Een opmerkelijk fenomeen in Heerenveen en omstreken. Kerkgangers voelen zich schuldig, omdat zij mensen hulp hebben geboden.

Dit gevoel heeft alles te maken met wat al de bijstandsaffaire is gaan heten: het terugvorderen van bijstandsgeld door gemeenten, omdat familieleden boodschappen hebben betaald. In heel Nederland zijn honderden van dit soort zaken, denken deskundigen. Na een eerste voorbeeld in het Noord-Hollandse Wijdemeren kwamen er vorige week meer verhalen los, ook in Friesland. Zo telt Heerenveen zeker twee zaken. Hierover vindt dinsdag 19 januari een extra commissievergadering plaats. De bijstandsgerechtigden worden door sommige gemeenten bestempeld als fraudeurs.

Talloze vragen

Bij de ChristenUnie in Heerenveen kwamen vervolgens vragen binnen over giften en ondersteuning. Inwoners, partijleden en kerkgangers beginnen zich schuldig te voelen en vragen zich af wat er nog kan, vertelt fractievoorzitter Lia de Heij. Deze mensen bieden wel eens steun, vaak anoniem, maar vrezen nu met hun hulp andere mensen in de problemen te hebben gebracht. ,,Waar liggen de grenzen? Dat willen wij weten. De Bijstandswet is een lastig onderwerp.’’

Op een koele, afstandelijke samenleving zit niemand te wachten, zegt De Heij. ,,Het is toch mooi als iemand af en toe een envelop met inhoud door de brievenbus krijgt? Dat is toch lekker, zeker rond Kerst. Of je krijgt van iemand een gebruikte jas die nog heel goed is. Of een maaltijd.’’ Zelf heeft ze zich daar ook wel eens ‘schuldig’ aan gemaakt. ,,Ja, tuurlijk wel. Kom op!’’

Betrokkenheid is groot

Als hier echter een boete of terugvordering op volgt en de straf is hoger dan de eigenlijke gift, schieten de regels flink door, gaat Klazina Bontekoe verder. Zij is partijgenoot van De Heij en commissielid. Bontekoe zit bij de Gereformeerde kerk Vrijgemaakt in Heerenveen en krijgt hier vragen over dit onderwerp. ,,Wij hebben een vrouwenapp, daarin werd ik benaderd. Maar ik herken dit zelf ook, hoor. De betrokkenheid is groot. Er zijn veel kerken met elk hun eigen diaconie. Je wilt omzien naar elkaar. Het is niet de bedoeling dat mensen door die hulp en betrokkenheid in de problemen komen.’’

Bontekoe zou van de gemeente Heerenveen voorlichting willen. ,,Wat kunnen en mogen mensen nog doen? En voor wie gelden de regels en terugbetalingen precies? Ook voor iemand met een Wajong- of WIA-uitkering en ook voor de schuldsanering? Bijna niemand weet dat. Mensen die steun geven niet, maar mensen die steun ontvangen ook niet.’’ Op de site van de gemeente, op Facebook en in de lokale krant kan uitleg komen, stelt zij voor. ,,Voor een deel gaat het om landelijke regels, maar als gemeente kun je zelf ook coulant zijn.’’

Sinterklaascadeautjes

Net als De Heij schiet Bontekoe ook wel eens iemand te hulp. Het blijft even stil. Dan: ,,Ja … een envelop met geld. Of ergens Sinterklaascadeautjes voor de deur zetten, omdat zij het zelf niet vieren. Is dat een gift? Is dat incidenteel of niet? Had dat niet gemogen? Hetzelfde geldt voor een verhuizing of hulp in de tuin. Hoe ver ga je? Mag je tegels of zand voor iemand kopen? Jawel toch? Maar als die mensen later gekort worden, ontmoedig je het helpen van elkaar. Dat is niet de bedoeling, volgens ons.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Heerenveen
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct