Een jonge zeehond op het strand

Zender zeehond goudmijn voor onderzoekers

Een jonge zeehond op het strand FOTO NIELS DE VRIES

Vijf maanden lang konden onderzoekers een jonge zeehond uit de opvang volgen op zee. Het dier, de albino zeehond Snow White, was voorzien van een zender.

De uit de opvang Ecomare op Texel afkomstige Snow White verkende de kust uitvoerig, van Schiermonnikoog tot Scheveningen. Vlak voor de zomer liet de zender los en werd het contact met het dier verloren. De onderzoekers willen in de toekomst meer zeehonden die uit de opvang worden vrijgelaten van een zendertje voorzien. Ook in Groningen, zegt onderzoeker Sophie Brasseur van Wageningen Marine Research. Wageningse onderzoekers tellen in opdracht van het rijk al zeehonden sinds de jaren zestig.

,,We mogen twintig dieren van een zender voorzien. We zijn nu aan het fondsen werven, want het onderzoek is kostbaar. Een zender kost 5000 euro.’’

Nieuwe inzichten

Dergelijk onderzoek levert waardevolle nieuwe inzichten op, verzekert ze. Brasseur, die al sinds de jaren negentig onderzoek doet naar zeehonden en daarvoor onder meer naar de Eemshaven kwam, zegt dat het voor het eerst is dat er een dier uit de opvang van een zender is voorzien. ,,We hebben vroeger heel veel wilde zeehonden gezenderd. Met een ander soort zender, met een heel lange antenne. Het geheel leek wel wat op een wc-ontstopper. De apparaatjes zijn nu veel kleiner en minder opzichtig.’’

Dat er nooit eerder zeehonden in de opvang van een zender zijn voorzien had te maken met weerstand van bijvoorbeeld Lenie ‘t Hart in Pieterburen. ,,Zij probeerde het zenderen van zeehonden tegen te houden. Er was destijds schroom om zeehonden in de opvang van een zender te voorzien.’’

Gedrag verklaren

Het zendertje van Snow White leverde een goudmijn aan gegevens op, aldus de onderzoeker. ,,Het onderzoek heeft twee doelen. We willen zien wat een opvang doet met een zeehond, dat is vooral interessant voor de opvangcentra. En we willen begrijpen hoe een zeehond zijn omgeving leert gebruiken. We zoeken naar patronen om gedrag te verklaren. Met de data van Snow White kunnen we zien waar hij is geweest en hoe lang hij ergens rondzwom. Een jonge zeehond wordt maar drie weken door zijn moeder gezoogd, daarna verlaat ze hem en moet hij voor zichzelf zorgen.’’

,,Jonge zeehonden moeten dus zelf hun omgeving ontdekken en uitzoeken wat goede plekken zijn om te vissen. De vraag is of jonge dieren die uit de natuur zijn gehaald en in een opvang hebben gezeten dat ook kunnen. Hoe functioneren ze? Voor het beantwoorden van die vraag is de informatie van Snow White belangrijk.’’

Hoewel er al lang onderzoek naar zeehonden wordt gedaan, zijn er volgens Brasseur nog steeds veel dingen die onbekend zijn. ,,Hoe gebruiken zeehonden hun omgeving? Hoe vissen ze precies en welke vis eten ze? Waar vangen ze die? Wat doen ze met al die windmolens en vissersschepen die ze tegenkomen op zee?’’

loading

Te druk op zee?

De kennis die in het onderzoek wordt opgedaan is nodig om aanbevelingen te kunnen doen voor het behoud van de zeehonden in het Nederlandse kustgebied. Nederland kent twee soorten: de gewone zeehond en de grijze zeehond. Veel grijze zeehonden in onze wateren zijn echter bezoekers uit Schotland en Engeland, in tegenstelling tot de gewone zeehond.

Hoewel het aantal gewone zeehonden jarenlang toenam tot tegenwoordig zo’n 9500 dieren, is de groei eruit. Vraag is hoe dat komt. Wordt het te druk op zee? Is er te weinig voedsel, waardoor dieren steeds verder de zee op moeten? Hebben de dieren last van het toegenomen aantal stormen, waardoor pups soms in zee spoelen?

Brasseur zegt dat die vraag nog niet is beantwoord. ,,Het aantal zeehonden stagneert nu vrij plotseling en dat is zorgwekkend. We begrijpen niet waarom de populatie niet verder groeit. Elk jaar verdwijnen er zo’n tweeduizend dieren en waardoor dat komt, weten we niet. Wel is het zo dat die ontwikkeling parallel loopt aan de duidelijk toegenomen economische ontwikkeling in het kustgebied, waar zeehonden te maken krijgen met een drukke scheepvaart, visserij en de aanleg van steeds meer windmolenparken. En zeehonden zitten vooral op plekken waar mensen niet zijn.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct