Sterftecijfer landelijk fors hoger tijdens extreme hitte, in noorden iets lager dan in rest van Nederland

Wanneer ouderen plaspillen gebruiken en zich tijdens een hittegolf strikt houden een de voorgeschreven vochtbeperking drogen ze juist uit.

Tijdens de hittegolf van eind juli zijn bijna vierhonderd mensen meer overleden dan in een gemiddelde week in de zomer.

De extra doden vielen vooral onder ouderen in Oost-Nederland, waar de hitte langer duurde dan in de rest van het land. In Friesland vielen de gevolgen mee. 

Tussen 22 en 28 juli registreerde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in totaal 2964 sterfgevallen, zo’n 16 procent meer dan in een normale gemiddelde zomerweek (ruim 2500).

Het uitzonderlijk hete weer van een paar weken geleden zorgt dus voor een fors hoger sterftecijfer, vergelijkbaar met dat tijdens de hittegolven van 2006. Toen overleden per week bijna evenveel mensen extra. Doordat er nu meer ouderen zijn, is de extra sterfte volgens het CBS relatief gezien toch beperkt.

,,In juli 2006, de maand waarin de hittegolven voorkwamen, stierven naar schatting duizend mensen meer dan in een gemiddelde julimaand. Tegenwoordig lijkt de samenhang minder sterk. Er is meer besef wat te doen bij een hittegolf. Dat zagen we vooral vorig jaar terug. Toen leidden de warmste dagen in juli en augustus nauwelijks tot extra doden’’, weet de CBS-woordvoerder.

Hitte ongelijk verspreid

Dat er dit jaar wél honderden extra sterfgevallen zijn, heeft mogelijk te maken met de extreem hoge temperaturen en het hoge aantal kwetsbare mensen.

,,Mogelijk speelt mee dat er in het voorjaar van 2018 een lange koude periode met griep was. In die tijd zijn veel kwetsbare mensen overleden. Dit voorjaar hebben we niet zo’n lange griepepidemie gehad en was het minder koud. Daarnaast was de temperatuur tijdens de recente hittegolf hoger. Nooit eerder is het zo warm in ons land geweest’’, legt het CBS uit.

'Zo’n 16 procent meer sterfgevallen dan in normale zomerweek'

Vooral ouderen waren het slachtoffer van de hitte. In week 30 overleden 1687 personen van 80 jaar en ouder, 300 mensen meer dan in een gemiddelde zomerweek. De landelijke hittegolf duurde zes dagen.

Regionaal waren er duidelijke verschillen in temperatuur. Vooral in Oost-Nederland lag de temperatuur hoger en was het langer warm dan in de rest van Nederland. Dat ziet het CBS terug in de sterftecijfers. In het oosten was meer extra sterfte dan in andere gebieden, zegt de woordvoerder. In Noord-Nederland was het sterftecijfer juist lager dan vorig jaar.

Zorgkoepel Patyna: niet meer overlijdensgevallen

Ouderenzorgkoepel Patyna, met 22 locaties in Friesland, heeft tijdens de extreme warmte geen veranderingen gemerkt ten opzichte van andere hittegolven, zegt woordvoerster Christel Pieper.

,,Als je het ziet aankomen, is er meer attentiewaarde. Ons hitteplan is in werking getreden en dan zorgen we ervoor dat ouderen geregeld water en bouillon innemen, zodat ze geen vochttekort krijgen. We hebben ook op meerdere plekken kinderzwembaden bij geplaatst en telkens bijgevuld.’’

,,Ouderen zijn extra kwetsbaar in tehuizen, maar op deze korte termijn - na een hittegolf - zien wij geen verschillen. Als iemand overlijdt na een longontsteking, kan dat verschillende oorzaken hebben en hoeft dat niet door de warmte te komen.’’

Ook in ziekenhuis MCL in Leeuwarden zijn tijdens de warme periode geen overlijdens geregistreerd als gevolg van de hitte. Volgens woordvoerder Frits Mostert gaat het in het ziekenhuis sowieso om relatief geringe aantallen sterfgevallen. ,,Dus statistisch kun je daar geen conclusies uit trekken.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Hitte 2019