Een coalitie vormen kan best in alle openheid, zegt oud-wethouder Hieke Postma uit Buitenpost. Toen zij in 1994 de onderhandelingen in Achtkarspelen leidde, zat de publieke tribune vol.

Postma volgt met interesse de huidige discussie over de wenselijkheid van transparantie bij de vorming van een nieuw kabinet. Het verbaast haar dat er volop over gefilosofeerd wordt, maar dat er nauwelijks teruggegrepen wordt op concrete voorbeelden. Zijzelf kan uit eigen ervaring vertellen over de openbare coalitieonderhandelingen in Achtkarspelen in 1994.

Waarom de gesprekken over een coalitieakkoord 27 jaar geleden ten overstaan van een goed gevulde publieke tribune werden gehouden, staat Postma niet bij. Ze weet wel dat het initiatief van het CDA kwam, dat drie zetels had verloren. Het CDA was de grootste partij gebleven, maar koos ervoor de onderhandelingen niet te leiden. Zo kwam PvdA-lid Postma in die positie terecht.

Grote stukken papier

De openbaar toegankelijke onderhandelingen vonden plaats in het Jeltingahuis in Buitenpost. Postma herinnert zich nog hoe gespannen ze naar de eerste bijeenkomst ging. ,,Want dit wie noch nea earder foarkaam. En dizze ferantwurdlikheid hie ik ek noch net earder hân.’’ Het begon met het vragen aan alle partijen welke coalitie zij het meest voor de hand vonden liggen.

Maar voordat het college werd gevormd, werd er eerst een coalitieprogramma gesmeed. Postma had van alle partijen de standpunten op een rij gezet, om te kijken waar meerderheden voor waren. Die stonden op grote stukken papier die voor haar lagen. Was er een meerderheid voor een bepaalde wens, dan kwam deze in het coalitieprogramma. Alleen over de meest heikele punten volgde later nog een discussie tussen de partijen die uiteindelijk het college zouden vormen.

Tribune elke keer vol

Er waren vijf bijeenkomsten nodig om alle punten te kunnen behandelen en de publieke tribune zat elke keer vol met belangstellenden en pers, vertelt Postma. De toeschouwers kregen een inkijkje in het politieke onderhandelen. ,,Elkenien koe sjen wêrom’t in partij in punt ynleverje moast. Dan wie der gewoan gjin mearderheid foar.’’

Pas toen het op de invulling van de wethoudersposten aankwam, trokken de beoogde coalitiepartijen zich terug achter gesloten deuren. Daar ontstond een patstelling die ertoe leidde dat het CDA buiten het college viel. Maar de partij bleef achter het coalitieprogramma staan, dat in de openbaarheid overeengekomen was, zegt Postma.

Het is in Achtkarspelen geen blijvertje geworden, maar Postma vindt dat de aanpak van 1994 navolging verdient. ,,Ik gean derfan út dat it goed wêze soe foar it betrouwen yn de polityk.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Achtkarspelen
Politiek
Instagram
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct