ILLUSTRATIE GERCO VAN BEEK

Zo lastig is het op de huizenmarkt: Starter? Voor u tien anderen

ILLUSTRATIE GERCO VAN BEEK Foto: illustratie gerco van beek

Kijken, kijken, overbieden en toch niet kunnen kopen. LC-Verslaggever Jan Ligthart (27) ervaarde hoe lastig het is om als starter op deze overspannen woningmarkt aan een huis te komen. ,,Het is maar net hoe ver je wil gaan.”

,,Er is een enorme belangstelling voor deze woning.” Met die zin begint vrijwel elke makelaar de bezichtiging van een huis. De rest van het riedeltje kan ik inmiddels dromen. ,,Uw bod moet voor vrijdag 12.00 uur binnen zijn. Dan bespreken we alle biedingen met de verkopende partij en hoort u maandag of u het geworden bent.”

Onze zoektocht naar een koopwoning begint in het voorjaar van 2019. Na jaren in Sneek op drie hoog in een sociale-huurwoning te hebben gewoond, zijn mijn vriendin en ik toe aan een volgende stap. We gaan op zoek naar een huis met een tuin, waar niet al te veel aan moet gebeuren. Bovendien is de rente laag. Dit lijkt het goede moment.

Over een overspannen huizenmarkt hadden we wel gelezen, maar dat speelde vooral in steden als Amsterdam en Groningen. Recordvraagprijzen voor woningen, overbieden met tienduizenden euro’s en massale drukte tijdens een open huis? Die gekte zou toch niet in mijn geboortestad Sneek de kop opsteken?

Na de eerste poging worden we al gelijk met de neus op de feiten gedrukt. De makelaar is de hele dag al bezig met bezichtigingen in de hoekwoning. Er is zelfs nog een open huis voor mensen die te laat belden voor een privé-afspraak. ,,Er is een enorme belangstelling voor deze woning”, aldus de makelaar.

Naïef en onwetend dat we zijn, besluiten we een bod onder de vraagprijs te doen. De badkamer en de cv-ketel moeten immers vervangen worden. Ook vragen we om een bouwkundige keuring.

Ik zit op het strand in Workum als de makelaar belt. We zijn het niet geworden. Het huis is ver boven de vraagprijs verkocht en de koper had geen behoefte aan een bouwkundig rapport. Waren we inderdaad naïef en onwetend? ,,In deze markt lukt het bijna niemand al bij de eerste keer”, stelt de makelaar ons gerust.

We weten dan nog niet dat we nog zeker twintig woningen zullen bezichtigen.

Open huis

Na die eerste bezichtiging breekt een tijd aan dat vrijwel elke bezichtiging wordt omgeboekt naar een open huis. De eerste 24 uur nadat een woning op Funda geplaatst wordt, blijken cruciaal te zijn om ook maar kans te maken op een huis. De ene keer zijn we op tijd, de andere keer te laat om een bezichtiging aan te vragen. De makelaar zegt het niet, maar je hoort hem denken; voor jullie tien anderen.

De massale bezichtigingen zijn een aaneenschakeling van ongemakkelijke momenten. Opstoppingen op de trap, stelletjes die in de rij staan om een vraag te stellen aan de makelaar en zakenmannen die je hoort bluffen dat ze dit huis makkelijk kunnen kopen.

Tijdens de open huizen komen we ook geregeld bekenden tegen of mensen die we herkennen van de vorige bezichtiging. Daar sta je dan in de slaapkamer van een wildvreemde te vertellen over je weekendplannen, terwijl je samen tot de conclusie komt dat dit kamertje toch een stuk kleiner is dan op de foto’s.

Top vijf

Eenmaal thuis maken we een inschatting. Het is niet de vraag of we moeten overbieden, maar hoe veel? Bijna altijd blijkt het te weinig te zijn, maar dan krijgen we een mail van de makelaar.

‘U zit in de top vijf van biedingen. We vragen deze vijf bieders om hun bod te heroverwegen voordat de verkopende partij een besluit neemt.’

Een top vijf? Er gaan heel veel vragen in ons om. Hadden we eigenlijk al het hoogste bod? Probeert de makelaar ons te verleiden om nog hoger te bieden? Mag dit eigenlijk wel? ,,Als je kans wil maken, moet je een definitief eindbod doen”, adviseert een bevriende makelaar. ,,Het is maar net hoe ver je wil gaan.”

We verhogen ons bod, maar het blijkt tevergeefs. De concurrentie heeft een soortgelijk bod gedaan zonder voorbehoud van financiering. Dat wil zeggen dat de koop wordt gesloten zonder de ontbindende voorwaarde dat de koper zijn financiering rond krijgt. Lukt het hem niet, dan betaalt hij een boete van 10 procent. In Amsterdam wordt inmiddels bijna de helft van de woningen op deze manier verkocht. ,,Je kan het doen”, zegt onze hypotheekadviseur. ,,Maar je loopt altijd een risico.”

Corona

Maart 2020. Een jaar na onze eerste bezichtiging krijgt Nederland en de rest van de wereld te maken met de coronacrisis. Het grootste voordeel; de open huizen zijn eindelijk verleden tijd.

Aanvankelijk denken we dat corona onze zoektocht zal vergemakkelijken. Een makelaar vertelt dat de helft van de bezichtigingen zijn geannuleerd, omdat geïnteresseerden uit de Randstad in deze tijd de Afsluitdijk niet over willen steken. We ruiken kansen.

Die terugloop duurt niet lang. Al gauw is het weer dringen voor een plekje aan de onderhandelingstafel van een gewilde woning. Ik bel de makelaar vijf uren nadat een rijtjeswoning op Funda is geplaatst, maar ik ben al te laat voor een afspraak. ,,Er is een enorme belangste…” Ja, ik weet het. Er is een enorme belangstelling voor het huis.

Motivatie

Ondertussen is onze huizenjacht nog dringender geworden. In mei zijn we ouders geworden van een kerngezonde dochter. Wat zou het leuk zijn als zij straks in de tuin kan spelen en we dan niet elke dag zes trappen op en af moeten vliegen om naar buiten te gaan.

Drie dagen na de geboorte hervatten we de zoektocht. ,,De verkopende partij vraagt of u in het bod wil motiveren waarom u dit huis wil kopen”, laat de makelaar na de kijkdag weten.

Dat is nieuw voor ons, maar we laten geen mogelijkheid onbenut voor een starterswoning. We schrijven een brief waarin we vertellen over onze situatie en motiveren waarom we nou net dit huis willen kopen.

De moeite is voor niets. Een bekende heeft het huis gekocht voor dik twintigduizend euro boven de vraagprijs. Het laat zich raden dat niet de motivatie, maar de geboden prijs voor de verkopers de doorslag heeft gegeven. Niet zo gek natuurlijk, maar waarom wilden de verkopers dan zo veel van ons weten?

Online bieden

Het vervelende is dat je bij het uitbrengen van een bod nooit weet wat de concurrentie doet. Soms zit je er tienduizenden euro’s naast, maar soms kan het ook gaan om een paar honderd euro. Bovendien is de uitgangspositie van een huizenkoper zo zwak dat je vaak geen aanvullende voorwaarden durft te stellen.

Begin juni maken we kennis met een alternatief voor de gesloten envelop. ,,We hebben samen met de verkoper besloten het biedingsproces via een online inschrijving te doen”, zegt de makelaar na afloop van een bezichtiging. ,,Het is een transparant proces waarbij je inzicht krijgt wat anderen bieden. Dan kan je besluiten daar zelf weer overheen te bieden.”

De eerste uren blijft het rustig in de online-veiling, maar twee uur voor het sluiten van de deadline gaat het los. Het is een zenuwslopende bezigheid. Vrijwel direct na het plaatsen van ons bod, worden we binnen één minuut al zes keer overboden. Er blijken meer dan twintig gebruikers mee te bieden op dit huis. Vlak voor de deadline staat het bod al 40.000 euro boven de vraagprijs. Die deadline wordt steeds twee minuten verschoven na het laatste bod.

Dit is gekkenwerk. We kijken elkaar aan en besluiten de race nog voor de deadline te staken en ons bod niet meer te verhogen. Een transparant proces? Dat is het zeker, maar het prijsopdrijvende effect blijkt een stuk hoger dan met gesloten enveloppen.

Even na 18:00 uur krijgen we een mailtje. ,,Helaas, u bent overboden.”

Ja. En flink ook.

Raak

De teller staat inmiddels op twintig bezichtigde huizen. We worden soepeler in onze wensen en onderzoeken of we niet beter kunnen verhuizen naar een huurhuis. De bezichtigingen, de afwijzingen, de rompslomp, maar vooral de teleurstellingen. Het hangt ons de keel uit.

Donderdagmiddag. De makelaar belt. We hebben die week een bezichtiging gehad waar vanwege de vakantie slechts vijf potentiële kopers op af kwamen. Er moet nog wat aan gedaan worden, maar het is het huis, de wijk, de tuin en de keuken die we willen. Maar na zo veel afwijzingen durfden we nergens meer op te hopen.

,,U bent aan zet”, zegt de makelaar aan de andere kant van de lijn. ,,Als u het tegenbod accepteert, is de woning van u.”

Het hart zit in mijn keel. De woning is van ons. We hebben zo lang op deze reactie gewacht dat diezelfde reactie nu heel onwerkelijk klinkt. Gaat het nu echt gebeuren? En waarom nu ineens wel?

Die verbazing maakt al gauw ruimte voor blijdschap. Niet alleen zijn we nu huiseigenaren. De bezichtigingen, de afwijzingen, de rompslomp en de teleurstellingen. Het is eindelijk klaar. De gekte is voorbij.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 4,99 per maand. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct