Trein te laat? Vraag je geld terug!

Wachtende reizigers op het station van Zwolle. Foto ANP

Vertraging op het spoor is schering en inslag. Als er geen blaadjes op de rails liggen dan zijn er wel ergens werkzaamheden. Het minste wat je dan kunt doen is geld terugvragen.

Elk jaar is een aanzienlijk aantal treinen vertraagd. Zo ook in 2018 en begin 2019, blijkt uit cijfers van rijdendetreinen.nl, een site die sinds 2011 de statistieken bijhoudt van treinen die rijden en uitvallen. ,,Vorig jaar was er veel uitval bij de HSL, tussen Schiphol en Rotterdam", zegt oprichter van de site Geert Wirken. ,,Begin dit jaar had de NS vaak last van defecte treinen die het spoor blokkeren.’’

Als je trein langer dan een half uur is vertraagd, heb je recht op een vergoeding. In principe vergoedt de NS bij een vertraging van meer dan een half uur de halve ritprijs en bij vertraging van meer dan een uur de hele rit. Bij de HSL krijg je al na een kwartier vertraging de halve rit en na een half uur de hele rit terugbetaald.

Je claim is goed controleerbaar

Voor wie wel zijn reiskosten terug wil vragen: dat is vrij simpel, zegt Chris Vonk, woordvoerder van reizigersorganisatie Rover. ,,Gewoon thuis achter de computer wat gegevens op de NS-site invoeren is voldoende. Vervoerders kunnen je reizen checken via de chipkaart, dat maakt de claim goed controleerbaar.’’

Alleen vindt Rover de vergoedingen niet ver genoeg gaan. ,,De NS mag de gedupeerde reiziger wel wat extra geven, zoals bij de werkzaamheden aan het spoor bij Leiden. Daar was zo veel vertraging. Ook pleiten we al heel lang voor extra vergoeding voor reizigers met de HSL omdat daar zo veel oponthoud is.’’

De NS stelt wel voorwaarden aan de compensatie. Er volgt geen vergoeding als die lager uitpakt dan 2,30 euro, de langere reistijd vooraf is aangekondigd, een andere vervoerder de vertraging heeft veroorzaakt, of als je vergeten bent in- of uit te checken.

In geval van overmacht, zoals een landelijke stroomstoring, hoeft de NS niet te betalen. ,,Maar we beroepen ons daar nooit op", zegt NS woordvoerder Hessel Koster. ,,Zelfs bij vertragingen veroorzaakt door bijvoorbeeld een sneeuwstorm geven we gewoon een retributie.’’

Verschillende vervoerders maakt innen vergoeding lastiger

De vergoedingen beginnen te haperen bij het overstappen van de ene naar de andere aanbieder, constateert Geert Wirken. ,,Stel, je reist van Gorcum naar Rotterdam en stapt over in Dordrecht. Dan reis je eerst met R-net en daarna met de NS. Als je door een vertraging van een kwartier op het eerste traject je aansluiting mist en meer dan een half uur vertraging oploopt, krijg je toch van geen van beide partijen een vergoeding. De NS heeft immers geen vertraging.’’

Dat wordt voor de reiziger wel erg zuur als hij bijvoorbeeld een internationale trein als de Thalys mist door een vertraging met een eerdere trein van de NS. Ook dat zijn twee verschillende bedrijven. Dan kan de schade behoorlijk oplopen: een gemiste zakenafspraak of concert, een al geboekte hotelovernachting, een gemiste vlucht. ,,Daarvoor wordt geen compensatie uitgekeerd", bevestigt Koster. ,,Wel boeken we je kosteloos om naar een volgende trein, zodat je de reis naar je eindbestemming zo snel mogelijk kunt vervolgen’’

De NS heeft de plicht reizigers thuis te brengen als de laatste trein uitvalt. ,,Wij gaan dan op zoek naar een alternatief", zegt Koster. ,,Als het om veel reizigers gaat, zal dat een trein of bus zijn. Bij een klein aantal valt te denken aan taxi’s. Dat moet je dan wel in overleg met NS-personeel ter plaatse doen, of met de avonddienst van de NS klantenservice. Je krijgt een zelf geregelde taxi niet vergoed als wij bezig zijn een andere oplossing te zoeken.’’

Thuisbrengplicht niet overdag

Die thuisbrengplicht geldt niet bij calamiteiten overdag. Koster: ,,Als in de spits treinen uitvallen kunnen we onmogelijk voor alle reizigers bussen inzetten. In dat geval kunnen reizigers het beste wachten tot er weer treinen rijden of zelf zoeken naar een alternatief.’’

Ook streekvervoerders hebben thuisbrengplicht, dus als bijvoorbeeld de laatste bus niet rijdt, kun je op kosten van de vervoersmaatschappij een taxi regelen. ,,Als je de laatste bus mist omdat de trein was vertraagd, is er vaak iets te regelen met de NS. Die gaat er coulant mee om’’, is de ervaring van Vonk.

In Europa

Ook in het buitenland gelden vergoedingen bij vertraging. Alle Europese spoorwegen moeten zich houden aan de regeling waarbij minimaal 25 procent wordt terugbetaald vanaf 1 uur vertraging en 50 procent vanaf 2 uur vertraging. EU-lidstaten mogen bepaalde treindiensten wel uitzonderen van deze regeling.

Het Europees Parlement werkt aan wetgeving voor vertraging van internationale treinreizen. De vergoeding daarvoor zou dan in de hele EU moeten gelden