Zaterdag wordt hij landelijk gelanceerd maar hoe werkt de corona-app? (En heeft hij eigenlijk wel nut?)

Een mobiele telefoon met de officiële corona-app van de Nederlandse overheid. FOTO ANP/ROB ENGELAAR

Na enkele weken te zijn getest in vijf regio’s is de corona-app vanaf zaterdag in heel Nederland te gebruiken. Hoe werkt de app? Hoe zit het met de privacy? En hebben we hem eigenlijk wel nodig?

Wat doet de corona-app precies?

De corona-app, in de appstores te vinden als Coronamelder, legt met behulp van bluetooth vast bij welke andere gebruikers van de app je in de buurt bent geweest en hoe lang. Als een van die gebruikers besmet raakt met het coronavirus, kan hij ervoor kiezen dat via de app bekend te maken. Andere gebruikers die met hem in contact geweest zijn, krijgen een melding en instructies over maatregelen die ze kunnen nemen.

Moet ik mij laten testen als ik een melding krijg?

Een melding dat je in contact bent geweest met een met het coronavirus besmet persoon is vooralsnog geen reden om een coronatest aan te kunnen vragen. Minister van volksgezondheid Hugo de Jonge vreest dat als al deze mensen zich laten testen de al krappe testcapaciteit nog verder onder druk komt te staan. Alleen bij klachten - zoals hoesten, keelpijn, loopneus - kunnen mensen een test aanvragen. Voor anderen is het advies: blijf tien dagen thuis, vanaf het moment dat je contact had met een besmet persoon. Deze regels kunnen veranderen zodra de testcapaciteit verder opgevoerd is.

Krijgen die andere gebruikers te zien wie er besmet is?

Nee, dat krijgen ze niet. Toen De Jonge in april bekendmaakte dat hij een corona-app wilde laten ontwikkelen, kreeg hij daar de nodige kritiek op. Volgens activisten en wetenschappers zou de privacy in het gedrang komen. Bij de ontwikkeling van de app is er dan ook alles aan gedaan om de privacy zo goed mogelijk te waarborgen. De app maakt bijvoorbeeld geen gebruik van de locatievoorzieningen op je telefoon maar genereert willekeurige codes die niet terug te herleiden zijn naar een persoon. Als iemand besmet is en dat invoert, worden die codes naar een centrale server gestuurd. De apps van andere gebruikers controleren meerdere keren per dag of zij de codes die op de server staan ook geregistreerd hebben. Is dat het geval, dan krijgen de gebruikers een melding.

In april waren de plannen er al, waarom is de app dan nu pas voor iedereen beschikbaar?

De ontwikkeling ging niet zonder slag of stoot. De Jonge vroeg eerst externe partijen om de app te bouwen maar hun plannen bleken ondermaats. Het ministerie nam daarna zelf het heft in handen en vroeg programmeurs en experts uit het bedrijfsleven, waaronder een flink aantal sceptici, daarbij om hulp en advies. Na verschillende testrondes werd de app gelanceerd in vijf GGD-regio’s: Drenthe, Gelderland-Zuid, IJsselland, Noord- en Oost-Gelderland en Twente. Ondertussen moesten ook de Tweede en Eerste Kamer hun goedkeuring geven aan de coronanoodwet, waarvan de inzet van de corona-app onderdeel is. Dinsdag stemde de Eerste Kamer met de wet in, waarna de weg vrij was om de app in heel Nederland te lanceren.

Lees ook: Data in de strijd tegen het coronavirus? Het middel is erger dan de kwaal

Betekent dit dat er geen bezwaren meer zijn tegen de corona-app?

De kritiek op de app is niet meer zo groot als voor de zomer. Toch zijn de bezwaren nog niet helemaal verdwenen. Privacy-organisatie Bits of Freedom plaatst bijvoorbeeld vraagtekens bij de afhankelijkheid van Apple en Google. De bluetooth-techniek die gebruikt wordt om andere gebruikers te herkennen is door de Amerikaanse techgiganten gebouwd. Ook vraagt Bits of Freedom zich af of de app wel nut heeft zolang er geen groot testprogramma aan gekoppeld is. De privacy-organisatie wijst erop dat het advies om thuis te blijven bij klachten nu ook al massaal in de wind geslagen wordt. ,,Als mensen mét klachten al gewoon een biertje in een kroeg pakken, als mensen na een persoonlijk belletje van een GGD-medewerker het advies om thuis te blijven in de wind slaan, hoeveel mensen blijven dan thuis als een app op je telefoon de zoveelste notificatie op je scherm tovert?’’, schrijft Rejo Zenger van Bits of Freedom in een stuk op de eigen site .

Is het verplicht om de corona-app te gebruiken?

Nee, daar kan je niet toe gedwongen worden. Het gebruik van de app is geheel op vrijwillige basis. Die waarborg is ook opgenomen in de dinsdag aangenomen noodwet. De vraag is wel hoe vrijwillig het gebruik daadwerkelijk is. Senator Peter Nicolaï van de Partij voor de Dieren wees er dinsdag op dat de morele druk om de app toch te gaan gebruiken zeer groot kan zijn. Overigens lijkt het erop dat veel Nederlanders geen problemen hebben met de app: hij is ondertussen al zo’n 1,3 miljoen keer gedownload.