Wytse Sterk aan het werk in de etalage van spijkerbroekenwinkel Men At Work. FOTO HOGE NOORDEN/JAAP SCHAAF

Verticaal zeefdrukken, in de geest van Escher

Wytse Sterk aan het werk in de etalage van spijkerbroekenwinkel Men At Work. FOTO HOGE NOORDEN/JAAP SCHAAF

Ramen van winkels en zo getransformeerd tot dragers van tijdelijke kunst: ziehier de gedachte achter het project Windowlicker . Verticaal zeefdrukken op glas, het kan.

De naam van het project zegt het al. Die komt van een nummer van de Britse elektronicamuzikant Aphex Twin, en slaat op bezoekers van raamprostituées. Eigenlijk was ’t bedoeld als werktitel, maar het bleef hangen. ,,It is moai dûbel”, zegt Wytse Sterk, de eerste in de rij. ,,En ik moast ek tinke oan dy jongerein yn Garyp, dy’t oan it ruten slikjen wiene. Dat hat it lanlike nijs noch helle.”

Kwetsbaar

Zover zal het bij dit project niet snel komen. Maar Sterk, die de afgelopen acht dagen druk aan het werk was in de etalage van spijkerbroeken- en lifestylezaak Men At Work aan de Leeuwarder Nieuwestad, voelde zich zodoende aardig bekeken.

Je beweegt je tenslotte aan de binnenkant van het ruit, terwijl het winkelende publiek aan je voorbijtrekt. ,,Bist hiel kwetsber. Se sjogge alles watst dochst, se prate mei dy. It is in stikje foyeurisme. Dêr moast dy wol foar ôfslute kinne.”

Windowlicker is een initiatief van zeefdrukcollectief Cowboy Killers, met naast Sterk ook nog Stefan Sloot en Jelle van Gosliga. Ze zijn onder andere druk met concertposters voor het Groninger poppodium Vera. Productiehuis Popfabryk pikte het idee op, en bracht de drie in contact met de Rotterdamse kunstenaar Stefan Hoffmann, ,,in ‘glassofiel’ earste klas”, zegt Sterk. ,,Hy siket de relaasje mei it publyk, it pand, de betsjutting fan keunst en fan reklame.”

Spanningsveld

Bij een ‘pilot’ in het kader van festival Explore The North, editie 2016, liet Hoffmann de drie kennismaken met de techniek van het zeefdrukken op glas – verticaal zeefdrukken. En dit jaar gaat het project echt van start. Naast de drie Cowboy Killers mogen nog acht mensen, van dichtbij en veraf, zich wagen aan glas. Kunstenaars en grafisch vormgevers. Men zoekt nog panden, leegstaand of niet. Grafisch Atelier Friesland levert technische bijstand, LF2018 draagt ook bij.

Het gaat juist om het spanningsveld van kunst en commercie, van unicum en reproductie. Zeefdrukken wordt normaal gesproken juist daarvoor gebruikt: reeksen posters en dergelijke. Maar de werken op glas zijn doorgaans unieke stukken. En kwetsbaar! ,,Hoechst der mar mei in fingerneil oerhinne te gean en it giet derôf.”

Sterker: stevig poetsen met Glassex of een soortgelijk product klaart die klus ook. Het is delicaat, het is tijdelijk – en dat is ook wel weer mooi, ,,lykas graffiti, of street art ”. En het komt heel precies met zaken als lichtval en zwart-wit-contrast – het ‘zwart’ is eigenlijk het doorzichtige glas. ,,It libbet folle mear as op papier. Foar my in moaie útdaging.”

Beweging

Rick Klap, bedrijfsleider van het Leeuwarder filiaal van Men At Work, wilde wel wat met zijn etalageruit. Zeker wegens LF2018: ,,Daar haken we graag op in. De verwachting is dat er heel veel extra bezoekers komen. Dan moet er beweging in de etalages zijn, zodat je die bezoekers ook binnen kunt halen.” Dat leert de ervaring: de bezoekersstroom van de grote Alma Tadema-tentoonstelling leverde zomaar twintig procent extra op.

Dat is dan commercieel gedacht, maar vanuit Men At Work brengt men ook graag wat teweeg. Reclamebureau KesselsKramer bedacht de Start-campagne: ,,Gebruik je omgeving, haal die inspiratie naar binnen. En zo kwam dat Windowlicker -project tot mij.” Het hoofdkantoor vond het prima, ook al kunnen de etalages nu even geen ‘Sale’ schreeuwen. Maar men had wel een vraag: wilde Sterk misschien iets doen met het thema M.C. Escher?

,,Dêr ha ik daliks ja op sein. Us heit en mem hiene boekjes oer Escher, dêr ha’k as bern in hiel protte yn blêdere. Ik wie al jong ynteresseare yn keunst, grafyske foarmjouwing, yllustraasje. Escher seach himsels net as keunstner, mar as grafikus. En ik neam mysels leaver yllustratyf ûntwerper.”

Eigen stijl

Sterk probeerde thema’s en elementen uit het werk van Escher in zijn eigen beeltenissen te verwerken, als eerbewijs. Maar dan wel ,,op in Wytse-manier”, aangepast aan zijn eigen stijl, gevormd door de stevige lijnen ( Bold Will Hold heet het boek dat hij enkele jaren geleden uitbracht) van comics en tatoeages.

Zo krijgen Eschers optische illusies een interessante vertaling. Een monstergezicht blijkt ook een uitnodigend achteroverbuigend vrouwenlichaam te bevatten, met een stevig borstenpaar.

,,In jonkje fan in jier as fiif frege: Wat is dat? Ik wie bliid dat ik efter glês stie. Lit de âlden dat mar opknappe.”

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 4,99 per maand. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct