'We hebben er weer zin in'

’s Lands cijferdiensten draaien overuren in coronatijd. Dagelijks leveren ze updates over de beweeglijkheid van de economie. De grote lijn: een flink aantal ondernemers krabbelt alweer op, de echte ellende moet nog komen, maar het vertrouwen in een goede afloop groeit. Bij de een wat meer dan bij de ander. Wat zit er achter die cijferstroom? Zes Friese ondernemers vertellen over hun persoonlijke beleving van de zwaarste economische periode sinds de Tweede Wereldoorlog en hun inschatting van de toekomst.

Klanten waren een week of twee bang

Jacob Heeres van Autobedrijf J. Heeres in Hindeloopen:

,,Je weet natuurlijk niet wat je moet verwachten als zo’n crisis begint. Voor ons is het heel belangrijk geweest dat de RDW (Rijksdienst Wegverkeer, red.) niet stilviel. De APK’s gingen door. Mensen konden eigenlijk niet anders dan hun auto brengen. Ik denk dat ze een week of twee bang en voorzichtig zijn geweest. Ze hadden zoiets van: die keuring kan later ook nog wel. Toen hadden we het wat rustiger, maar dicht zijn we niet geweest.”

,,Kijk, mijn ouders hebben een eetcafé in Langweer. Die waren batsboem dicht. Dat is een heel ander verhaal. Dan heb je echt een probleem.”

,,Bij ons was het thuis even lastig. De kinderen gingen natuurlijk een tijdlang niet naar school en mijn vrouw moest werken bij de slager. Gelukkig wonen we naast de garage. Het was op te lossen, ik kon een oogje in het zeil houden. Bovendien mochten de kinderen na een paar weken weer naar de oppas.”

,,Wij moeten het met ons bedrijf hebben van reparatiewerkzaamheden. Vooral daarmee verdienen we onze boterham. In gewone tijden verkopen we een paar tweedehands auto’s per week. Dat werd wel echt minder en het is nog steeds niet op het niveau van voor maart. Dat hoor ik ook van collega’s.”

,,Hoe deze crisis uiteindelijk voor ons uitpakt, durf ik niet te zeggen. Ik weet wel dat wij het tijdens de vorige crisis drukker hadden dan ooit. Mensen kochten niets nieuws, maar lieten hun auto toch nog maar een keer repareren. Dat was gunstig voor ons. Op dat scenario hoop ik nu opnieuw.”

,,Eerlijk gezegd denk ik dat wij meer last gaan krijgen van het feit dat er meer elektrische auto’s op de markt komen. Die hebben minder onderhoud nodig. Misschien dat het onze tijd nog wel zal duren, maar als mijn kinderen het bedrijf willen overnemen, weet ik niet of er nog genoeg werk is in deze branche.”

‘De voorraad fietsonderdelen raakte op’

Durk en Thea de Vries van De Singel Tweewielers in Jubbega:

,,Fuort nei de earste koroana-taspraak fan Rutte foel de hannel stil. Der kaam gjin kop mear yn ’e winkel. Wy sieten krekt yn de ynkeaptiid, der fleinen tonnen tagelyk út en der kaam dus net in stoer binnen. Wy hawwe der sliepeleaze nachten fan hân.”

,,Trije wiken hat it stillein. Doe ha wy besletten om brûkte fytsen dy’t yn de winter binnenkaam wienen klear te meitsjen. Dêr kaam ferfolgens wat jong folk op ôf, mar it brûkte spul set gjin soaden oan de dyk. It âldere publyk dat in soad fytst kaam net. De regelingen fan de oerheid hawwe ús der trochhinne sleept.”

,,Doe’t it hjir wer op gong kaam, lei de fabryk fan Accell op It Hearrenfean hast stil. Dêr nimme wy in soad fytsen fan ôf. Se hienen muoite mei de oardelmetermaatregels en krigen gjin ûnderdielen mear binnen út Azië. Dat is no noch hieltyd in probleem. Der wurde te min fytsen produsearre. De ûnderdielen wurde wol wer makke, mar foardat dy hjir binne en in fyts foarmje bist wer in skoft fierder. Wy reitsje troch ús foarrie hinne.”

,,De populêre modellen binne al fuort, want de fraach nei bygelyks E-bikes is grut. We hienen geweldige saken dwaan kinnen. Mar ik moat no bestellingen cancelje omdat wy net leverje kinne. Dêr hat de hiele fytswrâld mei te krijen. Trouwens, de lêste twa wiken is it hjir wer hiel rêstich. Krekt as fiele de minsken de krisis echt oankommen. En se meie fansels wer op fakânsje. Yn ús wurkpleats is it wol smoardrok. Mar fan dy ynkomsten kinne wy net bestean.”

,,Wy binne nijsgjirrich hoe’t it gean sil de kommende tiid. Komt der in twadde golf? Komme der wer lockdowns? Hooplik net. As it tafalt, moatte wy der yn maaie wol wer boppe-op wêze kinne. Wy ha in buffer en in eigen pân. Dat skeelt in stik.”

‘Klap was hard, maar de mensen hebben er weer zin in’

Evert Kemper van strandpaviljoen het Zilt in Harlingen:

,,Ik had het al zien aankomen, dat we dicht zouden moeten. Ik bedoel, als je het nieuws over corona een beetje volgde, wist je wel dat het zou gebeuren. We waren na de winterstop net twee weken open, toen we de deuren weer konden sluiten. Ik ben er meteen van uit gegaan dat het langere tijd zou duren. Als je wat over dat virus leest, nou, dan weet je genoeg.’’

,,Tijdens de lockdown hebben we wel ijsjes en koffie vanuit de zaak verkocht, dat liep wel, vooral op mooie dagen. Ik vond het leuk voor de mensen die hier op de dijk en over het strand liepen dat ze toch wat konden krijgen. Dat gaf voldoening. We hebben even overwogen om eten te gaan bezorgen, maar het was allemaal onduidelijk wat er nou precies wel en niet kon en toen hebben we het niet gedaan.’’

,,Sinds juni ben ik weer open. En ik moet zeggen: het loopt echt super. We hebben veel baat gehad van het mooie weer. Vooral de avonden zitten echt vol. We hadden al een groot terras waar de meeste tafels al anderhalve meter uit elkaar stonden, dus van die voorschriften hebben we geen last.’’

,,De klap was hard, maar we zijn weer goed begonnen. Ik zie eerlijk gezegd een heel goed jaar tegemoet. De mensen hebben er weer zin in. En om de gemiste inkomsten van dit voorjaar in te halen, gaan we misschien deze winter in de weekeinden open. We zijn een seizoensbedrijf, dat wilden we graag, maar misschien is dit nog een mogelijkheid. We denken erover na.’’

‘Ik hoop dat ik er in januari nog ben’

Baukje Dijkstra van Kledingverhuur Friesland in Drachten:

,,Het was vlak voor Pasen toen de lockdown werd afgekondigd. Op zondagavond gingen de kroegen dicht en op maandag werden alle paashaaspakken geannuleerd. Zo begon het.’’

,,Daarna kwamen de lsd-dagen, zoals wij die noemen; de laatste schooldagen. Meestal komen er in twee weken tijd tussen de vijf- en zeshonderd scholieren bij ons om kleding te huren. Dat was er nu niet eentje.’’

,,Vanaf maart liggen wij op onze kont. Er is helemaal niks meer. Koningsdag ging niet door, er is geen dorpsfeest, er is helemaal niks. We hebben geprobeerd om mee te liften met de mondkapjes, maar dat is ook niks geworden.’’

,,Nu zijn we dicht en doen alleen dingen op afspraak. Maar er komt nauwelijks niemand. Wij zeggen altijd: bij ons begint het feestje, maar dat is nu dus niet zo. De vaste lasten kan ik betalen met de 4000 euro overheidssteun. Ik hoop dat we in september weer een beetje los kunnen, maar in Duitsland zijn de oktober- en bierfeesten al afgelast. Die handel lopen we dus ook al mis. Wie weet komt er wat met Halloween...’’

,,Het ziet ernaar uit dat we pas in januari weer verder kunnen. Ik hoop dat ik er dan nog ben. Om me heen hoor ik van kledingverhuurzaken die al zijn omgevallen. Het is zo jammer, want het is zulk mooi werk. We waren net verhuisd naar een nieuw bedrijfspand, we hadden er zin in. Mijn schoondochter zou bij me in de zaak komen. Het zag er allemaal echt goed uit. En nu bungelen we onderaan.’’

,,We zullen wel zien. Ach, ik kan in de put gaan zitten maar daar heb ik alleen maar mezelf mee. Ik hoop gewoon dat er weer feestjes komen. En ik ben vorige week oma geworden! Dat is wel iets heel moois.’’

‘Ik kreeg fooien en dubbel betaald’

Annet Hofma (42) Kapsalon Le Salon Joure:

,,Voor de lockdown was alles onzeker. Verwarrend ook. Blijven we open of niet? Toen we gedwongen moesten sluiten was er zekerheid. Ik heb deze zaak negentien jaar en heb een collega in dienst en een kappersleerling. Gelukkig had ik een buffer. Zonde dat ik die moest aanspreken, maar het is zoals het is. Je bent overgeleverd. Maar ik ben van nature positief en dat ben ik altijd gebleven.”

,,Ik dacht altijd: ik ben niet de enige en de horeca heeft het nog zwaarder. Ik heb wel een beroep gedaan op de NOW-regeling, want ik heb een huurpand en je wist niet hoe lang je dicht moest blijven. Bovendien ben ik kostwinner.”

,,Ik heb bijna alleen maar vaste klanten. Daar heb je een band mee. Dat bleek nu, want ik kreeg veel telefoontjes en mailtjes. Ze vroegen ook of ze mij konden helpen. Sommigen boden zelfs aan om de behandeling alvast vooruit te betalen. Anderen stuurden kaartjes en ik kreeg zelfs bloemen thuisbezorgd.”

Toen we weer open mochten dacht ik: yes! We gaan los. Ik hoorde van klanten dat ze tijdens de persconferentie van Rutte met hun laptop op schoot zaten om direct online bij mij een afspraak te maken. Ja, echt hilarisch. Het boekingssysteem kon het bijna niet aan.”

,,Toen we weer open gingen heb ik vijf weken full time gewerkt en mijn collega drie weken. Ook ’s avonds waren we open. Ik werkte dan de hele dag tot een uur of acht. Heel pittig ja. Aanpassing aan corona was eenvoudig. We hebben een ruime salon, zodat we aan de ene kant kunnen kleuren en aan de andere kant knippen. Veel mensen namen trouwens andere kapsels of andere kleurtjes. Je creativiteit kwam weer boven.”

Heel leuk was dat klanten een fooi gaven of voor twee keer betaalden. Nu werken we lekker door. Heel relaxed. Een tweede coronagolf? Daar maak ik me niet druk om, omdat je het niet in de hand hebt. Als het zo is, is het zo.”

‘Blij dat we in Nederland wonen’

Erik Hofstede (50) van banketbakkerij & chocolaterie Boonstra in Drachten:

,,De lockdown kwam heel plotseling. De horeca moest ’s avonds meteen dicht. Heel onwerkelijk. De volgende dag gingen we open en je voelt je zelf vreemd. De eerste twee weken was het ook heel rustig in de winkel. Mensen bleven thuis, want dat werd geadviseerd. Het voelde als een soort oorlogssituatie.”

,,Ik heb deze zaak nu 23 jaar met mijn vrouw Marianne. We hebben tien medewerkers. Altijd hebben we de regie gehad en nu moest je je overgeven. Onze tearoom moest dicht. Om je heen zie je winkels hun deuren sluiten. Dan heb je geen traffic meer op straat, want het echte shoppen was over. Op een gegeven moment waren we zo’n beetje de enige hier op de Zuiderbuurt die nog open waren.”

,,Wij leveren aan de horeca en aan grote kantoren. De horeca was dicht en mensen werkten thuis, dus die afzet viel weg. De winkel is onze hoofdmoot en die draaide door. Wij zijn een heel gezond bedrijf. Zorgen had ik alleen over het personeel, dat wilde ik aan het werk houden. Gelukkig was er de NOW-regeling. We mogen blij zijn dat we in een land als Nederland leven met die steunmaatregelen.”

,,Met de versoepeling was ik heel blij. Onze tearoom heeft nu vijf tafels minder en er staan schermen tussen. Op het terras is plek voor 32 mensen. In het begin liep het niet storm, wat de horeca wel had gehoopt. Het is nu een andere wereld. Het spontane is weg in de anderhalvemetereconomie, maar we passen ons aan. Ik ben niet negatief ingesteld. Het gaat nu de goede kant weer op. De horeca bestelt weer gebak en bonbons bij ons. Ik zie dit financieel als een verloren jaar, want het omzetverlies haal je niet meer in. Maar we zijn een heel stabiel bedrijf en gaan op dezelfde voet verder. Kwaliteit leveren en een goede service bieden.”

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 4,99 per maand. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct