'Damherten lopen in Elsloo nog net niet het café binnen'

Bij Elsloo worden geregeld verwilderde damherten waargenomen. Ze laten hun kop zelfs in het dorp zien, tot vermaak van de inwoners. ,,Mar se rinne ek midden op ’e dyk.’’

Ze duiken sinds een jaar of twee, drie frequent in groepjes op, zeggen de inwoners van Elsloo. Zelfs in de achtertuinen, waar ze zich te goed doen aan wat er maar groeit. De damherten snoepen van gras, maar ook van wat er in een tuin of moestuintje ontluikt.

,,Se stean foar it glês en sitte yn de beammen te fretten’’, zegt Rutmer de Vries uit Nijeberkoop. Overdag is hij veel aan de Bûtenweg in Elsloo, op het bedrijf van zijn zoon. Daar worden de damherten volgens hem al bijna maandelijks op het erf gesignaleerd. Het gedrag is heel anders dan dat van reeën. ,,Dy binne wylder, dizzen binne tammer.’’

Oppassen geblazen

De bewoners hebben leren leven met de damherten . ,,Ze pikken overal wat mee. Ze zullen niet een hele tuin kaalvreten’’, stelt Hendrik Betten uit Elsloo. ,,Ook doemen ze op in het verkeer. Dan staan ze je wat aan te kijken van wat doe jij hier? Dat is wel oppassen geblazen. Ze gaan dan niet aan de kant, maar blijven stokstijf staan.’’

Het vrijpostige gedrag van de dieren zorgt voor de nodige hilariteit bij de bewoners. De zoon van De Vries hing voor de grap een bordje aan de omheining van zijn tuin op omdat de herten die steeds vaker binnenstapten: ‘Verboden voor damherten.’ Dat viel Betten op en die maakte er weer een foto van, die veel reacties uitlokte op Facebook.

Risico's

Toch, denkt hij, kan de wat lakse natuur op termijn ook meer risico’s geven. ,,Het zijn prachtige dieren natuurlijk, maar ze zorgen wel voor gevaar in het verkeer.’’

Volgens Betten lopen de dieren richting Katlijk en Oldeberkoop om dan weer terug te komen. ,,En dan lopen ze hier over de sportvelden en gaan ze achter de school langs, als het hek daar openstaat’’, zegt hij. ,,En dan staan ze voor het café. Daar gaan ze nog net niet naar binnen.’’

Ontsnapt of losgelaten

Natuurverslaggever Philip Zeinstra uit Ter Idzard schreef in februari nog over de damherten in de omgeving in de streekkrant. Hij meldt dat er al bijna twintig jaar roedels damherten in het gebied van Makkinga tot Oosterwolde voorkomen. ,,Se binne ea ûntsnapt of loslitten.’’ In 2004 verleende de provincie een vergunning om bij Katlijk damherten af te schieten omdat ze schade aan landbouwgewassen zouden veroorzaken en een risico voor het verkeer vormden. De rechtbank oordeelde evenwel dat dat niet genoeg hard gemaakt werd en dus werden de herten met rust gelaten.

Zeinstra zegt dat er ook verhalen de ronde doen over een aantal damherten dat enkele jaren bij een particulier in Elsloo ontsnapt of vrij gelaten is. Welke groepen daar nu lokaal (het meest) gezien worden durft hij niet te zeggen. Een aantal weken geleden kreeg hij een foto toegestuurd van een roedel damherten bij Nijeberkoop met een opvallend wit hert erbij. Daarna hoorde hij al verschillende keren dat mensen ‘dy wite’ weer hadden gezien.

Verkeersopstoppingen

,,Hmm, nou, dy haw ik der noch net by sjoen’’, zegt De Vries. Volgens omwonenden zorgen damherten ook voor verkeersopstoppingen op de N351 tussen Wolvega en Oosterwolde, een weg die ook berucht is vanwege de aanrijdingen met wild. De Vries: ,,Dat se by je achter it hûs lâns komme is net sa slim, mar wat ik wol it gefaarlike derfan fyn is dat se ek midden op ’e dyk rinne. Moarns om sân oere as it drok op de dyk is, stekke se der ek wol oer.’’ Bij Nijeberkoop ontstond volgens hem laatst zelfs midden in de nacht een kleine opstopping op de weg omdat de herten niet aan de kant gingen.

De familie De Vries heeft Plaatselijk Belang gevraagd het onderwerp toch eens aan de kaak te stellen. Ook is contact gezocht met de provincie. Plaatselijk Belang heeft het onderwerp deze week op de vergadering besproken, laat secretaris Aad Oudshoorn weten. Ze vinden het goed dat de gemeente en provincie aandacht voor de zaak hebben. ,,Je kunt ze natuurlijk niet onbeperkt laten doorfokken.’’

Aandacht van de provincie

De provincie is ermee bezig, laat woordvoerder Gerrit Hofstra weten. ,,By Mildam is bekend dat der in kloft damhearten is en yn de Súdeasthoeke wurde se yndie wol sjoen. It is wol it byld dat it der mear wurde.’’ Of de provincie maatregelen neemt, is afhankelijk van of de dieren daadwerkelijk schade aanrichten en dit door betrokkenen wordt gemeld. ,,Damherten wurde yn prinsipe net tolerearre om’t se hjir yn it wyld net foarkomme, mar se hawwe wol in beskermde status. We kinne net samar in ûntheffing ferliene foar ôfskot.’’

menu