Melkveehouder Gerrit de Boer: ,,Der is gjin sektor dy’t safolle regels en ynstânsjes oer him hinne krijt as de lânbou.''

'De aksjes kinne noch wolris in stik hurder wurde', stelt melkveehouder Gerrit de Boer uit Britsum

Melkveehouder Gerrit de Boer: ,,Der is gjin sektor dy’t safolle regels en ynstânsjes oer him hinne krijt as de lânbou.'' FOTO NIELS WESTRA

De harde trekkeracties van de boze boeren; melkveehouder Gerrit de Boer uit Britsum zag ze wel aankomen. Woede, een gevoel van onmacht en de zorg om overname en het voortbestaan zitten diep.

Gerrit de Boer melkt samen met zijn vrouw en zijn zoon dik 100 koeien en heeft 45 stuks jongvee op een bedrijf met 46 hectare midden in het groen aan de Aldlânsdyk onder Britsum. De pleats die al generaties lang in de familie zit, draait goed. ,,We sitte der skerp op en it giet hjir goed. De bank is hjir net de baas.’’ De melk gaat naar Friesland-Campina.

Dat geeft een stuk ontspanning. Ontspanning die er bij veel collega’s niet is. De Boer is als lid van het dagelijks bestuur van de Nederlandse Melkveehouders Vakbond goed ingevoerd in het reilen en zeilen binnen de boerenstand, maar ook hij schrok deze week nog toen hij de cijfers kreeg: twee derde van de boeren zit financieel krap, en van hen staat de helft echt op omvallen.

,,Ast dat yn dy omgean litst, dan begrypst dy aksjes wol.’’ Zelf heeft hij ook meegedaan. Hij stond met zijn trekker bij het Friese Provinsjehûs om gedeputeerde Johannes Kramer onder druk te zetten en reisde, met de trein, naar De Haag om op het Malieveld de Nederlandse politici op andere gedachten te brengen.

Enorme gevolgen

De boeren kregen de afgelopen jaren nogal wat over zich heen. Fosfaatwetgeving, stikstofregels, natuurmaatregelen en beperkingen, de Mestwet, de Omgevingswet, het PAS, klimaatmaatregelen, de verhoging van waterschapslasten. ,,It is it iene nei it oare. It hâldt net op. It iene plan is noch net dúdlik of it oare leit al wer op tafel. Banken dy’t muoilik dogge om ’t de regels net helder binne. It is net by te hâlden.’’

'Elkenien wurdt troffen troch de regels fan De Haach en Brussel'

Dat heeft voor veel bedrijven enorme gevolgen. ,,Hast de iene fergunningsoanfraach de doar noch net út of de oare beheinende maatregel leit der alwer. En de iene hat ek wer gefolgen foar de oare. Dan moat hjir wer in rapport oer komme, dan moat dêr wer in ûndersyk nei dien wurde. ‘’ 

De rekeningen voor dat alles rijgen zich aaneen. ,,Dan is it hjir wer 5000 euro, dan dêr wer 3000. En as jo as bedriuw al net hiel sterk steane, dan hat dat wol ympekt. Der binne boeren en boerinnen dy’t der mei fan bêd komme en ek wer mei op bêd gean. Dat lit harren net los.’’

Steun

Daarbij komt dan dat die boer van alles over zich heen krijgt. ,,Dat is framing. As soe de natoer troch ús om sjippe gean. As soenen wy mar wat dwaan. Mar dat is fansels net sa. Der is gjin sektor dy’t safolle regels en ynstânsjes oer him hinne krijt as de lânbou.''

,,Boeren wolle wol, mar it moat wol iepen en earlik wêze. Der binne tûzenen bedriuwen yn oare sektoaren dy’t dik fout sitte mei harren útstjit en miljeumaatregels en dy wurdt de hân boppe de holle hâlden. Wy wurde oanpakt. Is it dan in wûnder dat de boeren de trekkers pakke en yn aksje komme?’’

Blij verrast was De Boer over de massale steun van het publiek bij de acties. ,,Ast dan sjochst hoe’t boeren soms delset wurde en sjochst dêrneist hoe grut as de wurdearring is by it publyk, dan is dat wol in hert ûnder de rym. Dêr binne wy fansels hiel bliid mei. Dat docht goed en jout ek fertrouwen.’’

Bang om die steun te verliezen bij het verharden van de acties, is hij dan ook niet. ,,Ik tink earder dat it mear wurdt. Dat merkst wol. Elkenien wurdt troffen troch de regels fan De Haach en Brussel. It binne ek de bouwers, de amtners, de ûnderwizers en leararen, de plysje en de soarch. Elk hat it krap. En pas op, wy libje no noch yn in goeie tiid. Mar as it ekonomysk klimaat omslacht en der komt in krisis, wat samar barre kin, dan giet it noch folle mâler.’’

Koorddanser

Hij voelt zich als melkveehouder een koorddanser. ,,Wy krije al tritich jier ûngefear deselde molkepriis. Mar de kosten geane wol omheech. Dus do moatst dyn ynkommen helje út it effisjinter wurkjen. Dat kin fansels net noch tritich jier sa trochgean.''

,,Want hoe effisjinter ast wurkest, hoe mear’st tsjin de regels oanrinst fan wat mei. Net fan wat kin, mar fan wat mei. En dat binne net altiten goed trochtochte maatregels. It measte is ad hoc. Boem, dan leit der wer wat en sit jo bedriuw samar op slot. Der wurdt net nei it gehiel sjoen.’’

Maandag spreekt een delegatie van de strijdbare boeren met minister Carola Schouten van Landbouw en met premier Mark Rutte. ,,De premier hawwe wy ek te min sjoen yn dit ferbân. Dy hie al lang wat fan him hearre litte moatten. Schouten seit sa no en dan wol wat, mar hat yn feite noch hielendal neat foar ús dien.''

,,As se moandei net mei maatregels en tasizzings komme, dan gean dy aksjes wol troch. En kinne se ek de kommende de tiid noch wol in stik hurder wurde. Want de boer hat der genôch fan.''

,,In pear jier ferlyn waarden de boeren yn de Troonrede noch priizge as foarbyld om út de krisis te komme. No binne wy ‘de geslagen hond’. Dat stekt. Dêr binne wy wol klear mei.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct