De 90-jarige Akke Nijholt-Postma die op haar dertiende het vliegtuig zag neerstorten.

Gedenkplaat voor neergestorte bommenwerper Doniaga: 'Kijk eens wat daar gebeurt. Dat komt niet goed, zei mijn vader'

De 90-jarige Akke Nijholt-Postma die op haar dertiende het vliegtuig zag neerstorten. FOTO SIMON BLEEKER

Ter nagedachtenis van een bommenwerper die in 1943 neerstortte bij Doniaga wordt donderdag een plaquette onthuld. De destijds 13-jarige ooggetuige Akke Nijholt-Postma (90) is erbij.

Twee keer zag Nijholt de Tweede Wereldoorlog van heel dichtbij. De eerste keer was op 26 november 1943. Vlak na het avondmaal hoort haar familie een Amerikaanse bommenwerper overkomen. ,,Mijn vader zei: ‘Kijk eens wat er daar gebeurt. Dat komt niet goed.’’’

Volgens Peter van Barneveld (53) uit Sint Nicolaasga, die zich sterk maakte voor de plaquette, was het vliegtuig met tien bemanningsleden vanuit Oost-Engeland naar Bremen gevlogen en had het daar een bombardement uitgevoerd.

Onder vuur

Uit een boekje dat speciaal voor de gelegenheid is gemaakt blijkt dat al op de heenweg een van de motoren uitviel. In de buurt van Bremen werd het vliegtuig ook nog eens door afweergeschut geraakt. Op de terugweg namen Duitse jagers het vliegtuig onder vuur. 

Bij de boerderij van Huite Zonderland, Nijholts grootvader, stortte hij neer. Drie bemanningsleden kwamen om. De staartschutter was al overleden door zuurstofgebrek.

,,Ik had vooral aandacht voor twee parachutisten’’, vertelt Nijholt. Een van hen landde vlak bij haar huis. ,,Hij deed zijn spul af en verdween.’’

Twee inzittenden werden kort na de crash opgepakt door Duitse soldaten. Die kwamen ook langs bij de familie van Nijholt. Maar haar vader deed alsof hij van niets wist. ,,Hij zei dat hij niets had gezien. Dat we zaten te eten.’’ De andere vier wisten eerst uit handen van de vijand te blijven, maar werden later alsnog opgepakt. Ze overleefden volgens Van Barneveld alle zes de oorlog.

'Dat ging door merg en been'

Nijholt onthult de gedenkplaat met burgemeester Fred Veenstra ter nagedachtenis aan de Amerikanen én de lokale bevolking die ze hielp uit handen van de Duitsers te blijven. Twee van hen, Hendrik Bakker en Jelle Jellesma, kregen na de oorlog een oorkonde uit naam van de Amerikaanse president. Als het weer goed genoeg is, zullen vier F-16’s als eerbetoon overvliegen.

Anderhalf jaar na de crash zag Nijholt opnieuw de oorlog van heel dichtbij. De Duitsers branden de boerderij van de familie Schotanus plat en fusilleren er tien gevangenen.

De vrouw, inmiddels 15 jaar, ziet het gebeuren. ,,Dat ging door merg en been’’, zegt ze. Vier weken later was de oorlog voorbij. ,,Wat een feest.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct