het krijgen van financiële steun. ,,Ik dacht: dat doe ik even via het Leger des Heils.’’ Maar dat bleek tegen te vallen. ,,Ik kreeg nul op het rekest bij de gemeente. De afdeling inkomen en zorg verwees me door naar burgerzaken, die me weer terugverwees naar inkomen en zorg. Ze kwamen er niet uit.’’ Na vijf weken werd het adres toch toegekend. ,,Bij wijze van uitzondering, kreeg ik te horen.’’ Hij vroeg meteen een Tozo 3-uitkering aan.

Intussen sliep hij in de Leeuwarder nachtopvang, maar dat hield hij niet lang vol. ,,Er zitten daar veel mensen met een alcohol- of drugsverslaving. Ik was een vreemde eend in de bijt en ben bespuugd, bedreigd en geïntimideerd.’’ In het begin mocht hij tijdelijk op de – afgesloten – jongerenafdeling slapen. ,,Dat was nog wel vol te houden, maar toen ik terug moest, ging het van kwaad tot erger. Ik voelde me geen mens meer.’’

Er restte hem niets anders dan een slaapplek op straat te zoeken. ,,Ik heb geslapen op het station, op het Zaailand. Ik wilde wel zichtbaar zijn, dat voelde veiliger. Zo nu en dan, als ik genoeg geld had verdiend met viool spelen, sliep ik in hotel ’t Anker. Maar zover hoort het natuurlijk niet te komen. Iedereen heeft recht op een inkomen.’’

Intussen is hij weken verder en nog altijd heeft hij geen uitsluitsel over de Tozo-uitkering. ,,Ook geen afwijzing.’’

Verblijfadres

De aanvraag lijkt stuk te lopen op het feit dat Van Velzen geen verblijfadres heeft; naast een postadres voorwaarde voor de financiële steun. Hij toont op zijn telefoon een mail van 19 januari van het Bureau Zelfstandigen Friesland (BZF) dat gaat over de toekenning van de steunregeling in Friesland. Hierin wordt hem onder meer gevraagd naar zijn verblijfadres. Van Velzen stuurde meteen een mail terug om zijn situatie uit te leggen. Sindsdien heeft hij niets meer gehoord.

,,Ik snap heus dat je aan regels moet voldoen, maar dit is zo’n geharrewar. Het voelt alsof ik verstrikt zit in de bureaucratie. Je bent zo maanden verder en intussen zit ik al die tijd zonder geld.’’

Door zijn vioolspel raakte hij aan de praat met mensen en begon zijn verhaal rond te zingen in de stad. Na een filmpje dat over hem op Facebook verscheen, kreeg Van Velzen van een anonieme gulle gever een reeks hotelovernachtingen aangeboden in het Stadhouderlijk Hof, waar het interview plaatsvindt. ,,Toen ik dat hoorde, kreeg ik de tranen in m’n ogen. Ik voelde me weer even mens.’’

Kastje muur

Ook Sybren Posthumus, statenlid voor de FNP, hoorde via social media over de violist. Hij trok zich zijn lot aan en nam contact op met de gemeente en het BZF. ,,Der wurdt nei elkoar trochferwiisd, ‘kastje naar de muur’. Gemeente Ljouwert seit planút dat se sa net helpe kinne, ek al sis ik dat ien op strjitte kaam is en in dak nedich hat.’’ Na verschillende telefoontjes werd hij uiteindelijk doorverwezen naar het ACT-team. Dit team, waarin Zienn, VNN en GGZ Friesland samenwerken, biedt intensieve begeleiding aan dakloze en thuisloze mensen die geen aansluiting vinden binnen de reguliere hulp.

Posthumus hoopt dat dit team voor een ‘doorbraak’ kan zorgen. Dat valt tegen, meldt hij na een week. ,,It is ek hiel lestich om in ôfspraak te meitsjen mei it ACT-team. De burokrasy om minsken dy’t dakleas (wurden) binne te helpen is enoarm.’’

Volgens het statenlid zijn er veel meer ondernemers die, net als Van Velzen, om uiteenlopende redenen buiten de boot vallen met de regelingen en hierdoor verder in financiële problemen komen.

Intussen gebeurde er nog een kleine ramp. Van Velzens viool werd kapot geslagen door iemand die zijn muziek niet kon waarderen. De violist was boos en verdrietig tegelijkertijd. ,,Dat doe je toch niet? Het was het enige wat ik had, ik moest er mijn brood mee verdienen.’’ Dankzij giften kon hij een ‘nieuwe’ tweedehands viool kopen.

Hij heeft niet veel vertrouwen meer in de instanties. ,,Maar ik hoop dat ik snel die Tozo-uitkering krijg en dan weer een eigen bed.’’

Naschrift

Aan het Bureau Zelfstandigen Fryslân (BZF), onderdeel van de gemeente Leeuwarden, zijn enkele vragen gesteld naar aanleiding van het verhaal van Van Velzen. Daarop kwam de volgende reactie:

‘BZF handelt de Tozo-aanvragen af binnen de gestelde kaders. Op individuele casussen kunnen we uiteraard niet ingaan. Indien een aanvrager vragen heeft omtrent de procedure kan deze zich uiteraard tot BZF wenden.’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Leeuwarden
Aanrader van de redactie
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct