FOTO AFP

We moeten met de wolf leren leven, of we dat nu willen of niet

FOTO AFP

Een hek op de grens is de enige manier om Friesland wolfvrij te houden. Vijf vragen over een ‘nietszeggende’ en ‘juridisch onhoudbare’ aangenomen motie van Provinciale Staten. Conclusie: met de wolf moet je leren leven, of je wil of niet.

Hoe houd je een wolf buiten Friesland?

,,Niet’’, zegt Maurice La Haye van de Zoogdiervereniging. ,,Een wolf mag je simpelweg niet weren.’’

De ecoloog noemt de woensdag aangenomen motie in Provinciale Staten om Friesland wolfvrij te maken ,,symboolpolitiek. Het voorstel is juridisch onhoudbaar. Bovendien, de provincie gaat daar helemaal niet over. De wolf bepaalt waar hij zich vestigt. Hij moet worden beschermd waar hij zich ook bevindt, dat zeggen internationale regels. Het is alsof de Staten bepalen dat ze vanaf vandaag de kleur rood blauw gaan noemen. Ze mogen zich erover uitspreken, maar het is nietszeggend.’’

Volgens La Haye geeft de Friese Staten een slecht signaal af. ,,Het is alsof zij zeggen welke dieren er wel en welke dieren er niet in Friesland mogen leven. Als je dat wilt, moet je een ijzeren gordijn om de provincie zetten.’’ La Haye verwijst naar de val van het IJzeren Gordijn, de scheidslijn tussen het oosten en westen van Europa die in 1989 verdween. ,,Het was voor de wolven de opening naar West-Europa.’’

Waarom wil Friesland wolfvrij worden?

De ondersteuners van de motie, VVD, CDA, Forum voor Democratie, PVV en ChristenUnie, vinden dat de wolf niet in Friesland past. De wolf hoort in een uitgestrekt, voedzaam gebied te leven en die gebieden zijn er in de provincie niet.

Er zijn twee soorten wolven: gevestigde wolven en jonge zwervende wolven. Vooral die laatste kunnen overal opduiken. Een wolf pakt het liefst wilde prooien, zoals een ree of een edelhert. Is er gebrek aan wilde prooien, dan wellicht een schaap. VVD-Statenlid Marten Dijkstra ziet dat laatste als een bedreiging voor schapenhouders en boeren. Houders krijgen wel een vergoeding per gedood beest, gemiddeld zo’n 200 euro, maar dat is volgens Dijkstra niet genoeg. De veearts of de Rendac moeten er van worden betaald. Provincies dekken geen vervolgschade en dat zou wel moeten, vindt Dijkstra. De provincie moet nu een groep experts bij elkaar zetten om daar een plan voor te maken.

Lees ook | Provincie Fryslân wil de wolf weren, maar internationale regels staan dat mogelijk in de weg

Wat kan Friesland wel doen?

,,Leren omgaan met de wolf’’, zegt La Haye. ,,De wolf is er, of je wilt of niet. We moeten wennen aan de wolf. Dat kost tijd, geld en ja, helaas ook schapen. De politiek moet nuchter en realistisch blijven en kijken wat het wel kan doen om wolven en schapen naast elkaar te laten leven.’’

,,Deze discussie zorgt voor polarisatie. Je moet nu voor of tegen de wolf zijn, zo lijkt het. Daarmee geeft de politiek een slecht signaal af. Ze maken het probleem erger.’’

Wil je echt geen wolf, dan moet je Friesland onaantrekkelijk maken voor het dier, zegt La Haye. ,,Dan moet je geen schapen laten rondlopen, dan moet je de wolf geen bos geven waar hij kan rusten. Maar zo’n provincie wil Friesland denk ik niet zijn.’’ En als Friesland echt geen wolven wil? ,,Dan moeten ze dat kenbaar maken in Den Haag. De Tweede Kamer kan aandringen op een wolfverbod, maar dat moet dan wel via de Europese Commissie. In de verre toekomst kan er dan een verbod komen, mocht Europa de wens van Friesland steunen. En als het dan zover komt, moet je tot diep in Oostenrijk wolven afschieten of vangen en verplaatsen, om te voorkomen dat ze naar Friesland trekken. Je moet dus op een enorme schaal wolven bestrijden. Dat is onhaalbaar.’’

Indiener Marten Dijkstra weet zelf ook nog niet hoe de provincie de wolf moet weren. Hij laat het antwoord op die vraag over aan Gedeputeerde Staten. Gedeputeerde Klaas Fokkinga (FNP, landbouw) heeft al laten weten dat het uitvoeren van de motie niet gaat lukken, om het simpele feit dat de regels het niet toelaten. De nog aan te wijzen gebiedscommissie kan zich beter richten op het beheren van de wolf, zoals Drenthe doet. Maar volgens Fokkinga hoeft dat nog niet in Friesland, omdat er nu geen gevestigde wolf is. Drenthe maakt zich wel op voor de komst van een gevestigde wolf. La Haye: ,,Het leefgebied zal de provinciegrenzen overstijgen. Friesland kan zich dus maar beter wel snel voorbereiden. Een gebiedscommissie is een prima eerste stap.’’

Hoe groot is de schade die de wolf heeft aangericht in Friesland?

Volgens cijfers van de provincie zijn sinds begin 2018 zeker 12 gevallen bekend waarbij is vastgesteld dat een wolf schapen doodde, 38 in totaal. In drie andere gevallen bleek de hond de schapendoder te zijn.

Van vier gevallen in december 2019 ging het om dezelfde wolf, bekend als GW1261m. Het dier, een jonge puber, werd eerder in 2019 gespot rondom Berlijn. De verwachting is dat hij zich binnenkort ergens gaat vestigen. Waar is onduidelijk.

Eind maart werden vijf schapen doodgebeten bij Donkerbroek. Het is nog onbekend welke wolf dat was.

Hoe denken Nederlanders over wolven?

Volgens onderzoeksbureau Motivaction staat 57 procent van de Nederlanders positief tegenover de vestiging van de wolf ons land, maakte het ministerie van Landbouw deze week bekend. In 2012, toen er nog geen wolven waren gespot, was dat 45 procent. Driekwart van de ondervraagden ziet de wolf als ongevaarlijk. 45 procent zou graag een keer een wolf in het wild tegenkomen. Volgens Motivaction weten Nederlanders heel goed wat het gedrag van de wolf is en hoe de wolf zich gedraagt. De wolf is welkom, zeggen ondervraagden.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 4,99 per maand. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct