De rioolwaterzuivering in Heerenveen moet voor 27 tot 38 miljoen euro drastisch worden opgeknapt wegens brandonveiligheid en lekkage in twee slibbassins.

Wetterskip vertilt zich aan duurzame slibverwerking

De rioolwaterzuivering in Heerenveen moet voor 27 tot 38 miljoen euro drastisch worden opgeknapt wegens brandonveiligheid en lekkage in twee slibbassins. Foto Niels de Vries

Het ambitieuze plan van Wetterskip Fryslân om rioolslib duurzaam te verwerken, pakt fors duurder uit dan voorzien. De bouw van een vergistingsinstallatie is daarom eerst van de baan.

Met deze pas op de plaats voorkomt het Wetterskip een kostenoverschrijding die dreigde op te lopen tot tientallen miljoenen euro’s.

In 2018 trok het waterschap 46,3 miljoen euro uit voor een drieledig project om te komen tot een betere verwerking van de 400.000 kubieke meter slib die jaarlijks vrijkomt bij de zuivering van 85 miljoen kuub rioolwater.

Voor dat bedrag moesten de zuiveringen in Leeuwarden en Heerenveen worden opgekalefaterd. In Heerenveen zou daarnaast een nieuwe vergistingsinstallatie worden gebouwd volgens een nieuwe techniek, waarbij onder hoge druk en hoge temperatuur (thermische drukhydrolyse) het slib zou worden ‘gekraakt’ om er meer biogas uit te halen en de hoeveelheid restafval flink te verminderen.

Voorzichtige ramingen

Het budget blijkt twee jaar later niet in de buurt te komen van de te verwachten kosten. Het opknappen van de slibverwerkingslijn en algemeen onderhoud aan de Leeuwarder installatie kost alleen al 11,6 miljoen euro. Voor het bij de tijd brengen van de zuivering in Heerenveen is volgens voorzichtige ramingen 27 tot 38 miljoen euro nodig. De nieuwe slibfabriek van naar schatting 20 miljoen, is dan nog niet eens meegerekend. De ervaring van andere waterschappen die al zo’n installatie hebben leert dat de kosten hiervan ook beduidend hoger uitvallen.

Deze optelsom maakt dat het Wetterskip nu op de rem trapt, zegt dagelijks besturslid Otto van der Galiën. In eigen huis is onderzocht waar het is misgegaan. ,,Hoe kin it no dat it binnen twa jier nei in definityf beslút út de hân rint mei de kosten?’’, zo vat Van der Galiën de hoofdvraag samen.

Conclusie

Belangrijkste conclusie is dat het uitvoeringskrediet van dik 46 miljoen euro, met 10 procent voor onvoorziene kosten, veel te voortvarend is vastgesteld voor een project dat slechts globaal was uitgewerkt. Externe factoren maakten de zaak nog ingewikkelder. Van der Galiën: ,,Dan hast it oer de stikstofproblematyk, de ûntwikkelings op de merk… Allegear faktoaren wêrfan wy sein hawwe: wy kinne hjir net mei fierder.’’

Dat de opknapbeurt van de Heerenveense zuivering zo duur uitvalt is in de eerste plaats omdat het gebouw waarin nu slib wordt ‘ontwaterd’, is afgekeurd door de brandweer. Het pand uit de jaren tachtig schiet ernstig tekort, zegt directielid Joost Cammeraat. Een brand zou zich er snel en ongecontroleerd kunnen verspreiden. Het Wetterskip heeft toezichtorganisatie Fumo om dispensatie gevraagd, om een nieuw gebouw te kunnen neerzetten. Tot die tijd zijn bezoekers er niet welkom.

De twee oudste van vijf slibopslagtanks op het Heerenveense terrein moeten ook worden vervangen wegens lekkage. In het grondwater onder het terrein is eerder een verhoogde concentratie ammonium gemeten, die te linken is aan deze beide tanks.

Door deze aanpassingen schieten de kosten omhoog, waar het Wetterskip eigenlijk had gehoopt door te kunnen met de bestaande installatie en gebouwen. Om een scherpe begroting te kunnen maken voor de noodzakelijke aanpassingen in Heerenveen, vraagt het dagelijks bestuur het algemeen bestuur nu eerst een voorbereidingskrediet van 2,5 miljoen euro beschikbaar te stellen. Daarover wordt later deze maand de knoop doorgehakt.

Slibfabriek

De plannen voor verduurzaming van de slibstroom worden de komende driekwart jaar opnieuw tegen het licht gehouden. Daarbij is de bouw van een nieuwe vergistingsinstallatie nog steeds een optie, maar de nadruk zal eerst liggen op maatregelen die op de korte termijn kunnen zorgen voor een hogere biogasopbrengst en een lagere slibproductie.

Het voorlopig schrappen van de slibfabriek is een streep door de rekening als het gaat om het streven het hele Wetterskip per 2025 energieneutraal te maken. In de plannen speelde de biogasproductie van de nieuwe installatie een prominente rol. ,,Wy besjogge no hoe’t wy dochs noch oan ús doelstelling foldwaan kinne. Utgongspunt bliuwt om dat yn 2025 te heljen, mar miskien op in oare manier as wy yn 2018 tocht hienen’’, zegt Van der Galiën.

Het Wetterskip heeft nog tot eind 2026 de tijd om een nieuwe draai te geven aan de eigen slibstrategie. Dan loopt het contract af met de NV Slibverwerking Noord-Brabant, die nu alle ingedroogde rioolslib uit Friesland tegen betaling afneemt, voor verbranding en de terugwinning van bruikbare elementen, zoals fosfaten. Dat kost nu ongeveer 65 euro per ton slib. Wanneer er nieuwe contracten moeten worden afgesloten zal dat tarief waarschijnlijk boven de 100 euro uitkomen.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct