MCL-personeel uit de acute zorg staat op 6 januari in de rij voor een vaccinatie, de eerste dag dat in Friesland werd gepikt tegen het coronavirus.

Drie artsen van MCL over medische zorg in coronatijd: vaccinaties houden het ziekenhuis draaiende

MCL-personeel uit de acute zorg staat op 6 januari in de rij voor een vaccinatie, de eerste dag dat in Friesland werd gepikt tegen het coronavirus. FOTO HOGE NOORDEN/JACOB VAN ESSEN

De coronazorg begint zijn tol te eisen in het ziekenhuis. Ook het personeel zelf raakt uitgeschakeld. De vaccinaties bieden uitkomst, zo berichten drie artsen van MCL en Izore van het front. Volgende week donderdag houden ze een online lezing over de stand van zaken.

De discussie wie nou het best het eerst gevaccineerd kunnen worden, daar mengt internist en infectioloog Linda Kampschreur zich liever niet in. Ze begrijpt de suggestie vorige week van Peter van der Voort, ic-hoofd van het UMCG, om 50+-mannen met overgewicht met voorrang te vaccineren, omdat die groep oververtegenwoordigd is op de intensive care. ,,Met 50+ en overgewicht behoor je inderdaad tot de risicogroep. Maar het is heel moeilijk kiezen tussen de verschillende groepen. Ik zou zeggen: zodra je een uitnodiging krijgt laat je dan zeker vaccineren.”

Wouter van Geffen haakt daarop in. ,,Racen naar de GGD voor die prik”, vindt de longarts. Dat er onder sommige mensen angst is voor bijwerkingen en onzekerheid over de effecten op de lange termijn, weet hij. ,,Het staat iedereen vrij een andere keuze te maken. Maar als je kunt kiezen tussen covid-19 krijgen, met een flinke kans op langdurige schade, en een vaccinatie, met een heel kleine kans dat je daarvan problemen krijgt, dan zou ik het zelf wel weten.”

Arts-microbioloog Pepijn Huizinga wijst erop dat naarmate er meer mensen gevaccineerd zijn, het steeds duidelijker wordt dat de kans op ernstige bijwerkingen – in elk geval bij het Pfizervaccin – marginaal is. ,,De afweging wordt steeds makkelijker.”

Kampschreur en Van Geffen zijn al ingeënt tegen het coronavirus. Als ziekenhuismedewerkers in de acute zorg behoren ze tot de eerste duizend mensen die in Friesland zijn gevaccineerd. Van Geffen, die tijdens de eerste golf meedeed aan de frontberichten op televisie, geeft aan dat die vaccinaties wat hem betreft geen dag te vroeg kwamen. ,,In mijn team is een aantal corona-artsen en verpleegkundigen ziek geworden. Als ze besmet zijn kunnen ze minstens zeven dagen niet werken. Dat zorgt meteen voor gaten in de roosters.”

loading

Relatief veel zorgpersoneel is in het ziekenhuis besmet geraakt

Relatief veel personeel is in het ziekenhuis besmet geraakt, vervolgt Van Geffen. ,,Op de covidafdelingen zijn diverse dokters en veel verpleegkundigen besmet geraakt. Veelal jonge, gezonde mensen die binnen het ziekenhuis covid hebben gekregen. Binnen het team zijn mensen langdurig niet in staat hun normale werk te doen. Collega’s die nog geen 30 zijn, geen longproblemen hebben en nu langdurig in de lappenmand zitten.”

Dit leed is relatief onbekend, stelt Huizinga. De mensen die op de ic belanden of aan covid-19 overlijden zijn niet de enige slachtoffers. ,,1 op elke 10 mensen die covid hebben gehad kan langdurig klachten houden, is bijvoorbeeld langdurig moe. Dat weten weinig mensen. Hou je dus aan de maatregelen: anderhalve meter afstand houden, handhygiëne, neusmondmasker op en beperk vooral het aantal contacten. Het is geen wedstrijdje ‘minimale maatregelen nemen’ tegen ‘de overheid’, maar het is proberen samen het virus onder controle te krijgen.”

Van Geffen ziet overal in de zorg uitbraken: in de ziekenhuizen, maar ook in de verpleeghuizen, woonzorgcentra en de thuiszorg. ,,Het is ernstig. We proberen besmettingen te voorkomen. Dat is gewoon lastig, je moet je continu precies aan alle voorschriften houden, daar blijf je mee bezig. Zo’n virus heeft maar één foutje nodig om te worden overgedragen. Al bijna een jaar lang moet je elke dag alle handelingen perfect uitvoeren om dat te voorkomen.”

Daarbij is de blootstelling aan het coronavirus per definitie groter als je werkt op de covidafdeling, merkt Huizinga op. De risico’s hebben te maken met de aard van het werk, vult Kampschreur aan. ,,We proberen de risico’s zo klein mogelijk te houden, maar uitsluiten kan niet.” Van Geffen: ,,Probeer een bloedafname maar eens op anderhalve meter te doen ...”

Vaccinaties voorkomen nog meer uitval door (post-)coronaklachten

De vaccinaties voorkomen dat nog meer acutezorgpersoneel door (post-)covidklachten uitvalt. ,,Zo kunnen we een deel van de zorg in de lucht houden”, zegt Kampschreur. De bezetting van de verpleegafdeling in MCL varieert van 15 tot 30 patiënten. Op de ic liggen tussen de 10 en 15. Steeds meer patiënten komen uit de eigen regio, valt Kampschreur op. Er is zelfs een fase geweest, medio januari, dat MCL even geen nieuwe covidpatiënten kon opnemen en patiënten moest overplaatsen naar andere ziekenhuizen, vertellen de artsen.

Het gebruik van PCR-sneltesten heeft sinds oktober wel voor verlichting gezorgd, vergeleken met de eerste golf. ,,Toen moesten we veel mensen met een hoestje een hele dag in isolatie behandelen, voordat we wisten of het corona was. Nu weten we dat in een uur”, zegt Van Geffen.

Aan de behandeling van de covidpatiënten verandert desalniettemin weinig. De belangrijkste vooruitgang in MCL is dat de patiënten op de verpleegafdeling in een vroeg stadium veel meer zuurstof krijgen. ,,Daarmee voorkomen we heel wat doorstroming naar de ic.”

Zuurstof en ontstekingsremmers geven is in de kern van wat het ziekenhuis kan doen, vat Van Geffen samen. Verder worden de nieren en andere lichaamsfuncties indien nodig ondersteund en wordt er bij infecties antibiotica gegeven. Bewezen coronamedicatie is er amper.

Op de ic gaan patiënten aan de kunstmatige beademing. Een dergelijke opname vergt veel van het lichaam en vraagt langdurig herstel. Bijna 1 op elke 3 coronapatiënten overleeft de ic-opname niet. Vergeleken met de eerste golf is de overlevingskans volgens Van Geffen wel iets toegenomen, door het gebruik van de ontstekingsremmer dexamethason. Het lichaam en het afweersysteem moeten het verder zelf doen. ,,Wij kunnen alleen ondersteunen.”

loading

Toedienen van antistoffen uit bloed van besmette donors voorkomt misschien erg ziek-zijn

Mogelijk biedt het toedienen van antistoffen in een vroege fase van een covidinfectie uitkomst. MCL doet daarnaar wetenschappelijk onderzoek, samen met andere ziekenhuizen. Mensen uit kwetsbare doelgroepen die positief zijn bevonden en bang zijn erg ziek te worden kunnen in het kader van het onderzoek antistoffen toegediend krijgen. Mannen van boven de 50, mensen met risico op hart- en vaatziekten, mensen met een longziekte, suikerziekte of een andere onderliggende aandoeningen, somt Kampschreur op.

Deze antistoffen zijn verworven uit het bloed van donors die corona hebben gehad, via bloedbank Sanquin. Het idee is dat het toedienen van plasma met antistoffen in een vroeg stadium mogelijk erg ziek-zijn voorkomt. Of dit echt zo is moet allemaal nog blijken. Tot op heden meldde pas een handjevol positief getesten zich bij MCL voor het onderzoek Cov-Early, zegt Kampschreur. Mensen kunnen zichzelf opgeven of worden doorverwezen door de huisarts. Voorwaarde is dat je minder dan 7 dagen klachten hebt.

,,De moeilijkheid is dat dit voor heel veel patiënten geen leuke studie is”, verklaart Van Geffen de magere deelname. ,,De ene helft krijgt antistoffen en de andere helft krijgt niks, daar zou ik ook moeite mee hebben. Er zijn mensen die willen per se antistoffen hebben, dat kan ik me heel goed voorstellen, voor ons als dokters is het heel moeilijk dat je kwetsbare mensen in die fase niet kunt helpen buiten het onderzoek.”

Geregeld krijgt het team ,,heel wanhopige mensen” aan de lijn, die vragen wat ze kunnen doen, memoreert Van Geffen. ,,Dit is het enige dat we deze mensen kunnen bieden, meer is er nog niet.”

Eigenlijk kun je niks, alleen afwachten, stelt Kampschreur vast. ,,En hopen dat als je wordt besmet, je niet ernstig ziek wordt.” Beter nog is voorkomen dat je besmet raakt, vult Van Geffen aan. ,,Dat is echt zo ontzettend belangrijk.”

loading

Ziekenhuis bereidt zich voor op een nieuwe golf besmettingen al gevolg van de Britse variant

Hoewel het aantal besmettingen de laatste weken afneemt zijn ze in het ziekenhuis allerminst gerust. De medici bereiden zich voor op een nieuwe golf besmettingen als gevolg van de Britse variant. Die neemt gestaag de overhand en lijkt een stuk besmettelijker dan het oorspronkelijke coronavirus.

Arts-microbioloog Huizinga heeft er echt enige schrik van. ,,Veel mensen zijn bang voor een dodelijker virus of een virus met ernstiger gevolgen, terwijl juist zo’n besmettelijkere variant heel erg is. Als er veel meer mensen besmet raken is het totale aantal mensen dat eraan doodgaat of er klachten aan overhoudt hoger vergeleken met een dodelijker virus dat minder besmettelijk is.”

Pepijn Huizinga houdt de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten. Het meeste vreest hij voor een variant die niet meer goed reageert op de beschikbare vaccins. ,,Daarom moeten we nu al zorgen dat onze diagnostiek op orde is”, vindt hij. ,,De gangbare PCR-test die corona aantoont vertelt ons niet welke variant het is. Daarvoor zijn andere testen nodig.”

Van de varianten en mutaties moet het genetisch materiaal worden uitgelezen. Dit sequencing gebeurt nog niet of nauwelijks in het Noorden. ,,Wij sturen deze monsters naar het RIVM in Utrecht of het Erasmus mc in Rotterdam. De doorlooptijd is langer. Het duurt 5 tot 7 dagen voor je een uitslag hebt.”

Vooralsnog lijkt het erop dat de vaccins die tot nu toe in omloop zijn ook werken voor de Britse en Zuid-Afrikaanse variant. Onderwijl zijn er al vele, vele honderden mutaties van het oorspronkelijke virus. Die zijn lang niet allemaal even verontrustend. De Britse variant heet officieel B117. Sommige mensen vinden de link met het gebied waar de mutatie ontdekt is stigmatiserend. ,,Door het goede werk van de Britten kennen we deze variant. Goed mogelijk dat die eerder ergens anders is ontstaan, maar de Britten krijgen zo een slechte naam”, beaamt Huizinga.

,,Is er al een Friese variant?”, vraagt Van Geffen schertsend aan Huizinga. Die is er voor zover bekend niet. ,,Op het moment dat er bij ons iemand binnenkomt op de covidafdeling, maakt het ons als dokter niet uit of ze variant 1, 2 of 117 hebben. Voor de behandeling maakt het niet uit.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Coronavirus
Medisch / Zorg
Instagram
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct