Een kwart (286.000) van de huidige studenten in Nederland wordt opgeleid voor werk dat na hun studie niet meer bestaat, als gevolg van automatisering. Daarover moeten ze beter worden voorgelicht.

De dreiging van een uitzichtloze zoektocht naar een baan die past bij je opleiding treft mbo-studenten het hardst. Maar ook tienduizenden hbo’ers en universitair studenten volgen op dit moment een studie waarbij de baankans straks klein is. Dat blijkt uit onderzoek van accountants- en advieskantoor Deloitte .

De onderzoekers vinden dat studenten veel beter voorgelicht moeten worden over hun baankansen. ,,Het gaat niet om nu, maar om over vijf of tien jaar’’, zegt onderzoeker Sjoerd van der Smissen. Zowel opleiding als overheid laten hier grote steken vallen. ,,Beroepsperspectief moet veel meer onderwerp van gesprek zijn. We hopen dat we een maatschappelijke discussie losmaken. Eigenlijk is de profielkeuze op middelbare scholen al een moment dat je heel veel studies uitsluit. Daar moet je met die kids over spreken.’’

4500 zonder perspectief

De studie rechten kent in het wetenschappelijk onderwijs de grootste bedreiging als het gaat om baankans: 4500 studenten dreigen na het halen van hun bul met lege handen te staan op de arbeidsmarkt. ,,Niet omdat het werk van rechter helemaal verdwijnt, maar een aantal taken wordt wel geautomatiseerd. Omdat er heel veel rechtenstudenten zijn, raakt dit straks het perspectief van velen’’, legt onderzoeker Maurice Fransen uit.

Als voorbeeld van werk dat een rechter straks niet zelf hoeft te doen noemt hij de analyse van een strafzaak van iemand die meer dan 50 kilometer te hard heeft gereden. ,,Je kunt een aantal vragen geautomatiseerd laten beantwoorden: hoe vaak heeft de verdachte dit gedaan, hoe lang heeft hij zijn rijbewijs, et cetera. Daar rolt dan een advies uit aan de rechter.’’

Voor ongeveer 28.000 universitair studenten wordt het beroepsperspectief bedreigd, aldus Deloitte: ruim 10 procent van het totaal. Na de studie rechten gelden psychologie, bedrijfseconomie en bedrijfskunde als risicovol.

Helft taken verdwijnt

In het hbo gaat het om 84.000 studenten (19 procent) en in het mbo om 174.000 studenten (42 procent). Negatieve hbo-uitschieters zijn accountancy en financiën, bedrijfseconomie en opleidingen op het gebied van hotel-, vrije tijd- en facility-management. Voor accountants is het perspectief dat circa de helft van hun taken door automatisering zal verdwijnen; voor hotelmanagement bijna 40 procent. Omdat er meer studenten hotelmanagement zijn staat die opleiding bovenaan de lijst: een slecht beroepsperspectief voor bijna 11.000 studenten.

Bij het mbo staan opleidingen als commercieel, financieel en administratief (niveau 2,3 en 4), secretarieel (niveau 4), techniek en detailhandel (2 en 3) aan de top als het gaat om ‘automatiseringskans’ van taken. Wat betreft aantallen studenten zijn de opleidingen gezondheidszorg, detailhandel, commercieel, financieel en administratief het riskantst: per studie zijn tussen de 11.000 en 12.000 studenten straks allerminst zeker van een baan. Een rem op het aantal studenten voor en aantal specifieke mbo-opleidingen is maatschappelijk gezien noodzakelijk, zegt Fransen.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct