Journalist Lammert de Bruin is embedded bij het Eurovisie Songfestival in Rotterdam. Vanuit Ahoy een persoonlijk verhaal over Buitenpost, de regenboogbubbel en vergeten sterren. ,,Dat iemand álles heeft en toch niet gelukkig is. Dat fascineert mij enorm.’’

In een feestelijk, fuchsia colbert, zijn haren in een Elvis-kuif geblazen, dwaalt journalist Lammert de Bruin (Buitenpost, 1979) door Ahoy in Rotterdam. Hij vindt een bankje, ploft neer. Het mondkapje kan even af. Gekleurde podium- en zaallichten floepen aan en uit. De repetities voor het Eurovisie Songfestival zijn in volle gang maar oei, wat viel zangeres Destiny van Malta net door de mand. Ze was juist favoriet bij de bookmakers. Inlevend: ,,Nu niet meer. Ze is erg gezakt in de peilingen na een suf optreden.’’

De Bruin zit twee weken lang in een trein die maar blijft doordenderen, zo voelt het. ‘s Morgens brengt een busje hem en een vrachtje andere reporters, organisatoren, jurkendesigners en techneuten van de hotelbubbel naar de Ahoy-bubbel. Daar zijn de teams uit alle 39 deelnemende landen inmiddels neergestreken voor het liedjesfestijn met 200 miljoen tv-kijkers dat dinsdag begint. ,,Het songfestival is een soort circus. Het is niet te stoppen. Je bent er van vroeg tot laat druk mee bezig.’’

Het is zijn zesde jaar als festivalreporter. Meer dan anders is hij onder de indruk van de mega-operatie die de organisatie hier middenin een pandemie uitvoert. ,,Dit is onmiskenbaar het grootste Europese fieldlab-evenement. Iedereen hier moet elke 48 uur een coronatest doen.’’ Hij lacht. ,,De ademtest ging gelukkig goed vanmorgen. Je moet eerst héél diep inademen en dan héél lang uitademen, pfffff, dat lukt niet altijd. Gaan ze toch nog met een stok je neus in.’’

De Bruin is twitteraar, podcastmaker en presentator bij actualiteitenprogramma EenVandaag van omroep AVROTROS. Hier, in dit met glitter en showlichten opgetrokken Ahoy, maakt hij met collega Ruben Messelink iedere dag de Officiële Songfestival Podcast. De mannen kijken overal achter de schermen (,,Wist je dat er iemand is die de hele dag niets anders doet dan bloemen verzorgen?’’), ontzenuwen geruchten op sociale media (,,Lady Gaga komt echt niet’’) en doen interviews met de organisatie.

Veel leuker nog vindt-ie zijn klusjes als ‘stagiaire’ - een stukje participerende journalistiek zeg maar. ,,Nou ja, die stages gaan soms mis.... Vanmorgen stond ik bij de balie om de vrijwilligers op te vangen en te begeleiden. Ik moest iets invoeren in de computer maar ik ben niet zo goed in Excel dus ik wiste een belangrijk formulier. Ik mocht in een repetitie ook de punten uitdelen. Presentatoren Chantal Janzen en Jan Smit moeten tijdens de show iedereen afkappen die te lang doorpraat dus ik liep ze een beetje te jennen, maar ze letten goed op.’’

BUITENPOST

Lammert de Bruin is geboren en opgegroeid in Buitenpost, als jongste zoon van Wieke Dijkstra en Robbie de Bruin. Heit is een echte Westereender. De De Bruinen stammen rechtstreeks af van Salomon Levy, de legendarische koopman en stamvader van veel inwoners van het dorp in de Fryske Wâlden. ,,We maken er in de familie nog wel eens grapjes over. Als we ergens een slaatje uit willen slaan bijvoorbeeld. Aha, dit is de handelsgeest van Salomon!’’

Als kleine jongen op de lagere school richt Lammert zijn eerste media-imperiumpje op. Het zit er gewoon in, zijn gretige belangstelling voor radio en televisie. Zijn vader noemt ‘m in die tijd wel eens grappend Lammert Mus, naar journalist Conny Mus, die toen RTL-correspondent was.

Maar goed, daar is dus de oprichting van Radio Uno . Lammert brengt een slim, eenvoudig mediadistributiesysteem in werking: hij tapet cassettebandjes vol met liedjes van de radio (,,En maar hopen dat Jeroen van Inkel er niet doorheen kletste, want dan was het onbruikbaar’’) en kopieert die zo vaak als nodig. Zijn zus Aukje verzorgt de jingles. Vervolgens springt Lammert op de fiets om de bandjes te bezorgen bij zijn klanten, want dat is het verdienmodel: hij laat kinderen op school lid worden van de wekelijkse cassettepost.

LASTIGE PERIODE

De boomwallen om het land, de vriendelijkheid van de mensen: Buitenpost is en blijft mooi, zegt-ie. ,,Ik zat bij de scouting. Daar kun je je als kind fantastisch ontwikkelen. Ik was bijvoorbeeld heel slecht in het leggen van knopen. Maar dan hield ik bij het opzetten van de tent gewoon de palen rechtop en zong ondertussen liedjes om de anderen te entertainen. Bij de scouting is voor iedereen plek - daar heb ik heel veel aan gehad.’’

Hij heeft geen eenvoudige jeugd gehad. Zijn vader is alcoholist, zijn ouders gaan uit elkaar als Lammert vijf is. Zijn moeder moet voor zichzelf en haar kinderen kiezen. ,,Dat is een lastige periode geweest. Het was een probleem voor mijn vader, maar ook voor zijn omgeving. Het klinkt natuurlijk gek, maar ik ben blij dat ze gescheiden zijn. Al die ruzies die er van kwamen... Mijn moeder heeft héél goed voor ons gezorgd en ook al hadden we toen niet veel geld; we konden veel doen van wat we wilden.’’

,,Mensen vinden drank zo normaal’’, merkt hij vaak. ,,‘Ach, doe me er nog maar eentje!’’’ De Bruin zou willen dat er meer aandacht komt voor alcoholverslaving. Van campagnes die waarschuwen voor roken en drugs wordt volop werk gemaakt, maar een alcoholist kan zich lang verstoppen. ,,Achter een hoop voordeuren, ook in Friesland, spelen zich dingen af waar je geen weet van hebt. Je ziet het gewoon niet.’’

Heit is overleden toen Lammert zeventien jaar was. ,,Hij kon de verslaving niet de baas worden.’’ Hoe hij terugkijkt op zijn jeugd? Dankbaar voor alle liefde, de vrijheid en de bouwstenen, zoiets. ,,Wij hebben van mijn moeder, maar ook van mijn vader, meegekregen dat je goed je best moet doen. Ze lieten ons vrij, mijn zus en ik waren behoorlijk zelfstandig. Ik had ook al vroeg een doel voor ogen: journalist worden. Op mijn achttiende ben ik op kamers gegaan in Zwolle om daar te studeren.’’

BIJ ELKAAR BRENGEN

En weet je, hij heeft ook heel plezierige karaktertrekken van zijn vader gekregen. De gave om dingen te organiseren en mensen bij elkaar te brengen bijvoorbeeld. De Bruin heeft, als bedenker van de Oliebollenparty, een zekere feestreputatie opgebouwd onder zijn twitterschare van 37.000 volgers. Vrolijk: ,,Dat is als grapje begonnen toen ik mijn 5000ste volger een oliebol in de AVROTROS-kantine beloofde.’’

Dat grapje is uitgegroeid tot een jaarlijks terugkerend fenomeen onder zijn volgers. De Bruin heeft er steeds meer werk van, want hij wil zichzelf overtreffen. ,,Dan denk ik dus: er moet een artiest komen. Probeer ik Bonny St. Claire te boeken. Die kon niet. Daarna kwam ik Milli Vanilli op het spoor. Althans, de ene Milli van het popduo dat nog leeft. Bleek gewoon in Nederland te wonen. Dus die is geweest. En Jody Bernal staat ook op mijn lijstje. Maar het is dus een beetje uit de hand gelopen.’’

Het mooie eraan vindt hij dat bekenden uit zijn online-community (ze vechten om de kaartjes) elkaar ouderwets in het echt treffen op een feestje. ,,Het is zo leuk om mensen uit heel verschillende werelden bij elkaar te brengen.’’ Niet zonder trots: ,, Mijn vader had dat ook. Die bedacht in de jaren tachtig het stapperstoernooi, een voetbaltoernooi voor de kroegen en restaurants in Buitenpost.’’

JEZELF ZIJN

Hij is moe, zegt-ie vriendelijk. Na een jaar verplicht thuiswerken is de hectiek in deze Rotterdamse mierenhoop overweldigend. ,,Ik moest weer wennen aan de drukte! Ik was gisteravond doodop van alle indrukken. Mijn hoofd moet ineens zoveel verwerken. Vrienden zeggen tegen me: ‘Lekker voor je, twee weekjes Eurovisie Songfestival’, maar het is echt hard werken. Ik maak elke dag een programma van zeker een uur.’’ Hij mist trouwens ook Vitor, die niet in deze bubbel kan en mag komen.

Vitor, zijn Braziliaanse vriend, die zijn warme land heeft achtergelaten voor hem, de liefde en een nieuw leven in Soest, waar ze samenwonen. Dat De Bruin relatief vroeg Buitenpost achter zich liet, heeft ook te maken met zijn verlangen om op zoek te gaan naar zichzelf. Bedachtzaam: ,,Ik droomde al van Hilversum én ik was homo in een klein dorp. Dat is moeilijk als puber. Was ik de enige hier? Was ik wel normaal? Ik heb ook gedacht: misschien moet ik het maar gewoon met een meisje proberen.’’

Het dorp voelt te klein. ,,Het is er prachtig hoor, daar ligt het niet aan, maar ik voelde me beperkt. Kon ik hier écht mezelf zijn? Ik durfde het niet aan om in Buitenpost uit de kast te komen, ik had het mijn moeder nog niet eens verteld. Ik ben dus gegaan. En nu ben ik al 3,5 jaar heel gelukkig met Vitor. Zijn relaxte levenshouding inspireert me. Wij Friezen kunnen héél hard werken en van de ene naar de andere afspraak hollen. Het is fijn om de dingen wat rustiger aan te doen. En me wat minder druk te maken.’’

TRUE CRIME

Minder druk? De Bruin heeft zijn meest productieve mediajaar ooit achter de rug. Hij heeft vorig jaar drie podcast-series in de steigers gezet. De populariteit van luisterverhalen is in het coronajaar enorm gegroeid en Lammert de Bruin snapt waarom. ,,Je kunt er ook zo fijn iets anders bij doen. Strijken en luisteren gaat heel goed samen. En iedereen begon met wandelen vorig jaar. Ik hoorde van veel mensen dat ze een podcast aanzetten tijdens het lopen. Ze zijn trouwens ontzettend intensief om te maken.’’

loading  

De Bruin is gefascineerd door vergane glorie. Het verschijnsel dat mensen die álles lijken te hebben, toch hun eigen geluk weten op te blazen. Al die nieuwsgierigheid heeft hij in de true crime -series De Showbizzmoord (wie schoot platenbaas Bart van der Laar door zijn hoofd?), Mathildes Mysterie (was de dood van societydiva Mathilde Willink moord of zelfmoord?) en de Moord op de Indiaan (wie legde drugsbaron Hans Schonewille om?) gestopt: reconstructies van de eenzame dood van sterren met een louche aura die in hun glorietijd baadden in champagne.

Geestdriftig: ,,Dat is toch het summum? Eerst hadden deze mensen niks, toen hadden ze alles en tóch ging het niet goed. Je werkt ergens naartoe, maakt je droom waar en toch ben je niet gelukkig. Hoe kan dat? Dat zelfdestructieve: is dat bewust of overkomt het je? Hoe raak je de controle kwijt?’’ Even later, rustiger: ,,Dat boeit mij dus enorm. Misschien is dat ook wel door wat er met mijn vader gebeurd is.’’

ELVIS

Hij zingt zo graag. Het is een uitlaatklep. Vroeger met mem, Elvis’ Loving Arms, en dan tweestemmig. ,,Mijn moeder en ik zijn enorme Elvis-fans. Ik weet nog dat mijn moeder vroeger liedjes aanzette en mij vroeg: ‘Wa is dit Lammert...?’ Dan wist ik dat natuurlijk wel, want bij andere artiesten vroeg ze dat nooit.’’ Op playbackshows in het dorp staat Lammert steevast met vetkuif, in spijkerbroek, met gitaar op het podium. ,,Je zag de kinderen denken: komt-ie weer aan met zijn Elvis, haha.’’ En ja, Elvis is zijn ultieme symbool van een hoogvlieger die uiteindelijk te pletter valt.

Hé, heeft-ie trouwens al gezegd wat zijn nieuwste stageplaats is? ,,Ik liep toevallig langs een kantoortje waar een bordje hing met ‘vocal coaching for delegations’. Er zijn hier dus mensen die stemproblemen bij deelnemers verhelpen, prachtig. Ik mag morgen meelopen.’’

REGENBOOG

De bubbel waarin hij zit, heeft alle kleuren van de regenboog. De artiesten, de fans, de journalisten en organisatie: lhbt’ers zijn hier sterk vertegenwoordigd. Hoe komt dat eigenlijk, dat juist de gayscene zo dol is op dit liedjesfestijn? ,,Als ik om me heen kijk denk ik dat zéker 60 procent van de mannen die hier rondloopt homo is. Het songfestival is zoiets als een korte vlucht uit de realiteit, denk ik. Voor een avond iemand anders zijn. De waarheid is hier een stukje mooier. Iedereen vindt elkaar aardig.’’

Zo vanzelfsprekend is het niet om als homo volledig geaccepteerd door het leven te gaan, zegt Lammert de Bruin. ,,De realiteit is soms hard.’’ Dan, met een lachje: ,,Het songfestival gaat over jurken, haren en muziek. Het gaat helemaal nergens over en toch zijn we er heel druk mee. Alles komt hier samen in een wereld die niet echt is, maar toch ook weer wel.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Achtkarspelen
Eurovisie Songfestival
Interview
Instagram
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct