Video: 'Koetje' van oud ras opgezet voor Landbouwmuseum

Het Fries Landbouwmuseum krijgt binnenkort een echt ouderwets ‘koetje’ van het oude Fries-Hollands ras in zijn collectie. Preparateur Chris Walen is druk met het opzetten van ‘Jantsje’.

,,Ik ben er echt van gaan houden. Dat krijg je als je er zo lang aan werkt’’, zegt Walen uit Triemen. Maanden heeft hij gewerkt aan de preparatie van het dier, dat hij liefkozend ‘koetje’ noemt. Jantsje is namelijk veel kleiner dan de runderen die nu ‘normaal’ zijn in Friesland.

Nu is ze bijna af. Het dier behoorde tot het oudere koeienras, dat een halve eeuw geleden overal in de provincie nog te zien was. Het wordt door liefhebbers nog gefokt en gehouden, maar de meeste boeren zijn er van af gestapt. ,,Koeien dienden vroeger een dubbel doel. Ze waren er voor de melk, maar hadden ook genoeg spieren om voor het vlees nog iets te kunnen betekenen’’, zegt Walen.

Het Fries Landbouwmuseum in Leeuwarden wilde graag een zwartbont dier van het oude ras in zijn collectie opnemen, als symbool voor de koeien die eeuwenlang het beeld bepaalden in de Friese weilanden. Dit vee kwam voort uit dieren die eind achttiende eeuw vanuit Sleeswijk-Holstein en Denemarken werden ingevoerd. Ze kwamen later bekend te staan als Fries-Hollands.

loading

Met dit vee werd ook in Amerika gefokt. Hieruit ontstonden grotere dieren die aanzienlijk meer melk gaven. In de tweede helft van de twintigste eeuw werden ze in Friesland ingevoerd en gekruist met de Friese koeien. Zo ontstond de huidige Holstein-Friesian veestapel, die bestaat uit zeer grote koeien.

,,Wy hienen hjir al it Fryske hynder Keje. Dat is ek prepareard troch Walen’’, zegt directeur Henk Dijkstra. Walen werd vorig jaar Nederlands kampioen prepareren met deze bijzondere klus.

Uiteindelijk kwam Jantsje in beeld, een koetje op de Veluwe dat door de eigenaar was aangewezen voor de slacht. Ze werd geschonken aan het museum. Walen ontmoette het dier eerst in levenden lijve, zodat hij de maten kon vastleggen.

Kadaver

Na de slacht kreeg hij de koe als kadaver aangeleverd. ,,Ik heb wel eens vaker koeien geprepareerd, maar het blijft bijzonder. Het is heel wat anders dan een uiltje, een vosje of ander klein dier’’, zegt hij. Koeien worden niet al te vaak opgezet, want dat kost veel tijd en is dus duur.

,,Ik heb het vlees eraf gehaald en ben toen begonnen aan de opbouw.’’ Met purschuim boetseerde hij maandenlang aan de vorm van de koe. Dit deed hij op basis van foto’s en de metingen die hij vooraf had verricht. Inmiddels is dit ‘kunstlichaam’ klaar. ,,Nu hangt de huid er als een laken overheen. Die kan ik nu vastplakken.’’ De afwerking is uiteindelijk de minst tijdrovende klus.

Jantsje is vanaf 16 oktober te zien in het nieuwe Landbouwmuseum aan de zuidrand van Leeuwarden. Ze staat centraal in een kinderactiviteitenprogramma tijdens de herfstvakantie.

App-gebruikers klikken hier om de video te bekijken.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Video