Leerlingen van Beyers Naudé bespreken complotdenkers, haatzaaiers en de vrijheid van meningsuiting.

De les van Lubach, Lange Frans en Samuel Paty

Leerlingen van Beyers Naudé bespreken complotdenkers, haatzaaiers en de vrijheid van meningsuiting. FOTO MARCHJE ANDRINGA

Wat kan, mag en moet er gezegd worden in het klaslokaal? Scholieren over de onthoofde docent Samuel Paty en complotdenker Lange Frans: ‘We moeten alles bespreken, maar misschien is een spotprent niet de juiste manier.’

Het was de week waarin de schok over de gruwelijke moord op leerkracht Samuel Paty, vorige week vrijdag in Parijs, over de westerse wereld trok. En de week waarin videoplatform YouTube video’s verwijderde van Lange Frans, na een geruchtmakende uitzending van Zondag met Lubach over complotdenkers.

Alle aanleiding om de vrijheid van meningsuiting aan de orde te stellen in de les Media en Maatschappij. Op deze vrijdag verzamelen de leerlingen van de vijfde klas van christelijk gymnasium Beyers Naudé in Leeuwarden zich in de klas. De ramen staan open voor de vereiste ventilatie en één scholier zit thuis in quarantaine.

Barbaarse wijze

De klas moet voor leerlingen een veilige plek zijn, benadrukt docent Auke Zeldenrust. We moeten respect hebben voor elkaar, zegt hij. Luisteren en elkaar bevragen, maar niet veroordelen. ,,We mogen om elkaar lachen, maar elkaar niet uitlachen. Oog hebben voor elkaars ideeën, maar vooral voor elkaars verschillen.’’

Iedereen weet wat er is gebeurd met Paty: op barbaarse wijze vermoord door een moslimextremist, omdat hij in de klas een spotprent liet zien van Mohammed. Een vader van een leerling was hierover in woede ontstoken en startte op Facebook een lastercampagne tegen de docent.

De tekst gaat verder onder de foto.

loading

Zeldenrust haalt een citaat aan van U2-zanger Bono, uitgesproken toen de band na de burgeroorlog tussen Bosnië en Kroatië optrad in Sarajevo: ‘To be united is a great thing; but to respect differences maybe even a greater thing,’ Gun een ander de vrijheid ergens anders over te denken, met respect.

Niet spottend of kwetsend

,,Vinden jullie dat ik hier alles kan bespreken?’’, vraagt hij de klas. Ja, zeggen de leerlingen, ,,maar je moet wel objectief blijven’’. Nou, dat hoeft eigenlijk ook niet altijd, reageert een leerling.

,,Je mag je mening wel geven, als het maar niet spottend of kwetsend wordt.’’ En een leraar heeft een voorbeeldfunctie, ,,dus u moet wel goed nadenken over wat u zegt.’’

Het ligt met geloofsovertuigingen wel gevoelig, zegt een ander: ,,Daar moet je voorzichtig mee zijn. Als het over de islam gaat heeft iedereen wel een mening. Een spotprent lijkt me niet de juiste manier, dat kan mensen in het verkeerde keelgat schieten.’’

Lange Frans

De draak steken met opvattingen is juist wel de aanpak van Arjen Lubach. In zijn ook door jongeren veelbekeken satirisch televisieprogramma Zondag met Lubach liet hij zien wat Nederlandse complotdenkers zoal geloven.

De tekst gaat verder onder de foto.

loading

Onder andere rapper Lange Frans kwam uitgebreid aan bod. Hij gelooft in graancirkels en in de theorie dat ook Nederland geleid wordt door een ‘in- en in slechte, satanische, bloeddrinkende elite.’

Wat vind je van Lange Frans, vraagt Zeldenrust.

,,Lange Frans is een baas’’, zegt een jongen. ,,Nou ja, als rapper dan. Dit soort uitspraken zijn een beetje dom. Het is gewoon onzin.’’

De tekst gaat verder onder de foto.

loading

In de klas zit geen aanhanger van populaire complottheorieën, over de regering of over corona: in kringen van Lange Frans en een groeiend aantal medestanders is corona een ziekte die opzettelijk wordt verspreid, omdat Bill Gates via een vaccin iedereen wil injecteren met een chip zodat hij de mensheid onder controle heeft.

Dat kon écht niet

Zeldenrust maakt het bij het maken van reportages voor Omrop Fryslân, waar hij werkt als verslaggever, wel anders mee. ,,Vergis je niet. Op het oog hele verstandige, weldenkende mensen, spreken mij soms aan en zeggen: jullie moeten eens echt in de waarheid over corona duiken. In Nederland gelooft 30 procent van de bevolking dat corona bewust in een laboratorium in het Chinese Wuhan is gefabriceerd.’’

Maar hoever zou ik nu kunnen gaan in de klas, wil hij weten. ,,Wanneer zou ik jullie kwetsen? Wanneer zouden jullie thuis gaan vertellen over deze les en zeggen: dat kon écht niet? ,,Als u geen ruimte overlaat voor onze meningen’’, zegt een leerling.

,,En als ik zou zeggen: Lange Frans en die anderen hebben gelijk, zo zit het inderdaad met corona’’, vraagt Zeldenrust?

,,Dan lachen we u uit’’, klinkt het in de klas.

Maar, zegt een meisje: ,,Mijn vader zou het met u eens zijn’’.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct