De haven van Lauwersoog met vissersschepen bij nacht. FOTO JAN ZEEMAN

Zeehavens aantrekkelijk voor criminaliteit: 'We zijn een verbinding met de buitenwereld'

De haven van Lauwersoog met vissersschepen bij nacht. FOTO JAN ZEEMAN

De zeehavens als ideale plek voor criminele activiteiten. ,,Theoretisch zou het kunnen, maar we zien en ontdekken hier bijna alles.’’

Grote loodsen, vaak afgelegen en zonder ramen; bijna lege wegen, zeker op regenachtige dagen; rondom water of een hoge dijk met grazende schapen.

Het kan volgens de politie bijna niet anders of de zeehavens in Noord-Nederland trekken criminelen aan. Drugshandelaren bijvoorbeeld, of zelfs producenten.

Lees ook PREMIUM | Onduidelijke bedrijven en iedereen mag er komen: vijf redenen waarom er in de haven van Harlingen weinig zicht op criminele activiteiten is

In Lauwersoog heeft Jaap Dijkstra een uitstekend overzicht op de haven vanaf de bovenste verdieping van het havenkantoor. ,,Ik zie alles wat binnenkomt en vertrekt.’’ Hij is een van de twee havenmeesters van Lauwersoog en controleert of booteigenaren liggeld betalen of een vergoeding voor laden en lossen.

Geheimzinnige controles

Dijkstra heeft de extra controles van de politie opgemerkt. Hij ziet vaker een wijkagent maar ook ‘geheimzinnige’ controles. ,,Een speciale opsporingsdienst is hier soms ook ’s nachts.’’ Daar is over gesproken, maar hij wil niet in detail treden om deze acties niet te dwarsbomen.

Lauwersoog is vooral een thuishaven van vissers, met hier en daar wat boten voor onderhoud van windparken. Op de kade een paar recreatiebedrijven en aan de visserij gelieerde ondernemingen.

,,Dit wereldje is te klein voor criminelen’’, denkt Dijkstra. ,,Vreemde zaken vallen hier direct op. In Lauwersoog zou zoiets als een plantage, drugslab of vreemde handeltjes direct opvallen.’’

Drugssmokkelaars

Op deze grauwe dag is Schiermonnikoog niet veel meer dan een vlek in de verte in zee. ,,Op een heldere dag kun je de mensen daar bijna zien lopen’’, zegt hij. Om maar aan te geven dat hem weinig ontgaat. Hij en zijn collega werken alleen overdag.

,,’s Avonds houdt de Kustwacht van Schiermonnikoog de hele Waddenzee tot aan hier in de gaten. Die post is 24/7 bemand en ziet met radar alle schepen. Als er een verdachte boot tussen zit, schakelt de Kustwacht de douane of marechaussee in.’’

Twintig jaar is Dijkstra al havenmeester voor de Exploitatiemaatschappij Havencomplex Lauwersoog. Hij heeft nog nooit grote criminele zaken meegemaakt, op één voorval na dan.

,,In de passantenhaven lag een jaar of tien geleden een bootje. ’s Avonds werden pakketten overgeladen in een busje. Een werknemer van een van de bedrijven lag met zijn bootje ook in de haven. Hij vroeg nog of hij kon helpen. Dat werd vriendelijk maar beslist afgewezen. Later bleek dat het drugssmokkelaars waren.’’

De passantenhaven beslaat een klein hoekje, goed in het zicht van het havenkantoor. Er komt een jacht met Engelse vlag binnen. Eigenaren van plezierjachten hoeven zich niet te melden, zij betalen via een automaat. Dijkstra merkt de nieuwkomer wel meteen op.

,,Wij controleren alleen of er wordt betaald. Wij kijken niet wat aan boord is, dat is het werk van de douane. Grote kans dat die nog wel even komt straks.’’

'Veiligheid van havens heeft absoluut onze aandacht'

De havens in Delfzijl en de Eemshaven zijn groter, gevarieerder en veel internationaler georiënteerd dan Lauwersoog. ,,Wij zijn een verbinding met de buitenwereld. Je moet altijd attent zijn op verdachte zaken’’, zegt directeur Cas König van Groningen Seaports die beide havens en de aangrenzende industriegebieden beheert.

In de drie jaar dat hij in functie is, werd König nog niet geconfronteerd met grote criminele zaken. Hij juicht het onderzoek naar georganiseerde misdaad wel toe.

,,We zijn sinds vorig jaar al in gesprek met de politie en andere overheden en autoriteiten die werken in onze havens, zodat we met elkaar een beter beeld krijgen van mogelijke illegale activiteiten. Wij verlenen uiteraard onze hulp, want de veiligheid in en beveiliging van onze havens heeft absoluut onze aandacht.”

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct