Tolkenstrijd met een teleurstellend slot

O, o Den Haag. ILLUSTRATIE LC

Een wekelijkse kijk op politiek Den Haag. In deze aflevering: als politiek Den Haag zichzelf feliciteert, is het altijd oppassen geblazen.

‘Dat doe ik echt niet vaak.’’ Minister Ferdinand Grapperhaus stak donderdag een grote veer op de hoed van SP-Tweede Kamerlid Michiel van Nispen. Het was Van Nispen die de immense onvrede onder de tolken en vertalers dit jaar naar het Haagse Binnenhof bracht.

Ze vulden drie zalen tijdens een algemeen overleg in maart. De discussie over hun toekomst leidde er toe dat Kamerleden de parlementair advocaat aan het werk zetten. Hij moest zich buigen over het al dan niet verplichte karakter van een aanbesteding van tolk- en vertaaldiensten bij rijksorganisaties als de politie, de rechtbanken en de Immigratie en Naturalisatiedienst.

Gecombineerd met historisch lage verdiensten was de aanstaande aanbesteding een perfect ingrediënt voor demonstraties en oproer door de beroepsgroep die zo’n tweeduizend zzp’ers groot is. De Tweede Kamer trok Grapperhaus’ bewering over het verplichte karakter van een aanbesteding openlijk in twijfel. Vandaar de inzet van die parlementair advocaat.

Donderdag klonk het één na laatste slotakkoord. In de plenaire zaal van de Tweede Kamer dienden fracties moties in. De coalitie feliciteerde zichzelf ruiterlijk met een uitstekend verloop van de gang van zaken. Om met Grapperhaus te spreken: ,,Dit onderwerp is grondig en stevig op de agenda gezet.’’

Dan is het oppassen geblazen. Dat wist ook Van Nispen, fervent tegenstander van commercieel aanbesteden. Hij diende vier moties in, onder meer om af te zien van de aanbesteding en om de tarieven die sinds 1963 niet zijn gewijzigd fors te verhogen en te indexeren met terugwerkende kracht.

loading  

Wat Grapperhaus betreft krijgt de sector niet zijn zin. De aanbesteding gaat door. Intermediairs gaan de klussen verdelen. Het tolkenregister wordt zelfs opengesteld voor lager gekwalificeerde tolken en vertalers, de zogenoemde B2-categorie, al mag die laatste alleen bij hoge uitzondering worden ingehuurd. En er wordt weliswaar een bodem in de tarieven gelegd, maar het minimumtarief is dat gewraakte tarief uit 1963. De Tweede Kamer belooft als zoethoudertje de vinger aan de pols te houden. Per rijkslocatie komt er een bemenst loket waar tolken en vertalers met vragen en grieven terecht kunnen.

De coalitiepartijen buitelden donderdag over elkaar heen om hun compassie met de beroepsgroep te benadrukken. Vanwege corona zaten er geen tolken op de tribune. ,,Maar ik wil zeggen dat wij hen goed hebben verstaan’’, zei VVD’er Jeroen van Wijngaarden via de beeldverbinding. Als jurist kent hij het belang van een goede tolk. ,,Een vertaalfout kan leiden tot een vormfout.’’ Dat alles rechtvaardigde, aldus Van Wijngaarden ,,dat wij hier als Kamer zo diep zijn ingedoken’’. Grapperhaus, ook jurist van professie, sprak van ,,een stevig debat’’ en van ,,een heel goede discussie’’. Met nogmaals alle lof voor Van Nispen van de oppositie.

Diens moties zullen het echter geen van allen halen. De coalitie steekt haar nek niet verder uit.

Via de computer zagen de tolken en vertalers het slotakkoord met open mond aan. ,,Wa wol der noch foar justysje of plysje oersette?’’ zuchtte Fedde Dijkstra uit Wirdum. Dijkstra is (nu nog) de enige hooggeschoolde en beëdigde tolk Fries die tijdens rechtszaken kan worden ingezet. Hij vreest de tijd die komen gaat. Er zal een kaalslag plaatsvinden. ,,Dit wurk sil troch studinten dien wurden moatte dy’t noch foar in grypstehealstoer oersette wolle. Kwaliteit docht der net ta.’’

Het is winst dat de beroepsgroep zich op de kaart heeft gezet. Het is winst dat de Tweede Kamer zichzelf kon feliciteren met een fijne en stevige discussie. Het is winst dat een minister een compliment uitdeelde aan een SP-Kamerlid. Maar complimenten tellen niet in Den Haag. Dan is een politieke overwinning namelijk ver uit het zicht.

saskia.van.westhreenen@lc.nl