FOTO HOGE NOORDEN/

Zestien familiegraven Berltsum uit anonimiteit gehaald

FOTO HOGE NOORDEN/ JACOB VAN ESSEN

Het afgelopen jaar werkte Trinet Mulder (59) uit Grou aan het opknappen van vier oude grafstenen van haar familie. Met nog twaalf andere familiegraven liggen ze bij elkaar op het kerkhof van Berltsum.

Zonnestralen prikken voorzichtig door de bomen rond het kerkhof van de Koepelkerk in Berltsum en laten de grafstenen oplichten. ,,Zo mooi’’, zegt Trinet Mulder uit Grou. Zij was het afgelopen jaar niet alleen heel hard aan het werk op deze begraafplaats om de zestien familiegraven op te knappen, maar genoot ook volop van de stilte, het klokgelui, de vogels en de mensen die ze ontmoette. ,,Een dankbare plek.’’

Voor beheerder Cor van Dijk van het kerkhof is Trinet een vertrouwd gezicht geworden. Met haar supermarktmandje - van een winkel die dichtging - stapte ze vaak het terrein op. In het mandje haar ‘gereedschap’, bestaande uit een doek om op de grafstenen te kunnen zitten, borstels, azijn, schuurmiddel, schuurpapier, een schuursponsje en zwarte steenverf.

Oudste uit 1866

Met die verf maakte ze de letters op de oude graven van de familie Mulder van Leens Dijkstra weer leesbaar en daarmee haar familiegeschiedenis. Op deze plek in Berltsum is de familie Mulder van Leens en Mulder van Leens Dijkstra niet te missen. Er liggen zestien familiegraven bij elkaar waarvan de oudste uit 1866 stamt. De vier oudste lichtgrijze stenen met bovenaan dezelfde ornamenten zijn zo goed als klaar. Slechts een paar letters resten nog.

Dat was wel anders toen Trinet het kerkhof voor het eerst opzocht toen ze een jaar of twintig was. ,,Met kousenvoeten heb ik op de grafstenen gestaan. Ze waren zo verweerd en donker dat ik de letters alleen maar even snel kon lezen als ik ze nat maakte. Daarna werden ze weer even donker als de rest van de steen.’’ Het schoonmaken gebeurde de afgelopen maanden door met een borstel de grafsteen schoon te maken, met een houten stokje het vuil uit de letters te krabben en lichtjes zwarte verf aan te brengen.

Met de stamboom in de hand ontdekte ze zo wie waar lag. Die stamboom uit 1927 kreeg ze van haar jongere broer Joan en daarmee werd haar interesse gewekt voor de bekende Bildtse boerenfamilie.

Brief aan de koning

Een van de Dijkstra’s (Jacob Lammerts) trouwde met Jitske Kornelis Mulder van Leens. Zij kregen drie zonen. De middelste zoon vond het jammer dat de achternaam van zijn moeder in de toekomst verloren zou gaan. Hij schreef in 1878 een brief aan Koning Willem III met het verzoek de namen te mogen combineren. Dat mocht, maar wel volgens de voorgeschreven werkwijze: de naam van de moeder eerst en dan die van de vader. Zo werd het Mulder van Leens Dijkstra. ,,Zonder streepje’’, zegt Trinet als ze met afgrijzen op een van de stenen wijst. Daar staat Mulder van Leens-Dijkstra, dat is onjuist.

,,De vier oudste grafstenen lagen hier anoniem. Dat stoorde me. Daarom heb ik de beheerder toestemming gevraagd of ik de stenen leesbaar mocht maken.’’ Die toestemming kwam van de kerkrentmeesters. Ze hoopt dat haar werk meer familieverhalen losmaakt, want die hoort ze graag. De verhalen van vaders kant mist ze sinds haar zeventiende toen haar ouders gingen scheiden. Het contact met haar vaders familie en vader, die in 1999 overleed, werd verbroken.

Via de stamboom wist ze bij Tresoar en via de Stichting Erfgoed Fundaasje informatie in te winnen. Goasse Brouwer van de Stichting heeft veel -ook in bruikleen gekregen- familie-archieven die in haar zoektocht heel waardevol bleken te zijn. ,,De Stichting heeft foto’s van mijn vader als kleine jongen.’’ Zo ontdekte ze ook dat haar oma (moeder van haar vader) in de fotoboeken Trine werd genoemd in plaats van Trijntje. Trinet is vernoemd naar haar oma Trijntje Klazes Rienks.

Fietsende opa

Tijdens een van de werksessies kwam ze in contact met een bezoeker van de begraafplaats. Toen hij begreep bij welke familie Trinet hoorde, vertelde hij over haar opa Mulder van Leens Dijkstra. ,,Hij had een grote boerderij bij Mooie Paal en hield erg van fietsen. Dan zette hij zijn arbeiders aan het werk, stapte op de fiets en keek bij terugkomst of ze wel gedaan hadden wat hij zei.’’ Haar opa scheidde in 1929, wat toen nog heel bijzonder was. Haar vader was toen drie jaar. Opa bleef op de boerderij, oma Trijntje Rienks verhuisde met de drie kinderen naar de Spanjaardslaan in Leeuwarden.

Trinet zal de opgeknapte graven zo lang ze kan blijven onderhouden en de andere familiegraven blijven schoonmaken. ,,Zoveel familiegraven bij elkaar is heel bijzonder, vooral als ze niet van adel zijn. ’’ Ze wil een lans breken voor het leesbaar houden van grafteksten en noemt dat van cultuurhistorisch belang. ,,Straks sta je ergens als familie en vraag je je af of dat nou het graf is waar je naar op zoek bent.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct