Zoutwinner Frisia wint nagenoeg geen zout meer onder land bij Tzummarum. Het bedrijf richt zich inmiddels volledig op de zoutwinning onder de Waddenzee.

De zoutwinning onder de Waddenzee begon in september, om de winning onder het vasteland te vervangen. Uiterlijk eind 2021 zou daar de laatste zoutwinning, onder Tzummarum, worden gestopt.

Jeroen Jansen van het Harlinger zoutwinbedrijf zegt nu dat deze zoutwinning onlangs al is stilgelegd. De maximaal toegestane bodemdaling van 30 centimeter zou nagenoeg zijn bereikt. ,,Het gaat nu nog om heel kleine beetjes, maar eigenlijk zijn we al gestopt.”

De zoutput bij Tzummarum was de laatste onder land die Frisia nog in gebruik had, na 25 jaren van winnen - het toenmalige Frima begon in 1995 bij Pietersbierum. Twee jaar geleden stopte Frisia al met de winning onder Oosterbierum, toen daar onverwacht magnesium mee naar boven werd gepompt. Dat maakte dat zout onbruikbaar.

Bodemdaling

Volgens Jansen is de zoutwinning nu stilgelegd met het oog op de maximaal toegelaten bodemdaling. ,,Op een gegeven moment zie je dat je in de buurt bent. Dan pas je je aan hoe het zich verder ontwikkelt, en langzaam stop je.”

In 2019, ten tijde van het stopzetten van de winning onder Oosterbierum, vroeg Frisia nog toestemming om de productie in Tzummarum tot en met dit jaar verder op te mogen schroeven. Toen die toestemming niet kwam, kon het bedrijf niet anders dan zich richten op de winning uit de Waddenzee. Om de zoutproductie in de Harlinger fabriek op niveau te houden, wordt ruw zout uit Duitsland per schip aangevoerd.

De zoutwinning onder de Waddenzee is inmiddels flink opgeschroefd. Waar in oktober nog 11.500 ton zout werd gewonnen, was dat in december al 28.750 ton. Jansen: ,,Het gaat de goede kant op. We denken dat dit voor Frisia de nieuwe levensader wordt.” Het bedrijf kan in Harlingen maximaal 2000 ton zout per dag verwerken.

Bij de winning onder de Waddenzee is overigens de vloeibare brandstof GTL GS270 in de grond gebracht in plaats van dieselolie. Zoutwinners gebruikten tot voor kort diesel als een soort beschermlaag aan de bovenzijde van de ondergrondse zoutcavernes. Nadat toezichthouder Staatstoezicht op de Mijnen dat in 2019 verbood vanwege de kans op milieuschade, ging Frisia op zoek naar een alternatief. Dat werd GTL GS270, volgens Jansen een ,,iets schonere vorm” van bescherming. ,,Al is het nog steeds niet iets dat goed is voor levende organismen.” GTL is wel bekend als brandstof bij de pomp, zegt Jansen, als milieuvriendelijker alternatief voor diesel.

Risico

De belangrijkste zorg bij dieselolie was dat die in het (bovengrondse) milieu zou belanden bij een eventueel lek in de pijpleiding. Volgens Jansen is de kans daarop bij de zoutwinning onder de Waddenzee sowieso veel kleiner, omdat het zout hier rechtstreeks naar het terrein van Frisia in Harlingen gaat. Het ‘land-zout’ werd opgepompt van platforms bij Pietersbierum en Tzummarum en ging vervolgens via een pijpleiding naar de fabriek in Harlingen. Juist bij die pijpleiding zou het risico wat groter zijn.

Het ministerie stemde onlangs in met het gewijzigde winningsplan voor de zoutwinning onder de Waddenzee, voor het gebruik van GTL GS270 in plaats van dieselolie.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Harlingen
Waddengebied
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct