FOTO

Analyse: Afvalloze samenleving nog ver weg

FOTO LC

Leeuwarden droomt van een afvalloze samenleving, maar zet voorlopig geen grote stappen. Voorlopig verdwijnen nog bergen Leeuwarder afval in de Harlinger afvaloven.

Al jaren blaast Leeuwarden hoog van de toren met papieren ambities op afvalgebied. Neem bijvoorbeeld de nota die burgemeester en wethouders deze week naar buiten brachten. De titel luidt: ‘Grondstoffenbeleidsvisie Gemeente Leeuwarden: Naar een afvalvrije samenleving’.

De Harlinger afvaloven verstookt nu jaarlijks nog 166 kilo grijs afval per Leeuwarder. In 2022 moet dat zijn geslonken tot 100 kilo, acht jaar later tot 30 kilo en in 2050 is er helemaal geen grijs afval meer, zo staat in de nota te lezen. Dat lijkt allemaal heel ambitieus, maar eerder stelde Leeuwarden zich ten doel om al volgend jaar de hoeveelheid restafval tot 100 kilo te reduceren, zoals het rijk wil. Die hoop is stilletjes opgegeven.

'Fout' spul in de 'sortibak'

De gemiddelde Leeuwarder vult zijn grijze container voor 30 procent met groen afval (gft). Daarnaast verdwijnt er een indrukwekkende voorraad papier, herbruikbaar glas, textiel, en ander ‘fout’ spul in deze ‘sortibak’, zoals de grijze bak nu modieus wordt genoemd. Harlingen krijgt ook veel ongescheiden grof afval uit Leeuwarden te verwerken.

Dat kost de burger veel geld, want Den Haag heeft dit jaar een extra heffing ingevoerd op ‘grijs afval’. Per Leeuwarder huishouden vloeit nu 7 euro naar deze tax. Beter scheiden zou lonen, maar uit zichzelf beginnen inwoners hier niet snel aan. Dat blijkt ook in Heerenveen, waar de hoeveelheid grijs afval per inwoner zelfs stijgt, ondanks die dure tax.

Diftar

Mensen bewegen tot beter scheiden vergt ,,forse ingrepen’’, zo staat in de nieuwste Leeuwarder nota. Meest voor de hand liggend is de invoering van diftar, waarbij burgers betalen per kilo afval of per keer dat ze hun grijze container aanbieden. Elders in het land blijkt dit aardig te werken.

Diftar bezorgt mensen echter wel meer gedoe. Wie veel weggooit, loopt dan ook tegen hogere kosten aan, wat protesten kan uitlokken. Om dit te voorkomen schuiven Leeuwarder politici de hete aardappel al jaren door.

De raad gaf PAL/GL-wethouder Yvonne Bleize in 2006 opdracht om onderzoek te doen naar de invoering van diftar. Uiteindelijk kwam het hier niet van en Bleizes opvolger Isabelle Diks werd door de raad jaren aan het werk gezet om afvalproeven uit te voeren, bij wijze van nieuw onderzoek. Dit kostte haar jaren.

Zo kwam er een proef in Zuiderburen waarbij de grijze container minder vaak werd geleegd, terwijl het inwoners makkelijker werd gemaakt om ander afval, zoals gft, gescheiden af te voeren. De cijfers waren in het begin bemoedigend, maar er kwam veel protest. In de Westeinde ontstond later een andere wijkproef. Bewoners startten een promotieactie om iedereen te stimuleren tot betere scheiding. Spectaculaire resultaten leverde dit niet op en het Leeuwarder afvalbeleid bleef bij het oude.

Praat- en informatiesessies

De nieuw aangetreden PAL/GL-wethouder Herwil van Gelder startte vorig jaar een nieuwe onderzoeksronde met praat- en informatiesessies, die uiteindelijk weer tot dezelfde conclusie leidden: er zijn grote ingrepen nodig. Toch noemt Van Gelder die niet in de nota.

Nee, eerst wil hij ideeën uitgebreid toetsen: ,,In samenwerking met de Faculteit Gedrags- & Maatschappijwetenschappen van Campus Fryslân wordt een panel van inwoners gevormd. Bij het opstellen, bedenken en voorleggen van deze maatregelen zal gebruik worden gemaakt van dit panel.’’

Dit moet dan weer leiden tot een advies aan de gemeenteraad en vervolgens tot een plan, dat in 2022 verbetering moet brengen. Zo’n proces kost uiteraard veel tijd. De hete aardappel wordt verder doorgeschoven

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct