De coronacrisis slaat ook hard toe bij de boekhandelaren. Een derde van de fysieke boekhandels zou binnen een half jaar zomaar om kunnen vallen.

Vol spanning leefde Eduard Kuijt van boekhandel Binnert Overdiep in Heerenveen naar de persconferentie van het kabinet toe. Versoepeling van de maatregelen zou, volgens Kuijt, meer klanten in de winkel betekenen en dan konden de verliezen enigszins beperkt blijven. Hij zag de omzet van zijn boekhandel door de coronacrisis de afgelopen weken met 30 procent dalen.

Een verlichting van de maatregelen kwam er niet, waardoor de situatie ,,zorgelijk’’ blijft. Als er de komende tijd niets verandert, moet Kuijt bekennen, houdt Binnert Overdiep het nog maar drie maanden vol.

De boekhandel in Heerenveen is niet de enige met financiële problemen. Volgens recente cijfers van de Koninklijke Boekverkopersbond (KBb) verwacht bijna een derde van de fysieke boekhandels binnen een half jaar om te vallen. Ook Ad Peek van boekhandel Van der Velde zag de omzet in zijn filialen kelderen. ,,In de grote plaatsen als Leeuwarden en Groningen draaien we nu 50 tot 60 procent vergeleken met normaal’’, zegt Peek, om er aan toe te voegen dat Van der Velde gelukkig nog wat vet op de botten heeft. Maar als de situatie langer aanhoudt, dan ziet ook hij op lange termijn problemen.

Digitale achterstand

De coronacrisis drukt boekhandels verder in de problemen. Vanwege ontlezing en de dalende boekverkopen hadden veel zaken het al lastig. ,,Maar we moeten ook naar onszelf kijken. Online hebben veel boekhandels liggen slapen’’, zegt Kuijt van Binnert Overdiep. Door de digitale achterstand kon Bol.com eenvoudig zijn intrede doen. De internetreus zou nu 30 procent van de boekenmarkt in handen hebben.

En juist wanneer mensen worden verzocht zoveel mogelijk thuis te blijven, verschuift de verkoop naar digitaal. Woordvoerder Tamara Vlootman vertelt dat verkoop van fysieke boeken op Bol.com de afgelopen weken met 30 procent toenam.

Ook de fysieke boekhandels met webwinkel zagen de verkoop van boeken via internet fors stijgen. Soms met wel 500 procent, merkt Ad Peek van Van der Velde op. In Heerenveen piekte de digitale verkoop in de eerste weken van de lockdown tot het niveau van rond de kerst, vertelt Kuijt. Maar die stijging compenseert bij lange na niet de lege winkels.

,,Het verdienmodel voor boeken online is ook anders’’, zegt Peek. Door de grote hoeveelheid spullen die Bol.com verkoopt, is bezorgen een stuk goedkoper dan voor de boekhandel. ,,Voor ons is bezorging altijd duurder dan verkoop in de winkel’’, aldus Kuijt.

'Het lijkt wel 1998. Mensen kopen eindelijk weer normaal'

In grote steden is de situatie het schrijnendst, zegt Anne Schroën, directeur van KBb. In dorpen waar boekhandels vaak ook een bredere maatschappelijke functie hebben, zoals de verkoop van postzegels, kaarten en cadeaus, gaat het beter. Bijvoorbeeld in Burgum, waar sinds de vrijheidsbeperkende maatregelen de omzet met 5 procent steeg. ,,Het lijkt wel 1998’’, zegt Anneke Jager van Boekhandel Burgum lachend. ,,Mensen kopen eindelijk weer normaal.’’

Tijdschriften en kaarten zijn producten die Jager normaliter zo scherp mogelijk inkoopt, uit angst ze niet kwijt te raken. Maar nu in tijden van corona verloopt de verkoop ervan goed. ,,Mensen sturen elkaar weer massaal een kaartje, vooral met Pasen. En ook tijdschriften worden weer ontzettend goed gelezen’’, zegt ze met lichte verbazing.

Van der Velde heeft naast de winkel op de Leeuwarder Nieuwestad ook filialen in Sneek, Drachten en Dokkum. Daar is de omzet ‘slechts’ met 25 tot 30 procent gedaald. Bijna de helft minder dan in Leeuwarden. ,,Dat is ook logisch’’, stelt Peek. ,,De mensen die normaal in de stad werken, blijven nu thuis in de dorpen en trekken er nu daar opuit.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Coronavirus
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct