FOTO ANP

Vergeefse zoektocht naar stemmen per bureau

FOTO ANP ANP

De verkiezingsuitslagen van duizenden stembureaus in ons land zijn niet langer beschikbaar voor het publiek.

De uitslagen hebben slechts enkele dagen ter inzage gelegen op de gemeentehuizen en zijn vaak niet online gepubliceerd. Ook de Kiesraad beschikt niet over de uitslagen per stembureau, die bij de vorige (elektronische) verkiezingen nog automatisch binnenkwamen. De Kiesraad vraagt alle gemeenten om de gegevens alsnog te leveren, zegt een woordvoerster. ,,We verzamelen de uitslagen per stembureau deels digitaal en deels op papier. We willen ze online beschikbaar maken.”

Tachtig uitzendkrachten

Voorzitter Frank van Dalen van de stichting Politieke Academie betwijfelt of dat gaat lukken. Zijn stichting maakt verkiezingsanalyses voor politieke partijen. Hij heeft de uitslagen per stembureau laten verzamelen door tachtig uitzendkrachten die langs de 388 gemeentehuizen in ons land zijn gegaan.

,,Lang niet alle gemeenten hebben de uitslagen in de computer staan. Wij hebben veel fouten aangetroffen: gemeenten die de uitslag van een compleet stembureau missen, stembureaus waar VVD, PVV en CDA ontbreken, een gemeente die 3000 stemmen kwijt is. Het zijn volgens ons geen fouten die de zetelverdeling beïnvloeden, maar die analyse heeft de Kiesraad niet kunnen maken. En ik betwijfel of het de Kiesraad nu nog lukt een volledig en betrouwbaar bestand op te bouwen.”

Interessante data

De uitslagen per stembureau zijn interessant voor politieke partijen die willen weten in welke wijken zij meer of minder steun hebben. Ook onderzoekers gebruiken de gegevens, die ook foute tellingen aan het licht kunnen brengen.

De Kiesraad kan dan een hertelling doen, maar volgens Van Dalen was er onvoldoende gelegenheid om bezwaar te maken. ,,De terinzagelegging van de uitslagen was een drama. In veel gemeentehuizen kon je alleen op afspraak terecht. Wij hebben zelfs gemeenten met een kort geding gedreigd om uitslagen te krijgen.”

‘Transparante procedure’

De woordvoerster van de Kiesraad spreekt niettemin van een transparante procedure. ,,Alle uitslagen hebben ter inzage gelegen. Mensen konden bezwaar maken in het stembureau, tijdens de openbare zitting van het hoofdstembureau en de openbare zitting van de Kiesraad.”

Van Dalen benadrukt echter dat de Kiesraad een bezwaar pas gegrond kan verklaren als er sprake is van gevolgen voor de einduitslag. ,,Er was onvoldoende tijd om die analyse te maken.” Conform de Kieswet zijn de uitslagen die ter inzage lagen weggehaald. Over drie maanden worden ze vernietigd. De uitslagen zijn nu alleen nog toegankelijk in gemeenten die ze hebben gepubliceerd op hun website. Volgens Binnenlandse Zaken was dat niet de bedoeling, maar gemeenten hebben de regel verschillend geïnterpreteerd.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 4,99 per maand. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct