Vraag aan advocaat Tjalling van der Goot: is hamsteren strafbaar?

Wat mag wel en wat niet? Er is nog veel onduidelijk in deze tijd, maar feit is dat burgemeesters meer bevoegdheden krijgen.

Advocaat Tjalling van der Goot van Anker & Anker Strafrechtadvocaten in Leeuwarden beantwoordde dinsdagmiddag vragen over de juridische gevolgen van alle maatregelen en noodverordeningen die van kracht zijn geworden: anderhalve meter afstand houden, geen samenkomsten meer, zo min mogelijk naar buiten etcetera.

Ik kijk uit op een voetbalkooi waar de laatste dagen veel jongeren op een kluitje staan, op kortere afstand dan anderhalve meter. Kan de politie niet ingrijpen?

,,In de laatste noodverordening staat niet dat het verboden is om minder dan anderhalve meter van elkaar af te staan. Ik denk ook niet dat dit in de nieuwe komt te staan, omdat het lastig te handhaven is. De politie kan dan alleen adviseren.’’

Lees ook | Aanmerkelijk onvoorzichtig met coronavirus? Dan loop je risico op vervolging voor dood door schuld

Straks begint het bootjesseizoen weer. Mag je dan nog wel met drie of meer zeilen?

,,Dat is aan de burgemeester. Stel dat de burgemeester van Súdwest-Fryslân het Sneekermeer (Snitser Mar) aanwijst als locatie waar mensen niet mogen samenkomen, dan mag je daar inderdaad niet met meer dan twee mensen in een boot. Burgemeesters zullen in het algemeen het gezond verstand voorrang geven boven regelgeving, en iedereen snapt dat je niet met vier man boven op elkaar in een bootje moet gaan zitten. Maar als er sprake is van excessen en er zijn risico’s voor de volksgezondheid sluit ik niet uit dat ze hiertoe overgaan.’’

Hoe strafbaar ben je als je met een paar mensen 1 meter van elkaar op straat loopt?

,,Dan ben je nu niet strafbaar omdat het niet in de laatste noodverordening staat. Er geldt een uitzondering voor winkels zoals bouwmarkten. Zij moeten faciliteiten creëren waardoor mensen die anderhalve meter in acht kunnen houden. Doen ze dan niet dan kan de gemeente besluiten tot sluiting.’’

Stel je bent gedwongen in quarantaine gezet, wat gebeurt er als je weg loopt?

,,Dan pleeg je een serieus strafbaar feit waarmee je een geldboete tot 86.000 euro of een gevangenisstraf van 4 jaar riskeert. Dat geeft aan dat sprake is van een ernstig feit; het is een risico voor de volksgezondheid waarbij je bewust andere mensen kan besmetten.’’

Ik werk in de thuiszorg, ben snotterig maar moet toch aan het werk, ondanks de RIVM-regels.

,,Dat is niet verstandig, maar snotteren wil nog niet zeggen dat je anderen met corona besmet. Als je wel besmet bent, neem je een voorzienbaar risico en ben je verwijtbaar bezig. Dan zou ik niet aan het werk gaan, je loopt dan ook risico .’’

Mijn moeder is dementerend en woont in een zorginstelling. Op haar afdeling is iemand positief getest. Moet de instelling de naaste familie van medebewoners informeren?

,,Op basis van het strafrecht niet. Er is geen meldingsverplichting aan medebewoners. Alleen een arts die vaststelt dat sprake is van corona heeft een meldingsplicht naar de veiligheidsregio zodat maatregelen genomen kunnen worden.’’

Is hamsteren strafbaar?

,,Nee, er is in Nederland wel een hamsterwet, die dateert uit de oorlogstijd. Die bepaalt dat de minister in voorkomende gevallen de bevoegdheid heeft om hamstergedrag aan te pakken, en bijvoorbeeld voedsel op de bon te zetten.’’