Op verschillende spoorlijnen in het Noorden rijden vanaf maandag meer en snellere treinen, maar het feestje wordt overschaduwd door corona. De helft van de reizigers is verdwenen.

Voor Arriva-topman Anne Hettinga moet het een hard gelag zijn. In plaats van uitbundig stilstaan bij de start van de nieuwe vervoersconcessie, treedt de verbeterde dienstregeling maandag in alle stilte in werking. ,,Er was alle reden voor een feestje, maar daar is het gewoon niet de tijd voor’’, aldus Hettinga.

Reizigers hebben de verbeteringen op de zeven regionale spoorlijnen in Friesland en Groningen, die Arriva tot 2035 mag exploiteren (de afgelopen 15 jaar ook al) te danken aan de aanbesteding en een flinke technische spoorverbetering waar de overheid ruim 200 miljoen euro instak.

Zo is het enkelspoor tussen Leeuwarden en Groningen weer een stuk verdubbeld om een tweede sneltrein mogelijk te maken. Door de verbetering is de reistijd per stoptrein bovendien met 5 minuten afgenomen.

Hettinga rekent op een halvering van reizigers op de noordelijke spoorlijnen over het hele jaar. Net op het moment dat Arriva zeker 250 miljoen investeerde, onder meer met de aankoop van 18 nieuwe treinen. Het rijk houdt het openbaar vervoer in elk geval tot juni in de benen, maar zelfs met die reddingsboei is het voor vervoerbedrijven niet gemakkelijk het hoofd boven water te houden.

Financieel gezond

Hoe lang houdt Arriva het nog vol? ,,Dat is afhankelijk van de snelheid waarmee reizigers terugkeren. En daar hebben we nu nog geen zicht op. Maar voor deze tik van Covid-19 waren we een financieel gezond bedrijf. Daarom durf ik met stelligheid te zeggen dat we de crisis en deze omzetdip absoluut overleven.’’

Door de coronacrisis zitten uitbreidingen er niet in. ,,De aanbestedingen liggen stil door alle onzekerheid over eventueel blijvende gevolgen van corona op de wat langere termijn. Persoonlijk vind ik dat jammer omdat ik graag het gevecht aanga in zo’n procedure, maar voor Arriva is het ook heel vervelend. We zaten net in een positieve flow, wonnen een flink aantal aanbestedingen de laatste tien jaar en gingen ervan uit dat we verder zouden groeien. Voor de busconcessie in Friesland komt waarschijnlijk een noodconcessie van twee jaar. Ik ga ervan uit dat wij die kunnen blijven rijden.’’

Dat de treinen weer vol komen te zitten, staat voor Hettinga vast. En misschien ook wel sneller dan menigeen denkt. ,,Je ziet het aantal auto’s op de weg alweer behoorlijk toenemen en kunt erop wachten dat we hetzelfde fileleed krijgen als pakweg een jaar geleden. Zeker op dat moment keren mensen terug in het ov. Die trend is onomkeerbaar. Dat gaat gewoon weer gebeuren.’’

Korter

Maandag voert Arriva de nieuwe dienstregeling in mét de beloofde frequentie-uitbreiding. De treinen zijn eerst nog wel wat korter dan gedacht. Dat heeft te maken met de (door corona) vertraagde levering van de 18 hybride WINK-sneltreinen. Ze komen pas in het voorjaar in dienst. Tot die tijd zet Arriva de 50 bestaande GTW-treinen in op de sneldiensten. Ze zijn of worden allemaal gemoderniseerd.

Op de drukke spoorlijn tussen de twee provinciehoofdsteden is de frequentie waarmee Arriva 15 jaar geleden begon (2x per uur) nu verdubbeld. Hettinga: ,,Dat is in zo’n korte periode spectaculair. Zeker op enkelspoor, met alleen hier en daar wat aanpassingen. Tot corona werd er megaveel gebruik van gemaakt. Logisch, want de sneltrein wint het in kosten en tijd van de auto.’’

Dat gaat nu ook op meer plekken gebeuren, voorspelt hij. ,,Voor Sneek (daar rijden vanaf maandag ook vier in plaats van drie treinen per uur naartoe, red) geldt hetzelfde. Ik weet, door schade en schande wijs geworden, per dagdeel hoeveel tijd het kost om vanuit Sneek met de auto in het centrum van Groningen te komen. Dat win je als treinoperator met gemak, dankzij de snelle overstap in Leeuwarden.’’

Uitbreiding van de dienstregeling naar twee in plaats van één keer per uur (Stavoren) lijkt nu misschien overdreven maar is volgens hem geen overbodige luxe. ,,Dat kan voor ons absoluut uit. Wij kunnen goed voorspellen hoeveel omzet we halen en welke kosten we maken. Er zitten echt genoeg reizigers in, of die komen erbij omdat we het spoor extra aantrekkelijk maken.’’

Voor de komende jaren werkt Arriva mee aan het automatiseren van treinen en proeven met waterstof, en de vervoerder komt met een nieuw betaalsysteem als alternatief voor de huidige ov-chipkaart. Op duurzaamheidsgebied innoveert het bedrijf bij de concessiewisseling met een CO2-barometer. Daardoor kunnen Groningen en Friesland precies volgen hoeveel CO2 Arriva reduceert.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Heerenveen
Openbaar vervoer
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct