Wethouders Mariska Rikkers-Oosterkamp (Weststellingwerf) en Jelle Zoetendal (Heerenveen) togen samen met tientallen andere wethouders in juli naar Den Haag om aandacht te vragen voor de financiële situatie van de gemeentes.

Waarom de gemeenten meer geld uit Den Haag nodig hebben (en hoe ze denken dat te krijgen)

Wethouders Mariska Rikkers-Oosterkamp (Weststellingwerf) en Jelle Zoetendal (Heerenveen) togen samen met tientallen andere wethouders in juli naar Den Haag om aandacht te vragen voor de financiële situatie van de gemeentes. FOTO LC

Bij de algemene ledenvergadering van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) wordt vrijdag het bestuur opgeroepen om aan de bel te trekken bij het kabinet. De gemeenten schreeuwen inmiddels om meer geld van het rijk.

Waarom hebben de gemeenten meer geld uit Den Haag nodig?

De Nederlandse gemeenten vinden al een aantal jaren dat er voor een breed aantal taken veel te weinig geld vanuit het rijk naar de gemeenten gaat. Zo zijn gemeenten nog steeds niet bekomen van het overhevelen naar hen door het rijk van de jeugdzorgtaken. van het rijk naar gemeenten die laatsten nog steeds niet bekomen. Een ander probleem is het vorig jaar ingevoerde abonnementstarief van de Wet maatschappelijke ondersteuning. Wie bijvoorbeeld slecht ter been is en hulp nodig heeft in het huishouden betaalt tegenwoordig een standaardtarief, ongeacht het aantal uren hulp. De gemeenten zien het aantal aanvragen, en daarmee de kosten, snel stijgen. En dan zijn er ook nog de gevolgen van de coronacrisis.

De gemeenten kregen toch extra steun vanwege de coronacrisis?

In twee etappes maakte het kabinet honderden miljoenen euro’s vrij voor gemeenten. De Fryske Marren kreeg bijvoorbeeld zo’n 660.000 euro vanuit het eerste pakket. Vanuit het tweede pakket zou nog eens zo’n 400.000 tot 500.000 euro komen, maar de precieze berekeningen worden door de gemeente nog gemaakt. Toch heeft de gemeente aan dat geld niet genoeg, zegt burgemeester Fred Veenstra. Dat moet natuurlijk voor een deel nog blijken bij de afrekeningen die komen. Gemeenten hebben afgelopen maanden heel veel kosten gemaakt, waarbij het rijk nog met niks is gekomen. Bijvoorbeeld voor sportfaciliteiten en zwembaden, waarvoor gemeenten vaak garant staan. Daarvan zit niks bij de coronavergoedingen.’’ Joure krijgt 1,1 miljoen euro maar denkt 4,4 miljoen nodig te hebben om alle kosten te dekken.

Is extra geld uit Den Haag voor gemeenten de enige manier om alles te kunnen blijven betalen? Kunnen ze niet bezuinigen?

Volgens Veenstra is dat onwenselijk. ,,Dan moet je bijvoorbeeld snijden in het wegenonderhoud en wordt het nog slechter dan het nu is.’’ Hij verwijst naar een onderzoek in opdracht van zijn gemeente waaruit onlangs bleek dat de wegen er niet al te fleurig bij liggen. ,,Nog slechter kan eigenlijk niet. Maar soms moet je wat.’’ Ook in andere voorzieningen of subsidies voor bijvoorbeeld muziekscholen zou dan moeten worden gesneden.

En op een andere manier extra geld ophalen. Dat is ook geen optie?

Gemeenten zijn voor hun budget voor het grootste deel afhankelijk van de landelijke overheid. Zo’n 70 procent van de Jouster inkomsten is rijksgeld uit het gemeentefonds. Gemeentelijke belastingen zoals de ozb dragen in De Fryske Marren maar 8 procent bij. Het verhogen van de ozb zet dus weinig zoden aan de dijk.

Wat willen de gemeenten vandaag bereiken op de ledenvergadering van de VNG?

Er is een motie uit Zoetermeer en een resolutie uit Breda, Opsterland en Zeist. Beide roepen het kabinet op extra geld vrij te maken voor de pijnpunten van de gemeenten. Het gaat dan om 1 tot 1,5 miljard euro. Het VNG-bestuur heeft al gezegd de moties over te willen nemen,

En als het kabinet niet luistert?

Dan volgen er vanuit de gemeenten acties zoals ,,het opschorten van diverse overleggen met het rijk’’ en het ,,stoppen met het uitvoeren van (nieuwe) taken’’. Ligt het kabinet daar straks wakker van? ,,Ik mag hopen van wel’’, denkt Veenstra. Want als gemeenten geen taken meer uitvoeren: ,,hoe moet het dan?’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct