Boer Sjoerd Miedema haalt de peilbuis omhoog om zijn veenland nog natter te maken. Helemaal rechts: Urgenda-directeur Marjan Minnesma. FOTO LC

Veenvernatting De Lytse Deelen: met een handeling van niks broeikasgas verminderen

Boer Sjoerd Miedema haalt de peilbuis omhoog om zijn veenland nog natter te maken. Helemaal rechts: Urgenda-directeur Marjan Minnesma. FOTO LC

Nattere veenweidegebieden helpen de uitstoot van kooldioxide beperken. Het is een van de 40 suggesties die Urgenda het rijk meegeeft.

Het is een handeling van niks. Met een paaltje wrikt en draait boer Sjoerd Miedema de overloopbuis die bij een dam in een sloot steekt een stukje omhoog. En ziedaar. Als er nog wat meer regen valt staat het slootwaterpeil rond dit kruidenrijke vogelland hier voortaan slechts 20 centimeter onder het maaiveld in plaats van 30.

Voor deze actie is een regiment milieu- en natuurvrienden op de vroege donderdagochtend afgereisd naar Miedema’s land bij De Lytse Deelen achter Aldeboarn. De Friese Milieu Federatie, Vogelbescherming en Natuurmonumenten zijn er en vooral ook Urgenda. Voor deze duurzaamheidsorganisatie heeft de plaatselijke peilverhoging in dit veenland een belangrijke symbolische waarde: hoe natter het veen is, hoe minder kooldioxide het afgeeft.

7 megaton CO2

De Nederlandse veengebieden (samen goed voor 270.000 hectare) zijn doorgaans te droog, waardoor het veen oxideert. Hierdoor komt jaarlijks 7 megaton CO2 vrij, 4 procent van de gehele Nederlandse uitstoot van dit broeikasgas. Een derde deel hiervan gaat in Friesland de lucht in. Kooldioxide is het stokpaard van Urgenda. De organisatie dwong via de rechter af dat Nederland rap CO2-lekken moet dichten. De uitstoot hoort in 2020 een kwart lager uitkomen dan in het peiljaar 1990. Omgerekend komt dat neer op een afname van 9 megaton.

Om het rijk tegemoet te komen presenteert Urgenda sinds februari geregeld reductiemaatregelen waarmee Den Haag aan de slag kan gaan. Het moeten er uiteindelijk 40 worden. Die zullen op 24 juni - vier jaar na de geruchtmakende rechterlijke uitspraak - groots worden gepresenteerd. Het versneld vernatten van de veenweiden staat sinds donderdag op nummer 12. Hiermee is 0,2 megaton te verdienen. Daarvoor moet het peil worden opgekrikt in bestaande veen-natuurgebieden en in nieuwe gebieden waarvoor de aankoop al op de rol staat.

Breder kijken

Urgenda-directeur Marjan Minnesma meldde trots dat inmiddels al meer dan 500 organisaties meepuzzelen aan de klimaatopdracht. De veenvernatting wordt gedragen door 16 partijen. ,,We willen ook graag breder kijken dan alleen naar de te verdienen tonnen CO2. Van het omhoogbrengen van het waterpeil profiteren ook de weidevogels en de bodemkwaliteit. Het versterkt elkaar. De energietransitie hoeft niet haaks op de biodiversiteit te staan.’’

De directie ruimtelijke ordening van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties vaardige drie ambtenaren af naar de Lytse Deelen: Robert Dijksterhuis, Hanna Lara Palsdottir en David van Zelm van Eldik. Zij namen het plakkaat met de logo’s van alle meewerkende organisaties welwillend in ontvangst.

Dijksterhuis: ,,Het is mooi dat hier zoveel organisaties achter staan. Wij staan ook niet recht tegenover Urgeenda. Dit moeten we samen doen.’’ Dijksterhuis beloofde dat de veenweideproblematiek later deze maand prominent zal worden benoemd in de Nationale Omgevingsvisie.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct