Waddenfonds keerde al 400 miljoen uit, maar wat schiet de natuur ermee op?

De 13-de eeuwse Johannes de Doperkerk van Parrega en zijn orgel zijn in 2015 gerestaureerd. Het Waddenfonds stak er 100.000 euro in. Het fonds stelt, dat de kerk ooit aan de waddenkust stond.

Vierhonderd miljoen euro keerde het Waddenfonds al uit, zonder dat duidelijk is wat de natuur in het waddengebied er mee opschiet.

Het systematisch volgen en evalueren van de gehonoreerde projecten liet het Waddenfonds tot nu toe achterwege. Kritiek hierop van diverse rekenkamers en aanstalten van vroegere directeuren van het fonds haalden weinig uit. Sinds kort is er wel een opzet voor monitoring en evaluatie van projecten voorhanden, maar resultaat wordt pas in 2021 verwacht.

De interne kwaliteitscommissie van het Waddenfonds vindt dat rijkelijk laat. Het zal dan twaalf jaar mistig zijn geweest of honderden miljoenen wel goed worden besteed en welke onbedoelde of ongewenste neveneffecten er zijn. De kwaliteitscommissie voorspelt het bestuur ,,een steile leercurve’’, die geen beletsel mag zijn om het grondig aan te pakken.

Toen het fonds ruim tien jaar geleden door het rijk werd opgericht, was dat een goedmaker voor de winning van aardgas onder de wadbodem. Er zou 800 miljoen euro beschikbaar komen voor zichtbare verbetering van de natuur- en milieukwaliteit in het waddengebied. De Tweede Kamer bedong dat het geld over natuur en economie in het gebied moest worden verdeeld.

De toekenning van subsidies is een zaak van het bestuur, waarin gedeputeerden van Friesland, Groningen en Noord-Holland sinds 2012 de toon zetten. Onderzoek van journalistiek platform Investic o, het Dagblad van het Noorden en de Leeuwarder Courant wijst uit hoe breed het Waddenfondsgeld wordt verdeeld.

Lees ook LC+ | Hoe een impuls voor de Waddennatuur een grabbelfonds werd

Het fonds steekt flinke sommen in bijvoorbeeld trekroutes voor vis, restauratie van zeegrasvelden en betere omstandigheden voor pleisterende vogels. Maar het meeste geld gaat de laatste jaren naar economische activiteiten. Grote sommen gingen naar verhoging van bruggen voor de pleziervaart, investeringen in schonere chemische industrie en fossielvrije energieopwekking.

Kleinere subsidies waren er onder meer voor restauratie van kerktorens in de gemeente Súdwest-Fryslân, voorzieningen om automobilisten naar het nachtelijk duister bij Zwarte Haan te lokken en verbouwing van een zorgvoorziening in Minnertsga. Daar zit weinig samenhang in oordelen critici. Ecoloog Theunis Piersma vindt dat het fonds is verzand in kortetermijnwerk. Directeur Lutz Jacobi van de Waddenvereniging oordeelt dat de Waddenfondsbestuurders te veel gericht zijn op profijt voor de eigen provincie.

menu