Familie en vrienden van de in oktober doodgestoken Ursel Sprott lopen een stille tocht in Leeuwarden. FOTO ANTON KAPPERS

Waarom we ons wenden tot stille tochten om ons verdriet te uiten

Familie en vrienden van de in oktober doodgestoken Ursel Sprott lopen een stille tocht in Leeuwarden. FOTO ANTON KAPPERS

Een kleine twintig stille tochten volgden er in Friesland op die van Meindert Tjoelker in september 1997. Een ritueel dat in de jaren negentig opkwam.

Tientallen Grousters maakten vorige week een stille rondgang door hun dorp. Ze liepen langs plekken die iets betekenden voor Seyon Laméris . Hij was enkele dagen eerder op zestienjarige leeftijd overleden aan een hypo als gevolg van diabetes.

Gedeeld leed

In tegenstelling tot de anderen voor wie een stille tocht werd gehouden, was Seyon dus geen slachtoffer van geweld. Maar de ontzetting over de dood van deze jongen was niet minder. ,,Want zestienjarigen horen niet te sterven. Evenmin als dat mensen vermoord horen te worden’’, verklaart dr. Toon Kuppens, sociaal psycholoog aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Schokkende dingen doen mensen twijfelen aan hoe de wereld in elkaar zit, haalt hij aan. ,,Mensen zoeken dan anderen op om dit gevoel te delen. Dat kan helpen bij de verwerking. Gedeeld leed betekent de bevestiging dat de wereld toch niet zo slecht in elkaar zit.’’

Voorheen kwamen mensen bijeen in kerken om samen te rouwen. Bij het afbrokkelen van zuilen zijn dergelijke instituties door de jaren heen minder belangrijk geworden, aldus Kuppens. ,,De behoefte om de gevoelens te delen blijft gelijk.’’

De afgelopen week waren er tochten voor Seyon Laméris en de doodgestoken Sneker Guido Souari (39). In oktober was de gewelddadidge dood van Ursel Sprott (35) uit Leeuwarden reden tot een rondgang.

Vooral in grotere plaatsen

Dergelijke tochten werden in Friesland overigens niet alleen gelopen voor overleden mensen. Ook de gewelddadige dood van twee honden bracht een menigte op de been. In 1999 voor hond Boris, die door een agent in Drachten werd doodgeschoten. In 2014 voor Argos in Leeuwarden, die door toedoen van zijn oppas de dood vond.

Een stille tocht lijkt iets te zijn voor grotere plaatsen. Zo waren er in Leeuwarden zeven, Drachten vier en in Sneek drie. In Oosterwolde werden er twee opgezet, allebei vanwege geweld op de Molukken.

Toch kwam Haulerwijk samen na de moord op Marinus Ooms, de stoet werd voorafgegaan door westernrijders te paard. In De Westereen gingen zo’n twintigduizend mensen de straat op voor Marianne Vaatstra.

In een kleinere gemeenschap rouwen mensen doorgaans samen op een uitvaart, verklaart Kuppens. ,,Sterke emoties worden daarin sneller gedeeld. De onderlinge banden zijn sterker.’’ In grotere plaatsen onderhouden mensen andere banden met elkaar. ,,Wie zo’n tocht uitschrijft, ontmoet dan toch gelijkgestemden.’

menu