FUMO

Hoe de FUMO afvalzwendel vanuit België op het spoor kwam

FUMO

Tijdens een controle bij een melkveehouder in Oudemirdum voor een asbestsanering stuitte de Friese milieudienst FUMO plots op milieucriminaliteit: restafval met veel plastic tussen het groen. Het was een sensationele bijvangst.

Dit plastic afval moet worden afgevoerd en verbrand door erkende bedrijven, wat veel geld kost (70 tot 100 euro per ton). Een verwerker in het Belgische Wervik omzeilde in 2018 de regels en bood het afval met plastic aan als strooisel voor in de stal, onder de koeien. Via een bemiddelaar in Nederland – een fouragehandel in Nunspeet – namen twee Friese melkveehouders - uit Koudum en Oudemirdum uiteindelijk deel.

Drie afnemers van afval

Na bestudering van de administratie van het transportbedrijf dat het ‘strooisel’ in vele vrachten naar Oudemirdum had gebracht, bleek dat ook een melkveehouder in Koudum het afval aannam. Later werd duidelijk dat er nog een derde en laatste afnemer was. Via de fouragehandel in Nunspeet had ook een boer in het Brabantse Diessen het Belgische afval aangenomen. Al snel werden ook de politie en de landelijke Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) ingeschakeld.

Lees ook | Friese boeren betrokken bij nieuwe vorm van milieucriminaliteit

Het afleveren van afval gebeurde tegen betaling. Per ton ‘tomatenloof’ kregen de drie boeren zo’n 15 euro. Beide Friese melkveehouders namen elk bijna 3000 ton af, goed voor ongeveer 50.000 euro per boer. De overige betrokkenen maakten waarschijnlijk nog grotere winsten.

,,Dat is snel verdiend. Maar het is pure criminaliteit. Afvalfraude, niets meer en niets minder’’, zegt een opsporingsambtenaar van de FUMO. Hij wil niet met zijn naam in de krant. FUMO-directeur Pieter Hofstra is content. ,,Hiel wichtich wurk. It giet om in soad jild.’’

Door het land geploegd

Bij de Friese boeren ging het afval met daarin het plastic niet de stal in. In Oudemirdum bleek al een deel van het afval door het land te zijn geploegd. Voor het grootste deel van de lading wist de FUMO dit te voorkomen. ,,Wij waren er gelukkig mooi op tijd bij. Het overgrote deel was nog niet verwerkt’’, vertelt de opsporingsambtenaar.

In Koudum lag het afval in een groot gat van 50 bij 50 meter, gaat hij verder. Het gat was 1 meter diep, de bult stak 4 meter boven het maaiveld uit. ,,Ik herkende het spul. Dat hoort niet op een boerderij.’’

De illegale praktijken kwamen in mei 2018 dankzij de FUMO aan het licht. Later, toen de zaak veel groter bleek te zijn, pakten ook de politie en het Openbaar Ministerie de kwestie op. Het OM wil geen inhoudelijke uitspraken doen over lopende strafrechtelijke onderzoeken. Achteraf bekeken is de opzienbarende fraudezaak in de kiem gesmoord.

Keten van overtredingen

In het najaar van 2019 konden veel onderzoeken en verhoren worden afgerond. Het gaat om een keten van overtredingen, waarbij ook fraude plaatsvond met transportbonnen. De Friese milieudienst heeft hier veel tijd in gestoken. ,,Eigenlijk hebben wij te weinig personeel. Extra mensen zijn zeker welkom.’’

De Belgische afvalverwerker heeft het afval op eigen kosten weer moeten ophalen in Nederland en wacht bovendien een boete. Of deze verwerker ook tussenpersonen had in bijvoorbeeld Frankrijk of Duitsland is nog onbekend.

Het strafrechtelijk onderzoek naar de fouragehandelaar uit Nunspeet, volgens de opsporingsambtenaar van de FUMO ,,de hoofdverdachte’’, loopt nog. De onderzoeken naar de twee Friese boeren zijn afgerond. Het OM gaat komende maand beslissen of zij worden vervolgd. De milieudienst noemt de actie, waarbij veel milieuschade werd voorkomen, zeer geslaagd.


Je kunt deze onderwerpen volgen
De Fryske Marren
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct