Sjouke Bus (links) en Anne Larooi bij een van de twintig silo's van Polem die naar Rusland gaan.

Eén mailtje, 20 silo's, en een Russische order van 3 miljoen euro voor Polem in Lemmer

Sjouke Bus (links) en Anne Larooi bij een van de twintig silo's van Polem die naar Rusland gaan. FOTO NIELS DE VRIES

Rusland? Polem in Lemmer had er nooit klanten. Eén mailtje uit Riga, schijnbaar uit het niets, veranderde dat. Nu werkt de silobouwer aan een order van 3 miljoen euro.

Rusland versterkt zijn zeehavens. Het land gokt op smeltend ijs en een jaar-rond bevaarbare noordelijke route tussen Europa en China. Overal langs de kust is bouwactiviteit. Ook in Ust-Luga, een dorp aan de Finse Golf op een uur rijden van St Petersburg. Ust-Luga moet uitgroeien tot een belangrijke diepzeehaven, geschikt voor de zeereuzen in de Panamax-klasse. Dit jaar kwam de aansluiting op een zevenspoors-railterminal al gereed.

Mailtje uit Riga

Zich niet bewust van die ontwikkeling viste Anne Larooi begin dit jaar een mailtje uit de inbox. Het was een verzoek om informatie uit de Letse hoofdstad Riga. Of Polem een silo van composiet kon leveren? Afzender: Ultramar, de grootste exporteur van minerale meststoffen in Rusland met afzet in grote delen van de wereld (met vestigingen in Riga en St Petersburg)

,,We belden er achteraan en vroegen naar hun ideeën’’, vertelt Larooi. ,,Toen zeiden ze: we hebben er eigenlijk zestien nodig. Later bleker er twintig op het terrein te passen. Dat werd de order.’’ Achter het mailtje bleek een plan schuil te gaan voor een terminal met een overslagcapaciteit van liefst 25 miljoen ton per jaar. In zijn soort (minerale meststoffen) de grootste van Europa.

Inmiddels zijn de eerste silo’s klaar. Zes staan er al in Antwerpen, van waaruit ze over zee naar Rusland gaan. Elk 25 meter hoog, met een binnendiameter van 6 meter. Polem (105 vaste werknemers en 25 flexibele) bouwt ze met een snelheid van één per week. Ergens in februari zal de totale klus geklaard zijn.

Het zijn niet eens de grootste van Polem; die zijn 30 meter hoog en hebben een diameter van 9 meter. Jaarlijks verlaten ruim duizend tanks en silo’s van klein tot groot de fabriek.

Voorloper met composiet

Ultramar en Polem kenden elkaar niet. Toch was het niet heel verrassend dat het bedrijf uitkwam in Lemmer toen het op internet zocht naar silo’s die hoog-corrosieve omstandigheden aankunnen. ,,Dan heb je silo’s van composiet nodig. Wij lopen voorop met composiet’’, zegt operationeel directeur Sjouke Bus. Composiet is samengesteld materiaal, polyester hars verstevigd met glasvezel. Oersterk, superglad, licht in gewicht, makkelijk vormbaar.

De composietbouw is een Europees onderonsje. Buiten Europa wordt nog steeds hoofdzakelijk in staal en beton gebouwd, vertelt accountmanager Larooi. Komt door de boerencorporaties. Die ontdekten al vroeg de voordelen van het kunststof alternatief toen ze naar een uniforme transportoplossing voor hun leden zochten. Aanpalende industrieën, zoals meelfabrieken, raakten geïnspireerd en stapten ook over op composiet. Bij Polem is de industriële klandizie inmiddels groter dan de agrarische.

Technisch zat er geen bijzonder uitdaging aan de Russische order, zeggen beide mannen. Financieel-juridisch des te meer. Nederland en Rusland hebben elkaar immers handelssancties opgelegd. ,,Daar komt bij dat het bewind in Moskou liever geen geld naar het buitenland ziet vloeien. Het mag, maar daar moeten gelijktijdig producten tegenover staan.’’ Dus hoe krijg je een Russische aanbetaling los? Larooi: ,,We hebben het opgelost door tekeningen te sturen. Dan hebben ze toch iets.’’

Ook de Nederlandse autoriteiten moesten gerustgesteld worden. ,,Je moet de opdrachtgever onderzoeken op betrokkenheid bij wapenhandel, mensenhandel, frauduleuze praktijken, dat soort zaken. Niet alleen het bedrijf zelf, ook de personen die er in het bestuur zitten.’’ Hierbij kreeg Polem hulp van Rabobank Heerenveen Zuidoost-Friesland. Dezelfde partij leverde ook de bankgarantie die de Russen verlangden in ruil voor hun aanbetaling.

Belangrijke rol voor de bank

De rol van de bank valt nauwelijks te onderschatten, benadrukken beiden. Rabobank kwam begin dit jaar aan boord toen Polem zich losweekte uit een ongelukkig huwelijk met de Plasticon Groep. Deze Nederlandse onderneming, vooral actief in de chemische industrie met corrosiebestendige tanks en leidingwerken, hoopte op wederzijdse versterking. Er was al eens een proefscheiding omdat het idee niet werkte en begin dit jaar, na enkele verliesjaren op rij, was er een definitief afscheid.

Er kwamen nieuwe aandeelhouders, waaronder directeur Stefan Andersson. Nieuwe financiering kwam van Rabobank. De opluchting was groot. ,,We kunnen weer onszelf zijn’’, zegt Larooi.

Toen Andersson 2,5 jaar geleden aantrad, trof hij een bedrijf aan waar de puzzel nogal lichtzinnig werd gelegd. ,,Een order als deze hadden we drie jaar geleden waarschijnlijk veel makkelijker binnengehaald, met minder voorwaarden. We stonden er minder kritisch in, juridisch minder secuur ook. De problemen kwamen in het proces.’’ Bus: ,,Je kunt met zijn allen heel druk zijn, en toch niets verdienen.’’ Larooi: ‘t Is lang goed gegaan, maar er zaten ook dingen tussen waarvan we ons achteraf realiseerden: dat had ook niet mis moeten gaan.’’

Risico’s beter in beeld

Onder Andersson zijn de risico’s beter in beeld gebracht en afgedekt, zeggen ze. ,,We verkennen de markt beter, kunnen de omzet beter voorspellen en daarop tijdig de bezetting afstemmen. We zijn minder mensafhankelijk geworden, en meer systeemafhankelijk. We hebben het beter onder controle, maar we zijn er nog niet.’’

In dat licht is de Rusland-order ook een lakmoesproef. Lukt het om tijdens de verbouwing een pioniersklus soepel te klaren? ,,We liggen heel mooi op koers.’’ Smaakt het naar meer? Jawel, maar Polem zet niet speciaal in op deze klantsoort. ,,We werken eigenlijk zelden direct voor de eindklant. En bijna altijd voor system intergrators , die op hun beurt contact met de eindklant hebben. Dat willen we graag zo houden.’’

Dit jaar wordt de geplande 20 miljoen euro omzet waarschijnlijk wel gerealiseerd, zeggen beiden. ,,We lijken op schema te liggen.’’ Het investeringsprogramma maakt extra mensen nodig. ,,We zoeken ongeveer acht compositiewerkers en machineoperators in vaste dienst. Het mogen mannen of vrouwen zijn, en ze krijgen een opleiding.’’

De agenda kent nog een ander opmerkelijk detail: over tien jaar is Lemmer bevrijd van de indringende polyestergeur. ,,Het is een heel herkenbare geur die bijna niet te onderdrukken is. We werken toe naar een halvering van de geuruitstoot over vijf jaar. En over tien jaar moet het helemaal weg zijn.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct