Vier vrienden deden vijf Elfstedentochten in één jaar: 'Oer alles kinne we sizze: we ha it ûnderskatten...'

Ze zijn kapot en euforisch tegelijk. Fietsen, schaatsen, steppen, zeilen en lopen: vier vrienden uit Schettens hebben binnen een halfjaar vijf Elfstedentochten volbracht. ,,Oer alles kinne we sizze: we ha it ûnderskatten...’’

Ergens op een veldje aan een oud haventje in Schettens staat een keet. In dat houten honk (het wordt ‘Ald Haven’ genoemd) komen iedere zaterdagavond de jongeren uit het dorp bijeen om met elkaar een biertje te drinken, slap te ouwehoeren en sterke verhalen op tafel te gooien.

Op één van die late, broeierige avonden ontstaat er een gewaagd plan in de keet. Vier vrienden nemen zich voor om dit jaar vijf varianten van de Elfstedentocht te volbrengen. Sander Spijksma (20), de neven Reinder (22) en Sijmon (23, het is allemaal zijn schuld zeggen zijn maten) van Abbema en Jelko Buma (23) willen ‘m schaatsen, wandelen, steppen, fietsen én zeilen.

Geen dronkenmanspraat

Het is geen dronkenmanspraat, geen roekeloos plan. De mannen, nogal competitieve types, zetten die avond aan de bar hun handtekening onder een losjes opgesteld contract. Ze verbinden een goed doel aan hun vijfvoudig avontuur: het Foppe Fonds. Tienduizend euro sponsorgeld willen ze ophalen voor het fonds dat sport ook voor jongeren met een beperking mogelijk maakt.

De volgende morgen weten ze het allemaal nog net zo glashelder en dan begint het organiseren. Ze vertellen hun familie en de rest van de wereld best geestdriftig over Het Plan. Sander, droogjes: ,,’Leuk idee...’, sei ús mem.’’ Jelko: ,,We krigen fral te hearren: ‘Soenen jim dat no wol dwaan?’’’ Sijmon: ,,’Dat wurdt toch niks’, tocht de rêst fan ús freonengroep.’’

loading

Tocht 1: op de schaats

In oktober 2019 beginnen ze met het trainen voor de alternatieve Elfstedentocht op de Weissensee in Oostenrijk. Elke zondag stappen ze op de ijsbaan in Heerenveen of Leeuwarden maar schaatsen, dat kunnen ze eerlijk gezegd voor geen meter. Sander: ,,It wie net bêst. We foelen steeds.’’ Een geslaagde finish, eind januari op de Weissensee, lijkt wel héél ver weg.

Maar dan treffen ze in de kleedkamer toevallig oud-marathonschaatser Tanno Bok uit Akkrum. Hij is precies de juiste man op het juiste moment en neemt de vier hakkenkrukken onder zijn hoede. Bok ontpopt zich als trainer, coach en vriend van Team Ald Haven en verrek, hij heeft ineens ook zin om mee naar de Weissensee te gaan.

O ver die Elfstedentocht? Drie vrienden staan aan de start (hier moet vermeld worden dat Jelko niet mee kan vanwege tentamenverplichtingen). Het is tien graden boven nul, er ligt een dikke laag water op het papzachte ijs en de vrienden hebben het twaalf uur lang extreem zwaar. Van haas Bok is al snel geen spoor meer te bekennen, ze schaatsen simpelweg te langzaam.

Jelko: ,,Ik folge se thús op de computer en seach de rûndetiden hurd oprinnen.’’ Reinder: ,,It lêste rûntsje gie ik echt stikken.’’ Sijmon: ,,Ik ha it net helle. Ik krige in blessuere en gie hinkend oer it iis.’’ Sander en Reinder halen het wel, nét binnen de tijd. Die prestatie zet thuis een verschuiving in gang, zeggen de vrienden. Sander: ,,Minsken wienen ferrast. De mindset feroare dêrnei.’’

loading

Tocht 2: te voet

Met een vinkje achter Tocht 1 maken de mannen zich op voor de vierdaagse Elfstedenwandeltocht in mei. Daar kijken ze wel naar uit - wanderlust zit in de families. Ze hebben Excel-schema’s op zak, een fanbase die snel groeit en enthousiaste hulptroepen. Wat kan er misgaan? Nou, het weer helpt niet echt mee bij de trainingen. Het lijkt of de snoeiharde wind nooit gaat liggen.

En dan breekt het coronavirus ook hier uit. Al hun tickets voor de georganiseerde tochten (het wandelen, steppen en fietsen) zijn ineens waardeloos. Niets gaat meer door. Reinder: ,,Toen ha we it deroer hân: wat dogge we?’’ Sijmon: ,,Oaren fûnen dat we better ophâlde koenen om it kommend jier wer te probearjen.’’ Sander: ,,Nee dus, dan moat ik dy Weissensee nochris op.’’

A ls ze constateren dat het met de uitbraak hier relatief meevalt, zetten ze door. Zelfde tijd en plaats - dan maar geen kruisje bij de finish. Over die Wandelelfstedentocht? Sijmon: ,,Ik wie topfit! Ik hie ek net goed troch dat de oaren dat net wienen.’’ Sander: ,,Ik wie it earste oere al depressyf.’’ Reinder: ,,Ik ha wat dipkes hân.’’ Sijmon: ,,Der kamen steeds mear minsken nei ús te sjen. We waarden folstoppe mei broadsjes en kofje. En toen we troch Skettens kamen, stie it hiele doarp bûten mei flagge en spandoek.’’

Ze halen de vierdaagse tocht glansrijk en het is de pake van Jelko die de vrienden verrast met een een stukje eremetaal. Hij heeft ‘m zelf 27 keer gelopen en staat met alle liefde vier kruisjes af uit zijn eigen collectie. ,,Hy hat ek noch mei ús mei rûn, fan Warkum tot Frentsjer.’’ Er staat een vinkje achter Tocht 2.

De dagen lengen en het pinksterweekend (in vertrouwde tijden het weekend dat zo’n beetje alles dat kan rijden langs de elf steden trekt) doemt op. Hun studies staan de laatste tijd op de waakvlam, de vrije dagen vliegen erdoor bij de baas. Team Ald Haven moet twee keer aan de bak!

loading

Tocht 3: op de step

Op opgescharrelde steps beginnen ze met twee volgauto’s in het holst van de nacht op pinksterzondag aan hun derde Elfstedentocht die achttien uren zal duren. Jasses, moeten ze het hier echt over hebben? Sander: ,,We ha in trauma fan it steppen.’’ Sijmon: ,,De hele tiid dat domme traapjen. Dan links, dan rjochts - kinst der niks mei. Helemaal niks oan.’’ Reinder: ,,We hienen gelokkich net folle materiaalpech. Hoewol: myn foartsjiltsje skeat los en fleach fan it Reaklif ôf.’’

Tocht 4: op de fiets

V oor de Fietselfstedentocht starten de mannen een dag later in Schettens. Sijmon heeft ‘m drie keer eerder verreden, maar dit wordt er eentje om nooit te vergeten. In februari is Sijmons vader op 55-jarige leeftijd aan kanker overleden. Hij was een hartstochtelijk wielrenner. Vandaag zijn het zijn negen trouwe fietsmaten die 230 kilometer lang knechten voor Team Ald Haven. ,,De freonen fan ús heit ha ús de hele dei út de wyn holden.’’ Het is een dierbare vierde tocht. Vinkje.

loading

Wat doet dat met een vriendschap, als je maandenlang zoveel tijd met elkaar doorbrengt dat je het beste en het beroerdste van elkaar ziet? Sander, met een grijns: ,,It is der net minder op wurden.’’ Reinder: ,,We ha ek wol in soad praten - al wurde we it toch net iens. We ferskille hast oeral oer fan miening.’’ Jelko: ,,De tiid giet dan wol lekker fluch.’’

Tocht 5: per boot

Het Elfstedenzeilen (een driedaags gevecht tegen de slaap) was deze week het slotstuk. Leuk ook, dat ze nu weten wat een gaffel is, hoe je overstag gaat en hoe men een zeil hijst. Van zeilen hadden ze geen kaas gegeten. Gelukkig hebben ze wel een maat die zeilinstructeur is. Die bracht hen alle geheimen van de polyvalk bij. Over die Elfstedentocht?

D insdag kwamen ze over de finish. Sander: ,,Ik tink dat we fan alle tochten wol sizze kinne: wy ha it ûnderskatten.’’ Jelko: ,,Mear traine, dat hie helpe kind.’’ Reinder: ,,We ha der gjin bierke foar stean litten - we sitte toch elke sneontejûn yn de keet.’’ Sander: ,,Miskien is dat ek wol de sjarme fan dit projekt. We binne gjin topsporters of sa.’’

loading

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct