Vaker 'nagelstudio' dan 'museum' in coronapersconferenties: commissaris van de Koning Arno Brok noemt het onbegrijpelijk in zijn nieuwjaarsboodschap

Arno Brok. FOTO HOGE NOORDEN/JAAP SCHAAF Foto: Jaap Schaaf

Commissaris van de Koning Arno Brok turfde bij coronapersconferenties van het kabinet vaker de woorden ‘nagelstudio’ en ‘massagesalon’ dan ‘museum’ en ‘creatieve sector’. ,,Unbegryplik’’, sprak Brok in zijn nieuwjaarstoespraak. ,,Kultuer is de humuslaach fan de maatskippij.’’

Arno Brok verbaasde zich erover, bij het zien van de persconferenties van premier Mark Rutte en zorgminister Hugo de Jonge. Wanneer zij hun coronamaatregelen met praktijkvoorbeelden inkleurden, bleef de culturele sector onbenoemd. De sauna’s kwamen voorbij, dineren in hotels, het al dan niet openblijven van nagelstudio’s en massagesalons.

In zijn nieuwjaarstoespraak, uitgesproken in een video, brak Brok een lans voor de positie van cultuur binnen de samenleving. Kunst en cultuur vergroot het ,,sosjale kapitaal fan in mienskip’’, sprak Brok. Hij verwees naar de kracht van de Fries. ,,Fryslân hat troch de iuwen hinne altiden in provinsje west dêr’t de mienskip sintraal stiet. Wy fiele ús mei inoar en mei ús omjouwing ferbûn.’’ Cultuur wakkert het mienskips-gevoel aan, sprak Brok. ,,Kultuer hâldt de mienskip fitaal.’’

In coronatijd kan cultuur verlichten. Kunstenaars en cultuurmakers zetten urgente vraagstukken in de spotlights, zag Brok. Thema’s als isolement en eenzaamheid werden in kunstuitingen ,,pynlik sichtber’’. Dat juist cultuur onbenoemd bleef, noemde Brok ,,ûnbegryplik. Want kultuer is de humuslaach fan de maatskippij. It soarget foar soerstof foar de geast. Elkenien hat langstme nei ús iepenloftspullen, konserten, it skûtsjesilen en musea.’’ Brok hoopt dat ,,kultuereveneminten ús libben dit jier op ‘e nij kleur jaan sille.’’

Ook andere vergaderingen in Statenzaal

Brok nam de nieuwjaarstoespraak op in de Steateseal, die dit jaar 125 jaar bestaat. Op 3 maart 1896 opende Commissaris van de Koningin Binnert Philip van Harinxma thoe Slooten de in Broks ogen ,,ien fan de moaiste monumintale romten yn ús provinsje’’.

Al eerder vertelde Brok dat de provincie de deuren van de Statenzaal dit jaar opent voor vergaderingen van bijvoorbeeld gemeenteraden en dorpsbelangen. ,,Dit hûs is ommers fan de Fryske mienskip.’’

‘Koroanawurgens’

Brok stond stil bij ,,koroanawurgens’’ die hij ziet ,,by âlderein, by jongerein en by ûndernimmers dy’t noed oer harren bedriuw hawwe’’. Hij roemde het zorgpersoneel, ,,ús minsken yn de frontliny’’, en constateerde tegelijk dat de kosten in de zorg de pan uit rijzen. Niet alleen als gevolg van corona, maar ook in de jeugdzorg. Steeds meer kinderen hebben hulp nodig, de gemeenten kunnen de kosten nauwelijks meer betalen.

,,Dy ferantwurdlikens drukt swier op de skouders fan de Fryske gemeenten’’, sprak Brok. ,,It is dreech te akseptearjen dat in ryk lân as uzes, nettsjinsteande de ekstra help, net by steat is de tagonklikheid fan de soarch te ferbetterjen. De tagonklikens fan de soarch sil ek yn Fryslân omtinken freegje.’’

Lelylijn als economisch perspectief

Met het oog op de komende Tweede Kamerverkiezingen vroeg Brok aandacht voor Nederland ,,bûten de Rânestêd, wer’t twa tredde fan it bruto nasjonaal produkt ferstjinne wurdt’’. Brok contstateert ,,dat de kwaliteit fan libben yn it westen ôfnimt en de regio in oplossing wêze kin foar it tekoart oan romte.’’

De Lelylijn kan in Broks ogen ,,ús provinsje en it noarden in romtlik en ekonomysk perspektyf biede’’. Brok hoopt dat het volgende kabinet het aandurft de ,,plannen foar de Lelyline foarm te jaan. Net allinnich yn it belang fan it noarden, mear ek yn it belang fan Nederlân en in part fan noardlik Europa.’’

,,Langstme nei it ferline allinnich helpt ús net’’, sloot Brok af. ,,Nije kânsen en mooglikheden ûntsteane as jo foarút wolle. As minske en as mienskip. It is saak om oer de drompel fan 2021 de rike Fryske skiednis te brûken as springplanke en net as sofa.’’