Op 9 juni verzamelden zich tientallen traditionele zeilschepen van de bruine vloot voor het eilandje Pampus bij Muiden. Met de actie vroegen ze om aandacht voor de problemen die de sector doormaakt door de coronacrisis.

Miljoenen voor bruine vloot voelt als 'erkenning' (maar de voorwaarden zijn nog onduidelijk)

Op 9 juni verzamelden zich tientallen traditionele zeilschepen van de bruine vloot voor het eilandje Pampus bij Muiden. Met de actie vroegen ze om aandacht voor de problemen die de sector doormaakt door de coronacrisis. FOTO HERMAN ENGBERS

Het is nog onduidelijk aan welke voorwaarden schippers van de bruine vloot moeten voldoen voor ze een deel van de 15 miljoen euro kunnen opstrijken die het rijk beschikbaar stelt.

Dit zegt directeur Paul van Ommen van de vereniging voor beroepschartervaart (BBZ) uit Enkhuizen. Vrijdag werd duidelijk dat het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) 482 miljoen euro extra beschikbaar stelt om de culturele en creatieve sector te ondersteunen. Voor het varend erfgoed (de zogenoemde bruine vloot, zo staat in de Kamerbrief te lezen) wordt hiervan 15 miljoen opzijgelegd.

In de binnenwateren van Nederland (inclusief Waddenzee en IJsselmeer) varen er ongeveer 350 schepen rond die te scharen zijn onder de noemer bruine vloot. Daarbij zijn er nog zo’n 50 zeevarende traditionele schepen. Meer dan de helft van de schepen is aangesloten bij de BBZ. De meeste schepen van de bruine vloot in Friesland hebben Harlingen als thuishaven.

Welkome aanvulling

Van Ommen betitelt de 15 miljoen euro als ,,een serieus bedrag’’ en een welkome aanvulling op de bestaande NOW- en TVO-regelingen voor ondernemers. Deze regelingen houden de waakvlam brandend, zegt hij. ,,Maar komen schepen komende winter voor flinke reparaties te staan, dan zijn daar nu geen reserves voor.’’ Daarbij pakken de twee eerdere regelingen vaak ongunstig uit voor de branche vanwege ongunstige peildata, zoals 15 maart als het seizoen voor de schepen nog moet starten.

Voor de reders en schippers is het nu de grote vraag welke voorwaarden het ministerie gaat stellen aan de geldverstrekking. ,,Is het geld alleen voor de bruine vloot? Of is het ook bestemd voor de groep eromheen, zoals de mastenmakers en zeilmakers? Het liefste zien we dat het geld naar de schippers en eigenaren gaat, die vervolgens weer kunnen investeren in hun schepen door de inhuur van bijvoorbeeld de mastenmakers.’’ Van Ommen hoopt ruim voor het einde van het vaarseizoen – eind oktober – hierover helderheid te hebben.

De BBZ-voorman is al sinds het begin van de crisis bezig regelingen voor zijn sector los te weken bij de overheid. De meest in het oog springende actie hierbij was de manifestatie op 9 juni op eilandje Pampus in het IJsselmeer. Hier vroegen schippers en opvarenden van 175 traditionele schepen aandacht voor hun prangende situatie. Het leidde tot een kleine pleister op de wonde. Bij het laten afnemen van de verplichte en kostbare keuringen mochten schippers iets meer tijd nemen.

Hierover zegt Van Ommen nu dat die regeling vooral diende om de keurmeesters meer tijd te geven, omdat zij door de regels niet konden reizen. ,,De verplichting elke vijf jaar een certificaat aan te vragen is er nog steeds, maar de tijd eromheen om de inspectie te regelen werd wat verruimd. Ik vind het niet een goede zaak om uitstel te geven voor de keuring. Die keuring gaat om het bewaken van de veiligheid aan boord en daar moet je niet aan tornen.’’

Aparte branche met bijzondere regels

Veel meer hoop put Van Ommen uit de regeling waarmee het ministerie nu over de brug komt. ,,Dit voelt als een erkenning, als een waardering van de bruine vloot als een aparte branche waarvoor bijzondere regels gelden.’’ Hij wijst op de jarenlange strijd die hij moest voeren met het rijk om erop te wijzen dat de regels die gelden voor scheepsinspecties van bijvoorbeeld moderne riviercruiseschepen niet één op één toepasbaar zijn op de traditionele zeilschepen. ,,Deze pot van 15 miljoen geeft mij een gevoel van bevestiging en erkenning van de waarde van de bruine vloot. Dit biedt hoop voor de toekomst.’’

Volgens de directeur zijn er tot nu toe ,,enkele’’ faillissementen geweest onder eigenaren van bruine vlootschepen. Om hun financiële nood tijdelijk te lenigen, deelden veel eigenaren vouchers uit om toch inkomsten te hebben. ,,Maar hiermee trekken ze wel een wissel op de toekomst. We zullen zien hoe het uitpakt. Het lot ligt uiteindelijk in handen van de consument.’’

Voor wie wel vaart, is de zomer een zeer moeizame. Dagtochten op de zeilschepen mogen wel worden gemaakt, maar meerdaagse tochten zijn alleen toegestaan met een beperkt aantal gasten omdat benedendeks de anderhalvemeterregel moet worden nageleefd. Op de schepen is de bar gesloten. ,,Horecainkomsten zijn er dus amper en een volledige catering op een schip zorgt voor de krenten in de pap.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Harlingen
Coronavirus
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct