Baukje de Vries in haar Ierse pub. De gaten in de boekhouding stopt ze met haar pensioengeld. ,,En nee, daar lig ik niet meer wakker van, daar ben ik overheen.’‘

De Ierse pub in Leeuwarden staat op omvallen maar eigenaar Baukje de Vries bruist van de plannen: 'Ik heb geen geld maar wel ideeën'

Baukje de Vries in haar Ierse pub. De gaten in de boekhouding stopt ze met haar pensioengeld. ,,En nee, daar lig ik niet meer wakker van, daar ben ik overheen.’‘ FOTO NIELS WESTRA

Je kunt bij de pakken neerzitten, zegt Baukje de Vries van de Ierse Pub Paddy O’Ryan in Leeuwarden. Of je kunt in deze coronatijd nadenken over de binnenstad. Want die moet beter. Mooier. Juist nu.

Horeca-ondernemer Baukje de Vries ontbeet nooit thuis. Haar yoghurt stond altijd in de koelkast van Paddy o’Ryan, de Ierse Pub aan de Tweebaksmarkt in Leeuwarden. Klokslag zeven uur stapte ze er iedere ochtend binnen maar nu is het kwart voor negen als ze de deur open duwt. Op de mat tussen de post liggen twee glimmende posters.

Ze rolt ze uit op de stamtafel. ‘Met verdriet en onder dwang van Rutte en De Jonge gaat mijn Levenswerk nu nodeloos failliet ’ staat erop. En op de andere: ‘Wij maken ons #hartvoorvrijheid’.

Nee, zegt ze. ,,Hier heb ik niks mee. Dit is schreeuwen en vervolgens niet met een echte oplossing komen terwijl het juist nu de kunst is om niet verongelijkt te worden. Want je kunt hoog of laag springen, maar die crisis is er. En het is een wereldcrisis he?’‘

Ze is een rasoptimist, erkent ze, terwijl er toch genoeg is om somber over te zijn. Haar café is dicht, een paar weken geleden brak ze haar pols toen ze uitgleed in de douche en het is nog maar de vraag of ze de salarissen van haar veertien personeelsleden deze maand kan betalen.

‘Ik red het nog even’

Vorig jaar maart, toen de eerste lockdown inging, kwam ze hals over kop terug uit Nepal, waar ze voor een ontwikkelingsorganisatie honderd plaatselijke bed-and-breakfast-onderneemsters coacht. ,,Ik dacht oooooo, die lockdown moet niet langer dan twee maanden duren, anders red ik het niet.’‘ Maar Paddy bestaat nog steeds, ook al teert ze op haar reserves. ,,Ik red het nog even, maar daarna is het geld wel op.’‘

Het wordt steeds spannender, vindt ze. Al helemaal omdat ze nog steeds niet weet wanneer en hoeveel geld ze kan krijgen uit de regeling Tegemoetkoming Vaste Lasten van de overheid. Luchtig: ,,Maar ook als ik dat binnenkrijg lijd ik nog verlies hoor.’‘ De gaten in de boekhouding stopt ze met haar pensioengeld. ,,En nee, daar lig ik niet meer wakker van, daar ben ik overheen.’‘ Dit is nu eenmaal de flow waar we met z’n allen in zitten, zegt ze. ,,Je kunt wel gaan huilen maar dat helpt maar even.’‘

Daarom dus legt ze de kwaaie posters die ze zojuist op de mat vond liever weg. De motor van de koeling bromt. De Guinness-tap bij de bar gloeit op in de schaduw en de barkrukken en stoelen in haar café staan scheef en verweesd door elkaar.

Het voelt triest en koud, bekent ze. ,,Als een huis waaruit je bent verhuisd.’‘ Toch is ze er iedere dag. Al was het alleen maar om de vaste klanten die er nog wel zijn te voeren. Zes duiven zijn het en steevast krijgen ze twee handjes duivenvoer.

‘Gebruik de lockdown om na na te denken over de toekomst’

Michael, ict-techneut en steunpilaar op computergebied, komt binnen. ,,Hoe is de temperatuur boven?’‘, vraagt hij. ,,Goed’‘, zegt Baukje. Het pand stamt uit 1639, de trappen zijn hoog, en in het kraaiennest op de bovenste verdieping heeft ze haar kantoor.

Daar doet ze de boekhouding en houdt ze het overzicht. De koeling in het café ,,zakt door de bodem’‘, zegt ze. En bierbrouwer Grolsch heeft weliswaar aangeboden om nieuwe fusten-kasten te betalen, maar dan nog moet ze het werkblad achter de dik 9 meter lange bar verhogen. ,,Dus reken maar uit.’‘

Maar het virus heeft haar niet geknakt. Over haar collega’s en zichzelf: ,,Ik denk telkens: Jongens, probeer alsjeblieft vol te houden. En gebruik de lockdown om na te denken over de toekomst. De focus ligt nu op overleven en dat snap ik. Maar de toekomst is ook belangrijk.’‘

Door de crisis wordt een nieuwe strategie voor het stadscentrum alleen maar urgenter, zegt ze. ,,Versnel de plannen. Maak de binnenstad autoluw. Toen de Nieuwestad voor het verkeer werd afgesloten waren er ook veel mensen kwaad. En kijk nu. Zonder auto’s is het er alleen maar drukker geworden.’‘

Echt, funshoppen is de toekomst, denkt ze. Dus weg met al dat blik. ,,Het kan. Op iedere hoek van de stad staat al een parkeerkelder. En de bevoorrading van de binnenstad kun je regelen via transitiepunten waar alles wordt overgeladen in elektrische auto’s.’‘

Gebied vol beton en asfalt

Och er valt nog zoveel te verbeteren. Kijk naar het Spoordok-gebied, aan de westkant van de stad. Als je vanuit Harlingen via De Haek de stad inrijdt passeer je een grijs gebied, vol beton en asfalt. Doodzonde, vindt Baukje en daarom ontwikkelde ze in overleg met het Leeuwarder Ondernemers Fonds een burgerinitiatief voor het stadsdeel.

,,Er is water, er is groen, en als je er een soort highline aanlegt waarover je naar de binnenstad kunt lopen, heb je een toeristische trekker van jewelste.’‘

Ja, die highline heeft ze afgekeken van New York, waar op het tracé van een oude goederenspoorlijn een langgerekt park is aangelegd. Natúúrlijk kan dat ook in Leeuwarden, zegt ze. En het wiel hoeft niet eens opnieuw te worden uitgevonden. ,,In 2018 heeft Rob de Koning al een prachtig park voor het spoordok getekend. Toen dacht ik meteen: Oooo, als dat nou eens de entree naar de stad zou worden.’‘

Eromheen zou je seniorenwoningen kunnen bouwen, mijmert ze. ,,Met mooie verticale tuinen.’‘ En het park zou festivalterrein kunnen worden, voor kleinschalige optredens. ,,De stad kan een groot belevingscentrum worden.’‘

Of ze wel eens ‘Ja maar’, denkt? Stralend: ,,Ik heb geen bezittingen, geen geld, maar wel ideeën. Daarmee kun je ook invloed uitoefenen hoor.’‘

Het is vijf minuten voor tien. Tijd voor een digitale zoom-meeting met zeven studenten van de gloednieuwe opleiding ondernemerschap en retail-management aan NHL Stenden. Baukje wil de groep inschakelen voor weer een ander plan dat de binnenstad mooier moet maken.

Zittend aan haar lege stamtafel stelt ze zich voor. ,,Ik ben Baukje de Vries, eigenaar van de Ierse Pub, en sinds 2019 betrokken bij alles wat met Circulair Leeuwarden te maken heeft.’‘

loading

Schillenboer

Het project draait om minder afval in de stad. En de komst van een schillenboer, op een elektrische fiets, is een van de pijlers. Zo’n schillenboer kan bij horeca-ondernemers sinaasappelschillen ophalen waar je zeep, kaarsen en sukade van kunt maken, legt Baukje uit. Op ingezameld koffiedik kunnen Friese bedrijven bovendien oesterzwammen kweken, en van het gft-afval kan het grondveredelingsproduct bokashi worden gemaakt. Tegen de studenten: ,,Mijn vraag aan jullie is nu of jullie voor de schillenboer een projectplan willen schrijven.’‘

Er ontspint zich een gesprek. En aan het einde ervan heeft een van de studenten een laatste brandende vraag: ,,Wat is eigenlijk uw uiteindelijke droom?’‘ Baukje onmiddellijk: ,,Ik wil gewoon een betere wereld voor jullie! Ik ben echt geen wollen type of een zweverige Don Quichot en ik weet ook dat er in onze wereld wel degelijk winst moet worden gemaakt, maar dat kan ook op een andere manier.’‘

Even later klapt ze tevreden haar computerscherm dicht. Zo. De lijnen zijn weer uitgezet.

Vijf tafeltjes

En dan vertelt ze over vroeger, over haar opa’s en oma’s die in de Butterhoek bij de Oldehove woonden. Over haar band met de stad. Over de tijd dat ze 23 jaar geleden in een ander pand met Paddy begon. Destijds zat ze aan het Gouverneursplein waar ze op haar terras niet meer dan vijf tafeltjes mocht neerzetten.

En kijk nu, zegt ze. Overal kun je op terrasjes neerstrijken en de komende tijd zullen in heel Nederland binnensteden opnieuw een metamorfose doormaken. Nadrukkelijk: ,,Je kúnt tegenwoordig meedenken he? Er wordt veel beter naar burgerinitiatieven geluisterd.’‘

Haar ogen vonken. ,,O ik zit altijd vol rare ideeën. Zouden we bijvoorbeeld niet vanuit winkelcentrum De Centrale een kabelbaan naar de binnenstad kunnen maken? Hoe gek zou dat zijn? En als je dat te wild vindt, kun je altijd nog een watertaxi-lijn naar de binnenstad beginnen.’‘

Waarom niet? Ooit was ze in het Spaanse Sevilla. ,,Daar liep ik over een prachtige weg met een groenstrook in het midden met beelden erop. Ik dacht meteen: ‘Oooooh dat zou mooi zijn voor Leeuwarden. Dat kan ook wel in mijn straat.’ Daar ben je ondernemer voor, toch?’‘

Misschien, erkent ze, kan ze inderdaad beter over de corona-ellende heen kijken door haar coaching-werk voor ontwikkelingsorganisatie Pum in Nepal en Oeganda. ,,Stel je voor, in Oeganda kon je vrijwel nergens je handen wassen. Daarom hebben ze er nu in coronatijd jerrycans met water op palen neergezet.’’

En nee, natuurlijk hoopt ze niet dat ze failliet gaat en haar huis moet verkopen. Als ze een ding mocht wensen dan wist ze wel wat. Dan koos ze voor houvast. ,,Soms denk ik: Kom op overheid, geef aan wat ik krijg, waar ik aan toe ben.’‘

De langere termijn? ,,Eigenlijk wilde ik Paddy over 2,5 jaar overdoen aan twee ex-personeelsleden. Dan bestaat de Pub 25 jaar en ben ik 72.’‘ Gekscherend: ,,Dan vind ik het niet meer zo gepast om nog een café te hebben. Maar het kan best zijn dat ik door de klappen die ik nu oploop nog een paar jaar langer moet.’‘

Niks aan te doen. Het zij zo. ,,En weet je? Ik merk nu al dat ik het werken heel erg mis.’’

Lees ook [PREMIUM] Nadenken over de toekomst: hoe moet het verder met de binnensteden?

Je kunt deze onderwerpen volgen
Leeuwarden
Serie De binnenstad kraakt
Aanrader van de redactie
Coronavirus
Instagram
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct