De Doarpskeamer in Akkrum heeft kinderen gevraagd een kijkdoos te knutselen met het thema Vrijheid. De dozen worden op 5 mei tentoongesteld door het dorp. De kijkdoos van Ravi Veld.

Toch feest op Bevrijdingsdag met kijkdozen en stoepkrijt

De Doarpskeamer in Akkrum heeft kinderen gevraagd een kijkdoos te knutselen met het thema Vrijheid. De dozen worden op 5 mei tentoongesteld door het dorp. De kijkdoos van Ravi Veld. FOTO NIELS DE VRIES

In het 'oude normaal' zou Friesland vandaag groots de 75-jarige bevrijding vieren. Maar door alle festiviteiten ging een dikke streep. Alternatief is klein vertier thuis, in de straat of onderweg. Wandel-, speur-, kijk-, en eetroutes door dorp, stad of provincie moeten zorgen voor toch nog een beetje feest.

Maandenlang was zo’n beetje half Nes en Akkrum ,,yn it spier” met het naaien van vlaggetjes. Heel veel gekleurde vlaggetjes. Ze waren op tijd af om vandaag in een fleurige lange sliert door de straten te wapperen als teken van verbinding op de Nationale Bevrijdingsdag. Maar zover is het niet gekomen. De 4500 vlaggen liggen in dikke hopen en in volgestouwde dozen opgeslagen in de Doarpskeamer. ,,Dit sil wachtsje moatte oant takom jier”, zegt medeorganisator Hennie Sixma. ,,Wy kinne se no net mei in ploechje minsken ophingje.”

Akkrum en Nes wilden groots uitpakken om het jubileumjaar van de bevrijding extra feestelijk te maken. Er zou een optocht van versierde fietsen door het dorp trekken en de legerjeepcolonne van Keep them Rolling zou langskomen. ,,En spultsjes, muzyk en dûnsje op’e Bleek”, somt Sixma op.

Toen corona daar allemaal een streep doorzette, vroeg ze aan haar beppesizzers wat leuk was om wél te doen met het dorp binnen de regels. Eentje opperde om kijkdozen te maken. Sixma: ,,Dat wie krekt wat.” En zo stapte Akkrum over van vlaggenmaken op kijkdoosknutselen rond het thema vrijheid. ,,In link nei de befrijding en de ynperking fan frijheid troch corona. Alles komt by elkoar.” De dozen staan verspreid door Akkrum achter ramen en in winkeletalages. ,,Oaral wat, dan stiene se net op in bult.”

Thea van der Schaaf van Bevrijdingsfestival Fryslân is ,,bliid mei alle alternativen”. Haar organisatie had een uitgebreid feestprogramma opgesteld met artiesten en sprekers verspreid over diverse podia door Leeuwarden. Alles werd afgelast. Wat overblijft is een kleine ceremonie waarbij het bevrijdingsvuur wordt ontstoken. ,,It sil frjemd stil yn de stêd wêze”, denkt Van der Schaaf. ,,We hoopje dat ek sa massaal de flage úthinget krekt as op Keningsdei. Dat sjocht der feestlik út.”

In Sexbierum en Pietersbierum gaan ze stoepkrijten bij wijze van feest. De geplande wandeltocht door het dorp, orlogstentoonstelling en zeepkistenrace, kunnen niet doorgaan dus bedacht stichting Oranje-Nationaal Sexbierum-Pietersbierum een krijtwedstrijd, vertelt Egbert van der Veen. ,,Dat kan iedereen in de tuin doen. ’s Middags vliegen we met een drone over het dorp, zodat iedereen de tekeningen kan zien op internet.’’

Sneek trekt ook plan B uit kast nu het oorspronkelijke programma in het water valt. De stad zou volle bak uitpakken: van 15 april tot en met 5 mei had de stichting Sneek 75 jaar Vrij zo’n beetje elke dag een activiteit bedacht. De coronacrisis zet een streep door het werk van ongeveer honderd vrijwilligers. Een aantal programmaonderdelen kunnen worden doorgeschoven naar volgend jaar, zegt stichtingsvoorzitter Kees Poiesz. ,,De Koninklijke luchtmachtskapel zou speciaal naar Sneek komen voor een vrijheidsconcert. Dat wordt gelukkig verplaatst.” Zo is alle inzet toch niet helemaal voor niets geweest. Aan de toegangswegen van de stad en in de binnenstad hangen vandaag wel de geplande vlaggen. Om de boel wat op te fleuren. En ook een routeboekje met een plattegrond en alle monumenten en oorlogsverhalen van Sneek is beschikbaar.

Een wandelroute is ook wat Dokkum vandaag bezighoudt. Of eigenlijk al vanaf 14 april, want op de dag dat de stad 75 jaar geleden werd bevrijd is de tocht geopend. Langs de 4 kilometer lange route staan twintig informatieborden die een beeld geven van Dokkum in oorlogstijd. Voor kinderen is er een speurtocht bij bedacht. ,,Het is heel belangrijk dat ook zij weten wat er vroeger is gebeurd’, zegt Onno Loonstra van het 4 mei comité Dokkum.

De route is volgens hem een ,,groot succes”. En onbedoeld coronaproof. ,,Wij bedachten het in november, toen speelde het virus nog helemaal niet. We hebben er toen bewust voor gekozen om het over meerdere dagen te verspreiden, want op Bevrijdingsdag is er normaal gesproken van alles te doen in de provincie.’’ De borden worden na Bevrijdingsdag verwijderd, maar online zijn ze samen met de wandelroute nog wel te vinden.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
75 jaar vrijheid
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct