Archeologen stuiten op botten en potten bij Blitsaerd

Archeologen onderzochten deze maand een uitgestrekt terrein bij de Leeuwarder wijk Blitsaerd. Ze vonden sporen van zes eeuwen menselijke bewoning en graverij in de ijzertijd en de Romeinse tijd.

Minstens twintig waterputten en gigantische veel scherven en dierenbotten zijn de afgelopen weken tevoorschijn gekomen aan de noordzijde van Leeuwarden. De wijk Blitsaerd wordt aan de oostkant uitgebreid. De routes van de riolen worden onderzocht door archeologisch bureau RAAP.

,,We hebben nu zo’n 2500 vierkante meter bodem onderzocht. De lengte van de sleuven is al gauw 100 tot 150 meter’’, zegt projectleider Theun Varwijk van RAAP. In dit gebied langs de Bonke vonden eerder al twee onderzoeken plaats. Dat dit gebied van grote archeologische waarde is, was dus al bekend.

loading

Voordat het eerste deel van Blitsaerd werd gebouwd, werden al resten van bewoning en turfgraverij uit de Romeinse tijd ontdekt. Archeologen van de Rijksuniversiteit Groningen wilden hier meer van weten en verrichtten in 2015 een nieuwe opgraving in het oostelijke gebied. Zij ontdekten dat mensen hier in de midden-ijzertijd (ruim drie eeuwen voor Christus) al bovenop het hoogveen woonden. Nergens anders in Friesland zijn ooit zulke oude bewoningsresten op het veen gevonden.

‘Een mooie kans’

Als promovendus groef Varwijk toen ook al mee. Als onderzoeker van Raap kon hij deze maand een nog groter terrein bekijken. ,,Dit is een mooie kans om te zien of we toen iets gemist hebben. Kijk, we staan nu op de plek waar we destijds een stuk vlechtwand gevonden hebben.’’ Dit was mogelijk een stukje van een boerderij uit de derde of vierde eeuw voor Christus. ,,We hebben nu een paaltje gevonden, dat ook van dit gebouw afkomstig kan zijn’’. Uit die periode kwamen ook nieuwe scherven aan het licht. ,,Ze zijn donkerder en hebben een andere vorm dan het aardewerk uit de latere ijzertijd’’, zegt Varwijk.

loading

De archeologen hebben nu zicht op op ongeveer zeshonderd jaar bewoningsgeschiedenis. Eerst woonden mensen op het veen, maar dat verzakte en kwam onder water te staan. ,,Aan een kleilaagje op het veen kunnen we zien dat het overspoeld is geweest. Of de mensen het gebied toen verlaten hebben of elders opnieuw hebben geprobeerd, is moeilijk te zeggen.’’ Later bouwden mensen terpjes in het gebied. Ze bleven er wonen tot het einde van de Romeinse tijd.

Een van de archeologische greppels loopt door de kern van zo’n terp uit de Romeinse tijd. ,,Daar zit de bodem echt ramvol aardewerk’’, zegt Varwijk. Bij elke schep in de grond halen de archeologen hier brokken van potten en kruiken naar boven. Het stikt er ook van de dierenbotten: ,,Schaap, rund, geit, alles wat mensen toen aten.’’ De bewoners gooiden hun afval vaak naast de terp.

loading

De waterputten die de onderzoekers vonden, zijn allemaal eenvoudig, zonder versterkte wanden. Onderin liggen vaak potten, die zijn verloren of weggegooid. Onderzoekster Ilse Nauta is juist bezig een bolle pot op te graven uit een waterput. ,,Ik denk dat hij uit de Romeinse tijd komt’’, zegt ze, wijzend op een knikje in het handvat.

,,Direct op de eerste dag vonden we een fibula (mantelspeld)’’, zegt Varwijk. Verder bleek er echter nauwelijks metaal in de bodem te zitten. Er kwamen wel speelschijfjes en spinklosjes van aardewerk tevoorschijn. De archeologen vertrekken deze week uit Blitsaerd. Ze nemen alle vondsten mee voor vervolgonderzoek, dat voor een deel in laboratoria plaatsvindt. Bij de uitwerking worden later vaak nog nieuwe ontdekkingen gedaan. Die worden vermeld in het archeologisch rapport, dat binnen twee zal verschijnen.

loading

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 4,99 per maand. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct