Zijn we in december vrijgeviger?

Hoe sterker de geur van dennennaalden en hoe luider de kerstklokjes klinken, hoe vrijgeviger wij worden – zo lijkt het. In de donkere dagen struikel je over de liefdadigheidsevenementen. Geven wij inderdaad meer tijdens de feestdagen? En waarom? Bijzonder hoogleraar en directeur van het Centrum voor Filantropische Studies Rene Bekkers legt uit.

Meneer Bekkers, om even bij de basis te beginnen: wat is filantropie?

,,Filantropie is een vrijwillige bijdrage voor het algemeen nut. Dus wat je zelf geeft aan goede doelen, in de vorm van tijd of geld.''

En is er binnen de filantropie onderzocht of wij meer tijd en geld geven tijdens kerst?

,,Daar is wel een klein beetje onderzoek naar gedaan, maar dat is al best wel oud en we weten niet zeker of dat nog klopt. Wat je heel erg ziet tijdens deze dagen is dat veel organisaties inderdaad evenementen proberen te creëren waarbij ze geld, maar ook aandacht genereren voor hun goede doel. 3FM Serious Request is daarvan een heel goed voorbeeld. Dit gebeurt trouwens ook buiten kerst, denk aan de Alp D'Huzesof de Roparun.''

Aandacht is leuk, maar levert dat ook meer geld op?

,,Nou, evenementen bevorderen geefgedrag, omdat je steeds gevraagd wordt en daarmee steeds de mogelijkheid krijgt om te geven. Veel mensen willen best wat geven, maar dan moeten ze wel actief gevraagd worden.''

Worden mensen er niet een keer zat van om steeds gevraagd te worden?

,,Over het algemeen niet. Het is heel simpel: hoe meer mogelijkheden je hebt om te geven, hoe groter de kans dat je dat ook doet. Er kan wel moeheid optreden, als er evenementen tegelijk of kort na elkaar zijn. Dit hebben we gezien in de jaren 80, toen er vrij kort na elkaar een paar nationale acties waren voor goede doelen. Dat waren grote internationale hulpacties, zoals Aid for Africa. Toen de problemen van ontwikkelingslanden op de agenda kwamen leverde dat eerst heel veel op, maar toen kwamen er zoveel acties achter elkaar dat mensen er moe van werden en niet meer gaven.''

Waarom willen we in de eerste plaats wel geven?

,,Mensen geven omdat ze iets een goed doel vinden, maar ook omdat ze zich daar zelf goed bij voelen. Dat past ook weer heel erg bij kerst: vrijgevigheid helpt om de donkere dagen door te komen. De eerste gift geeft het fijnste gevoel. Maar bij te veel geven neemt die warme gloed af. Het is een beetje zoals chocolade eten, dat is op een gegeven moment ook niet meer lekker.''

Daar ben ik het niet helemaal mee eens.

,,Haha, nou ja, ook daar zien we verschil in. Sommige mensen blijven geven leuk vinden, anderen hebben er snel genoeg van.''

Geven wij nog steeds geld aan dezelfde dingen als bijvoorbeeld in de jaren 80? Of ziet u een verschuiving in goede doelen?

,,De wereld doet het steeds beter. Dus goede doelen gaan steeds minder over de minimum bestaanszekerheid en steeds meer over… tja, niet direct luxe zaken, maar veel dingen zoals cultuur. Belangrijk, maar geen eerste levensbehoefte. En tegelijkertijd zie je ook steeds meer keuzevrijheid. Mensen willen zelf bepalen waar ze aan geven, in plaats van dat de overheid bepaalt waar het belastinggeld heen gaat en welk doel er gesteund wordt. Een soort liberaal gedachtegoed.''

Heeft de manier waarop wij omgaan met publiciteit – en de populariteit van sociale media – veranderd hoe wij geven?

,,Ja. Al moet ik daarbij meteen zeggen dat er een traditionele kern Nederlanders is die heel veel geeft en die doet dat het liefst in stilte. Dat sluit weer aan bij een mooi citaat uit de Bijbel, van Matthëus: ‘Laat je linkerhand niet weten wat je rechterhand doet.' Maar wij leven in een tijd waar goede doelen je benaderen via kanalen die voor anderen te zien zijn. Logisch dat je dan ook gaat geven via die kanalen, en zo ontstaat er een nieuwe reden om te geven: zodat anderen kunnen zien dat je iets geeft. Sociale druk is altijd al belangrijk geweest - nu gaat dat via het internet.''

AMANDA BROUWERS

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement