Honderden tractoren blokkeren wegen rond Malieveld

Waarom gaan de boeren uitgerekend vandaag weer de straat op?

Honderden tractoren blokkeren wegen rond Malieveld ANP

De actieboeren van Farmers Defence Force (FDF) rukten vandaag opnieuw met duizenden trekkers op naar Den Haag. Vierenhalve maand na het eerste grote boerenprotest lijkt de onvrede over de overheid en het stikstofbeleid alleen maar toegenomen. Tegelijkertijd leidt de snoeiharde toon van FDF binnen de sector tot steeds meer discussie.

Waarom gaan de boeren uitgerekend vandaag weer de straat op?

Het schiet vooralsnog niet op met de plannen om de stikstofimpasse op te lossen. Het kabinet en het Landbouwcollectief, waarin 13 partijen uit de sector zijn vertegenwoordigd, komen maar moeizaam tot afspraken. Dat heeft mede te maken met een rapport dat morgen verschijnt. Het Mesdagfonds, een onderzoeksinstituut gelieerd aan de melkveesector, komt dan met een eigen analyse van de stikstofcijfers van het RIVM. Veel boeren hebben daar torenhoge verwachtingen van: zij gaan ervan uit dat de landbouw een veel kleiner aandeel in het stikstofprobleem heeft dan tot nu toe wordt aangenomen. De actieboeren van Farmers Defence Force zijn daarom woedend dat de Tweede Kamer morgenochtend over stikstof debatteert. Nog voor de presentatie van het Mesdagrapport dus. Heel essentieel is de bijeenkomst in de Tweede Kamer overigens niet. Alleen de landbouwwoordvoerders zijn bijeen; er wordt nergens over gestemd.

Staan alle boerenorganisaties achter het nieuwe protest?

De partijen uit het Landbouwcollectief denken verschillend over de acties van vandaag. Zo is LTO Nederland, de traditionele belangenbehartiger van de boeren, niet onverdeeld enthousiast. ,,Het heeft nu niet onze voorkeur om weer op weg te gaan”, aldus Wim Bens, voorzitter van de zuidelijke tak ZLTO. ,,We laten het aan de leden zelf of ze deelnemen aan de acties.” Een aantal andere organisaties, zoals de NVP (pluimveehouders) en de POV (varkensboeren), doet wel mee aan de protesten. ‘De buitenwereld heeft het beeld dat het Landbouwcollectief nooit tevreden is’, zo motiveerde POV-voorzitter Linda Janssen die keuze in een uitgebreid Facebookbericht. ‘Maar tegelijkertijd gaat alle aandacht uit naar stoppen van bedrijven in plaats van toekomst voor bedrijven en ondernemers.’

Welke rol spelen de omstreden uitspraken van FDF?

FDF heeft zich de afgelopen maanden tot de radicale vleugel van het boerenprotest ontpopt. Voorman Van den Oever schrikt daarbij niet terug voor intimiderende en beledigende taal. Zo vergeleek hij de situatie van boeren in Nederland al eens met die van Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog. En een week of twee geleden trok hij van leer tegen ‘vleesbazen en zuivelbobo’s’. Zij zouden de sector ‘als een Judas’ verraden.

De snoeiharde taal en het trekkerlegioen zijn voor de gevestigde landbouwclubs zowel een vloek als een zegen. Enerzijds profiteren zij ervan dat FDF de enorme onvrede in de sector op straat heeft gegooid, en voor enorme druk op de ketel zorgt. Anderzijds groeit het ongemak over de manier waarop. De spanning tussen met name LTO en FDF loopt af en toe hoog op. Terwijl de actieboeren van FDF zich keihard willen blijven opstellen, zijn de lobbyboeren van LTO bereid tot concessies. Dat wringt steeds vaker.

Dus boeren raken nu onderling verdeeld?

Dat is te makkelijk gedacht. De frustratie over zwalkend overheidsbeleid en de hoeveelheid regels leeft nog steeds heel breed. Die onvrede heeft FDF als geen ander een stem weten te geven. ‘Dankzij FDF staan alle neuzen dezelfde kant op’, klinkt het vaak. Tot op zekere hoogte klopt dat: alle organisaties in het Landbouwcollectief willen dat de rekening voor de stikstofcrisis niet bij de sector komt te liggen. En dat de belangen van de boer zo min mogelijk worden aangetast.

Maar onder die gedeelde frustratie gaan dus ook grote verschillen schuil. Die komen nu steeds vaker aan de oppervlakte. Daarbij gaat het om de toon van het protest, maar ook over de inhoud. De visies binnen het collectief over thema’s als klimaatverandering en de positie van de Nederlandse boer in de internationale markt verschillen sterk. Het is daarom al lastig zat om alle partijen binnen het Landbouwcollectief op één lijn te krijgen. Wat dat betreft kampen de boeren met hetzelfde probleem als Schouten en Rutte, die binnen een verdeelde coalitie zowel D66 als CDA tevreden moeten houden.

Het maakt oplossingen enorm ingewikkeld. En dat is weer koren op de molen voor nieuwe protesten. Zoals vandaag.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Stikstof
Uitlegverhaal
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct