De hittegolf leidde in Friesland op verschillende plekken tot botulisme

Mitchel Wolvekamp en Tirza Hoekstra van de Dierenambulance de Wissel met een pas gevangen botulisme-eend bij de Froskepôlle in Leeuwarden. Foto: Vogelopvang Leeuwarden

De hittegolf heeft op verschillende plekken in Friesland geleid tot vermoedelijke uitbraakjes van botulisme. De vogelsterfte was dit jaar minder groot dan in eerdere hete zomers.

Uit Leeuwarden, Drachten, Workum en Sneek kwamen de laatste weken meldingen van zieke of dode vogels die vermoedelijk door botulisme type C zijn getroffen. Lang niet in alle gevallen was het mogelijk om de kadavers of zieke dieren te onderzoeken. Bewijs van de ziekte is er dus niet altijd. Sterke vermoedens zijn er wel, meldt Wetterskip Fryslân.

,,Tussen de Leeuwarder jachthaven (de Tynje en de Wide Greons) en de Froskepôlle (Woudmansdiep) zijn de afgelopen tijd drie dode en twee zieke eenden gevonden’’, meldt Jaap Tilkema van de Vogelopvang Leeuwarden. ,,De zieke eenden vertoonden duidelijke verschijnselen van botulisme type C.’’

Deze ziektevariant is voor mensen niet gevaarlijk, maar wel voor vogels. Zij raken verlamd, kunnen hun kop niet boven water houden en dreigen te verdrinken. De bacteriën van dode of zieke vogels kunnen weer andere eenden besmetten. Heet weer bevordert dit proces.

De gemeente Smallingerland meldde de afgelopen dagen dat er dode en zieke vogels zijn gevonden tussen Alferhof en St. Jansberg en bij de vijver in de Nachtegaalstraat. In de binnenvijvers van Tinga zijn Sneek zit de ziekte ook, volgens Súdwest-Fryslân. Verder zijn er in Workum tekenen van botulisme.

Lees ook | Elf dode vogels gevonden bij vijvers in Drachten, gemeente vermoedt botulisme

Vooral vijvers zonder aansluiting op stromend water bieden risico’s op botulisme, zegt Henk Adema van het Wetterskip. ,,Wij adviseren mensen dan ook om eenden daar niet te voeren. Dan krijgt je plofeenden: ze groeien heel snel, maar gaan ook snel dood.’’ Waar eenden veel voer krijgen, neemt de populatie en de waterverontreiniging toe, waardoor botulisme meer kans krijgt.

Dankzij waarschuwingen in buurtkrantjes is het voeren in wijkvijvers de afgelopen jaren afgenomen, merkt Chantal Leemeijer van het Wetterskip: ,,Vroeger hadden we honderden meldingen van dode eenden, maar de laatste jaren is het fors minder.’’ Verbeterde doorstroming en baggerwerk hebben ook voor schoner water gezorgd.

In juni deed zich een mogelijke botulisme-uitbraak voor in Húns. Daar ging het om eendensterfte op een particulier terrein. Er zijn geen aanwijzingen dat de ziekte zich daar verder verspreid heeft. Wie dode of zieke eenden vindt, moet ze niet aanraken, maar kan bellen met het Milieu Alarmnummer Fryslân.