Huub Stapel (links) en Wim Daniëls bezochten onder meer Wergea voor hun televisieprogramma Het Dorp.

Mastklimmen in Akkrum, redders 140 jaar oude dorpskroeg Wergea en een gezin uit Rotterdam in Kollumerpomp: Wim Daniëls en Huub Stapel bezoeken 3 Friese dorpen voor televisieserie Het Dorp

Huub Stapel (links) en Wim Daniëls bezochten onder meer Wergea voor hun televisieprogramma Het Dorp. FOTO OMROEP MAX

Na een reis langs tal van dorpen in Nederland waaronder drie Friese zijn schrijver Wim Daniëls en acteur Huub Stapel, makers van de televisieserie Het Dorp, optimistisch gestemd. ,,Het gaat de goede kant op met het dorp.’’

Ook al is de jaarlijkse klimwedstrijd al een paar jaar verleden tijd, toch waren er tijdens de uitzending over Akkrum nieuwe beelden te zien van het befaamde mastklimmen. Na bestudering van het jubileumboek van de Stichting Akkrum-Nes Centraal had Omroep MAX besloten dat dit ludieke volksvermaak in de uitzending moest.

Muziekvereniging Harmonie Akkrum ging marcheren en verzorgde voor de gelegenheid een miniconcert. En uiteraard ontbraken de gebroeders Anker niet. Huub Stapel dronk een borrel in café Kromme Knilles met deze ,,echte dorpsjongens’’ die in ruim veertig jaar meer dan 1200 activiteiten voor het dorp organiseerden.

‘Gemeenschapszin’ was het thema van deze uitzending. Pikant detail: gebrek aan vrijwilligers, sponsors en publieke belangstelling deden het jaarlijkse evenement vier jaar geleden juist de das om.

Toch kwamen Wim Daniëls en Huub Stapel nog genoeg saamhorigheid tegen in de 24 dorpen die ze - op motor met zijspan - aandeden voor hun serie. Die volgde op het gelijknamige boek van Daniëls waarin de schrijver op zoek ging naar het vroegere dorp.

Zeven bakkers

Bijvoorbeeld in Wergea, waar ze spraken met de mannen die drie jaar geleden de 140 jaar oude dorpskroeg van de ondergang redden. ,,Fantastisch dat ze dat hebben gedaan. En dat ze boven het café appartementen willen maken voor jongeren’’, vertelt Daniëls enthousiast.

Ook ontmoetten ze hier de brugwachter en gepensioneerde palingvisser Johannes Postmus die nog meemaakte dat het dorp zeven bakkers telde. En ze bezochten de voormalige hervormde kerk die al jaren in gebruik is als cultureel centrum. ,,Daar zijn heel veel jonge mensen bij betrokken.’’

'Als je bedenkt dat er in 1900 nog ruim 1100 gemeenten waren in Nederland, en nu nog 352.’

Hoofdvraag van hun zoektocht was: heeft het dorp nog wel toekomst in Nederland? ‘Ja’, concluderen de heren. Daniëls: ,,We hebben echt een positief gevoel overgehouden aan onze bezoeken. Toen we in het Zeeuwse dorp Waarde waren, sloot net de laatste dorpswinkel de deuren. Dat is natuurlijk pijnlijk. Maar verder zagen we dat op veel plaatsen vaak jonge mensen zich inzetten voor de instandhouding van bepaalde tradities en hun dorp koesteren. Dat vind ik hoopvol.’’

Fusiedrang

Of een dorp leefbaar blijft, hangt volgens Daniëls af van een paar zaken. ,,Het verenigingsleven, de aanwezigheid van een café, school en winkel. Het is echt heel jammer als een school dicht moet, omdat die ook een sociale functie heeft voor een dorp. En kleine scholen zijn niet per se slechter. Misschien moet de opheffingsnorm wel veranderen.’’

Grootste bedreiging voor ‘het dorp’ is volgens de schrijver de ‘grondhonger’ van de stad, die zo dorpen inlijft, zoals nu te zien is bij de uitbreiding van Leeuwarden in zuidelijke richting. ,,Mijn grootste angst is dat de fusiedrang van bestuurders zo groot is dat dorpen daaraan ten onder gaan. Als je bedenkt dat er in 1900 nog ruim 1100 gemeenten waren in Nederland, en nu nog 352.’’

De toekomst van dorpen is dus voor een deel afhankelijk van de bestuurders. ,,Aan de dorpelingen ligt het niet.’’

Nostalgie

In de uitzending van deze week doet het duo onder meer Kollumerpomp aan. Hier spreken ze een gezin dat vanuit Rotterdam bewust naar een dorp is verhuisd. ,,De trek van de stad naar het dorp zal steeds groter worden, onder meer omdat huizen in steden niet meer te betalen zijn. Dus voor krimp hoeven dorpen niet bang te zijn’’, voorspelt de schrijver.

Met op de achtergrond de muziek van Het dorp van Friso Wiegersma is de nostalgie nooit ver weg in de serie. Toch vindt Daniëls niet dat ze het dorp romantiseren. ,,Ja, ik woon nu in een stad, Eindhoven. Maar ik kom nog altijd twee keer in de week in mijn geboortedorp Aarle-Rixtel. Ik heb er veel contacten, geef soms lezingen, ben er ereburger.’’

Hij wil maar zeggen: hij ziet heus dat het dorp van vroeger niet meer bestaat. ,,Maar het kleinschalige karakter nog wel, met gemeenschapszin en ruimte er omheen. Daar hou ik van. Laat het dorp het dorp zijn, en de stad de stad.’’

Het Dorp, woensdag 3 februari NPO 1

Je kunt deze onderwerpen volgen
Leeuwarden
Televisie
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct